De cornicello napoletano: het geluksamulet van Napels

Als je door de straten van Napels wandelt, kun je bijna niet om de cornicello heen. Dit kleine, vaak rode hoornvormige amulet is overal in de stad te zien: in souvenirswinkels, op marktkraampjes, gedrukt op t-shirts en mokken en natuurlijk om de nek van veel Napolitanen. Maar wat maakt dit amulet zo bijzonder en waarom wordt het al eeuwenlang gekoesterd?

hoorntje peper napels cornicello

Wat is de cornicello?

De cornicello, ook wel cornetto of in het Napolitaans curniciello genoemd, is een traditioneel geluksamulet. Vaak rood van kleur en soms van koraal gemaakt, maar tegenwoordig ook veel van kunststof, heeft het een langwerpige, licht gekromde vorm die doet denken aan een chilipeper. Deze vorm verwijst symbolisch naar vruchtbaarheid en mannelijke kracht.

Volgens de overlevering beschermt de cornicello tegen het boze oog en kwade invloeden. Het is het ultieme symbool van Napels’ bijgeloof en een icoon van de stad dat wereldwijd herkend wordt.

hoorntje peper napels cornicello

De geschiedenis

Het gebruik van hoorns als geluksbrenger gaat terug tot het neolithicum. Al duizenden jaren geleden werden de hoorns van gejaagde dieren tentoongesteld om kracht en vruchtbaarheid uit te drukken. In de loop der eeuwen evolueerde dit tot een persoonlijk amulet.

In de Romeinse tijd kreeg de hoorn ook een seksuele connotatie. Het werd verbonden met Priapus, de god van vruchtbaarheid en voorspoed, die bekendstond om zijn opvallende viriliteit. Het amulet symboliseert daarom zowel bescherming als levenskracht. De kleur rood heeft ook een speciale betekenis: het staat voor energie, bloed, vuur en leven.

priapus

Foto: Leny Boerstra

Hoe draag je een cornicello?

Er zijn enkele regels die de Napolitanen respecteren als het op de cornicello aankomt:

🌶️ De cornicello moet met de hand gemaakt zijn, zodat de ambachtsman zijn positieve energie kan meegeven.

🌶️ De hoorn moet rood zijn.

🌶️ Belangrijk: je mag jezelf nooit een cornicello cadeau doen. Het amulet werkt pas echt als je het als geschenk ontvangt.

Het activeren van de cornicello

Om het amulet te activeren, volgt men een eenvoudige traditie: geef je een cornicello aan iemand, zorg er dan voor dat je met de punt van de hoorn zachtjes de open palm van de linkerhand van die persoon raakt. Ontvang je zelf een cornicello cadeau? Laat hetzelfde ritueel bij jou uitvoeren. Op deze manier wordt de cornicello volgens de napolitaanse traditie “geactiveerd” en kan hij zijn geluks- en beschermende werking optimaal uitoefenen.

Het kan om de nek gedragen worden, aan een sleutelbos hangen of als sieraad bij je dragen. Door het met zorg te dragen en het cadeau te ontvangen, blijft het amulet zijn werking behouden en beschermt het je tegen het boze oog en negatieve energie.

hoorntje peper napels

Wat gebeurt er als een cornicello breekt?

Een gebroken cornicello betekent dat het amulet zijn taak heeft vervuld: het heeft ongeluk afgewend door negatieve energieën op te nemen en zijn eigenaar te beschermen. Je hoeft een gebroken cornicello niet te repareren; je kunt het gewoon laten zoals het is, weggooien of, na het wassen, in een plant begraven. Volgens de legende brengt een breuk aan de punt juist geluk, terwijl een breuk elders simpelweg aangeeft dat het amulet zijn beschermende werk heeft gedaan.

