La Befana: de Italiaanse Sinterklaas

Na kerst en Oud en Nieuw zijn de feestdagen in Italië nog niet voorbij. Waar wij in Nederland Sinterklaas hebben die de kinderen cadeautjes brengt, hebben ze in Italië La Befana.




La Befana wordt vaak afgebeeld als een oude vrouw op een bezem. In de nacht van 5 op 6 januari, de nacht van Epifania (Driekoningen), gaat zij langs alle huizen om iets achter te laten in de sokken die aan de schoorsteenmantel hangen. Kinderen die zich gedurende het jaar goed hebben gedragen, krijgen snoep of een klein cadeautje. De sokken van stoute kinderen worden gevuld met steenkool of knoflook.

befana, salerno, salerno travel, naples, napels, napoli, amalfi, positano, amalfi coast

Een hele grote sok, klaar om gevuld te worden door La Befana

Oorsprong
Er zijn verschillende verhalen over de oorsprong van La Befana. Volgens een legende kwam La Befana de drie wijzen tegen, enkele dagen voor de geboorte van Jezus Christus. Zij vroegen haar om de weg, maar deze wist zij niet. Vervolgens vroegen zij haar om met hen mee te gaan op reis maar sloeg dit aanbod af. Later bedacht zij zich en ging op zoek naar de drie wijzen die hun weg inmiddels vervolgd hadden. Tot op de dag van vandaag zou ze nog steeds op zoek zijn naar Jezus en de drie wijzen.

De werkelijke oorsprong is waarschijnlijk een combinatie van een aantal landbouw gerelateerde heidense gebruiken uit de periode tussen de 10de – 5de eeuw voor Christus. De oude Romeinen vierden de dood en wedergeboorte van de natuur. Dit gebeurde in de twaalfde nacht na het Zonnewende feest. Het cijfer twaalf staat symbool voor de twaalf Romeinse kalendermaanden. Ze geloofden dat in deze twaalf nachten vrouwelijke figuren over de akkers vlogen om de vruchtbaarheid voor de toekomstige oogst te waarborgen.




Invloed van de Kerk
In de 4de eeuw na Christus begon de Rooms-Katholieke kerk veel heidense rituelen te verbannen omdat deze van Satanische invloed zouden zijn. Dit zorgde ervoor dat men een eigen draai gaf aan het figuur, dat uiteindelijk resulteerde in hoe wij La Befana tegenwoordig kennen. Haar bezem was het symbool van de zuivering van de huizen en de ziel, in afwachting van de wedergeboorte van het seizoen. De bezem werd later beschouwd als een instrument van hekserij. Hoewel het in eerste instantie door de Kerk werd veroordeeld, werd zij geleidelijk aan geaccepteerd als zijnde een symbool dat zowel het goede als het kwade vertegenwoordigde.

befana, salerno, salerno travel, naples, napels, napoli, amalfi, positano, amalfi coast

Een etalage gevuld met heksen

De steenkool die zij achterlaat, staat symbool voor de oude rituele vreugdevuren. In eerste instantie werd dit in iedere sok of schoen achtergelaten ter herinnering aan het nieuwe seizoen. Uit Katholiek moreel perspectief werd dit later aangepast en kregen alleen de kinderen die het voorgaande jaar stout waren geweest, steenkool in hun schoen of sok.

befana, salerno, salerno travel, naples, napels, napoli, amalfi, positano, amalfi coast

Buona Befana!