Napolitaanse cultuur

De cornicello is een perfecte mix van mythologie, bijgeloof en dagelijks Napolitaanse leven. Het is een klein voorwerp dat een hele cultuur vertegenwoordigt. Als je door de straten van Napels loopt, zie je het overal: in de etalages van antiekwinkels, bij straatverkopers en in kleine souvenirs. Het laat zien hoe tradities van duizenden jaren oud nog steeds een plek hebben in het moderne leven.

Een cornicello is een leuk en betekenisvol souvenir om aan iemand cadeau te doen na je stedentrip. Wil je een authentieke cornicello kopen, dan is de Via San Gregorio Armeno dé plek om te slagen: deze beroemde straat staat bekend om zijn ambachtswinkels en traditionele Napolitaanse souvenirs.

via san gregorio armeno napels kerststraat

Napels met een Nederlandse local

Napels zit vol geheimen, bijzondere verhalen en eeuwenoude tradities die niet iedereen ziet. Van mystieke kerken tot verborgen rituelen en onverwachte plekken, de stad blijft je keer op keer verrassen. Tijdens mijn Nederlandstalige tour door Napels laat ik je graag zien hoe de stad werkelijk is, zoals maar weinig mensen haar kennen.

felicia napels napoli

Napels met een local

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Reisgids Napels

Met de digitale reisgids Jouw Local in Napels ontdek je de stad op je eigen tempo als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van prachtige wandelroutes tot heerlijke eettips en van unieke verhalen tot praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.

reisgids jouw local in napels

Meer info en tips over Napels vind je onder andere in onderstaande artikelen:

felicia salerno travel

Het wonder van San Gennaro in Napels

Als je net als ik gefascineerd bent door de tradities en gebruiken die Napels zo uniek maken, dan is het verhaal van San Gennaro er één die je zeker niet mag missen. Deze heilige is diep verweven met de identiteit van de stad en zijn inwoners en elk jaar opnieuw kijkt heel Napels vol spanning uit naar het wonder van San Gennaro.

san gennaro napels

Wie was San Gennaro

In totaal heeft Napels tweeënvijftig beschermheiligen, maar je kunt wel stellen dat San Gennaro de belangrijkste is. Het is daarom niet vreemd dat veel mannen in de Zuid-Italiaanse regio naar deze heilige zijn vernoemd.

San Gennaro (in het Nederlands: Sint Januarius) was de bisschop van Benevento in de vierde eeuw. Tijdens de christenvervolgingen werd hij gevangen genomen en op 19 september 305 terechtgesteld bij Pozzuoli. Volgens de overlevering ving een vrouw, genaamd Eusebia, een deel van zijn bloed op in twee kleine ampullen en precies dát bloed speelt een hoofdrol in het jaarlijkse wonder.

san gennaro wonder napels

Het wonder van het vloeibare bloed

Drie keer per jaar wordt in de kathedraal van Napels een bijzondere ceremonie gehouden. Het hoogtepunt: het moment waarop het gestolde bloed van San Gennaro vloeibaar wordt. De belangrijkste datum is 19 september, de feestdag van San Gennaro, maar het kan ook gebeuren op de eerste zaterdag van mei en 16 december.

Tijdens de mis toont de aartsbisschop de ampullen aan de gelovigen, terwijl de menigte bidt en zingt. Wanneer het bloed vloeibaar wordt, breekt er luid gejuich uit; de Napolitanen zien dit als een goed voorteken voor de stad. Blijft het bloed gestold, dan heerst er ongerustheid, want dat zou ongeluk of rampspoed voorspellen.

bloed san gennaro napels

Een eeuwenoude traditie vol emotie

Of je nu gelovig bent of niet, het is onmogelijk om onbewogen te blijven bij de intensiteit en devotie van de Napolitanen tijdens deze ceremonie. De spanning, de stilte in de kathedraal en de opluchting wanneer het wonder zich voltrekt, vormen misschien wel het toppunt van pure Napolitaanse emotie.

bloed san gennaro wonder napels

Voor velen is San Gennaro niet zomaar een heilige, maar een beschermer van de stad. Zijn beeltenis vind je overal terug: op tegeltjes, sleutelhangers, muurschilderingen en zelfs in kleine huisaltaren.

Wetenschap of geloof

Door de eeuwen heen hebben wetenschappers geprobeerd het fenomeen te verklaren, van chemische reacties tot natuurlijke stollingsprocessen. Toch is er nooit een sluitende verklaring gevonden. Voor de Napolitanen maakt dat weinig uit: het gaat niet om bewijs, maar om hoop en vertrouwen.

bloed san gennaro napels wonder

Meer dan een wonder

Het ritueel van San Gennaro is een prachtig voorbeeld van hoe geloof, traditie en volkscultuur in Napels met elkaar verweven zijn. Door de eeuwen heen bood dit geloof de Napolitanen hoop in moeilijke tijden, wanneer armoede, ziekte en tegenslag hen troffen. In die momenten vonden ze kracht in hun heilige beschermheer. Ook vandaag de dag leeft dat gevoel nog sterk voort; het is diep verankerd in de cultuur en in de manier waarop de stad haar identiteit viert. Het is een moment waarop Napels even stilstaat, samenkomt en haar hart laat spreken, precies dat wat deze stad zo bijzonder maakt.

bloed san gennaro wonder napels

Ontdek meer over Napels tijdens een Nederlandstalige tour

Ontdek Napels op een persoonlijke manier met een Nederlandstalige local. Wandel door de historische straten, bewonder iconische pleinen en andere bezienswaardigheden en ontdek verborgen plekjes die je als toerist makkelijk zou missen. Tijdens de tour leer je alles over de rijke cultuur, eeuwenoude tradities en de bijzondere smaken die Napels zo uniek maken.

Reisgids Napels

Met de digitale reisgids Jouw Local in Napels ontdek je de stad op je eigen tempo als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van heerlijke eettips tot unieke verhalen en praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.

reisgids jouw local in napels

Meer info en tips over Napels vind je onder andere in onderstaande artikelen:

felicia salerno travel

Sfusato Amalfitano: het goud van de Amalfikust

Langs de steile terrassen van de Amalfikust groeien de beroemde citroenen, bekend als de Sfusato Amalfitano. Deze citroenen, die ook wel het goud van de Amalfikust worden genoemd, zijn niet zomaar een vrucht; ze zijn een symbool van dit betoverende stukje Italië en hebben al eeuwenlang een centrale rol in de cultuur, keuken en economie van de regio.

Veel mensen verwarren de citroenen van Amalfi met die uit Sorrento, maar wie goed kijkt en proeft merkt direct dat er een verschil is. De Sorrentijnse citroen, bekend als Limone di Sorrento I.G.P., is groot, rond, glad en glanzend. De Sfusato Amalfitano daarentegen is langwerpig en spits, met een bobbelige, dikke schil en een bijzonder aromatische geur. Het vruchtvlees is sappig, vrijwel pitloos en lichtzoet, terwijl de schil rijk is aan essentiële oliën en terpenen, wat deze citroen zo geschikt maakt voor de beroemde limoncello.

citroenen amalfikust sfusato amalfitano

Unieke kenmerken van de Sfusato Amalfitano

De naam Sfusato verwijst naar de langgerekte vorm van de vrucht. De teelt vindt plaats op steile terrassen langs de hellingen van het Monti Lattari-gebergte, vaak beschermd door traditionele stro-afdekkingen of moderne schaduwnetten. Dit microklimaat, gecombineerd met de zeebries en vruchtbare vulkanische grond, geeft de citroen zijn intense geur en uitzonderlijke kwaliteit. De citroen weegt gemiddeld minimaal honderd gram per stuk en behoort tot de rijkste variëteiten in vitamine C.

Dankzij de uitzonderlijke eigenschappen kreeg de Sfusato Amalfitano in 2002 het kwaliteitskeurmerk I.G.P. (Indicazione Geografica Protetta), een erkenning die garandeert dat de vrucht uit de Amalfikust afkomstig is en volgens traditionele methoden wordt geteeld. De citroen wordt zowel vers verkocht als gebruikt voor de productie van limoncello en andere lokale specialiteiten.

citroenen amalfikust

Historische achtergrond

De citroen werd in de regio geïntroduceerd door de Arabieren en verspreidde zich via Spanje en Sicilië naar Campania. De echte verspreiding in Amalfi vond plaats vanwege de ontdekking van de geneeskrachtige werking tegen scheurbuik, een ziekte veroorzaakt door een tekort aan vitamine C. Voor de zeevaarders van Amalfi was het essentieel om op hun schepen altijd voldoende citroenen aan boord te hebben. Al in de elfde eeuw stelde de Republiek Amalfi vast dat schepen voorzien moesten zijn van deze waardevolle vruchten.

Tussen de vijftiende en negentiende eeuw was er een grote vraag naar Amalfitaanse citroenen, vooral uit Noord-Europa, vanwege hun werking tegen scheurbuik. In de loop der eeuwen werden de steile, ruige hellingen van de kust omgevormd tot vruchtbare terrassen en ontstonden de wereldberoemde citroentuinen.

minori agriturismo

Citroen in de keuken van de Amalfikust

De Sfusato Amalfitano is een onmisbaar ingrediënt in de lokale keuken. In de keukens van Minori, Amalfi, Maiori en Tramonti wordt de citroen gebruikt bij visgerechten, zeevruchten, pasta’s en vlees, of rauw geserveerd als salade. De kenmerkende smaak en geur van de citroen vormen ook de basis van talrijke lokale zoetigheden, zoals delizie al limone, babà al limoncello, taarten, profiteroles en pralines. Sommige bars in de regio serveren zelfs citroenkoffie.

delizia al limone amalfikust

Het bekendste product blijft limoncello, een likeur gemaakt van de schil van de Sfusato Amalfitano, geweekt in alcohol van minimaal negentig procent. Voor een liter limoncello worden doorgaans de schillen van tien grote citroenen gebruikt. Na ongeveer twintig dagen worden water en suiker toegevoegd, waarna de likeur wordt gefilterd en gebotteld.

recept citroenen limoncello

Cultuur en productie

De Limone Costa d’Amalfi I.G.P. wordt geteeld in alle gemeenten van de Amalfikust. Het teeltgebied beslaat ongeveer vierhonderd hectare met een gemiddelde jaarlijkse oogst van achtduizend ton. Het verbouwen van citroenen speelt een belangrijke rol bij het behoud van de hellingen en het karakteristieke landschap van de regio.

De citroenen worden het hele jaar door meerdere keren geoogst, omdat de bomen verschillende soorten vruchten tegelijk kunnen dragen. De beste kwaliteit wordt echter in de lente en zomer geoogst. Het telen van citroenen en de aanleg van de beroemde citroentuinen is niet alleen belangrijk voor de lokale keuken en economie, maar helpt ook om de steile hellingen van de Amalfikust stabiel te houden en bodemerosie te voorkomen.

lemon tour amalfi amalfikust

Wandelen tussen citroenen

Wie de Sfusato Amalfitano in zijn natuurlijke omgeving wil ervaren, kan de Sentiero dei Limoni, het Pad van de Citroenen, wandelen tussen Maiori en Minori. Tussen de terrassen vol citroenbomen ruik je de frisse geur van citrus en kijk je uit over de glinsterende kust. Het is een perfecte manier om de rijke geschiedenis en unieke eigenschappen van deze bijzondere vrucht te ontdekken en te begrijpen waarom de Sfusato Amalfitano terecht het goud van de Amalfikust wordt genoemd.

sentiero dei limoni pad van citroenen amalfikust maiori minori

Lemon Tour Amalfi

Deze citroen tour in Amalfi is een ware beleving en een unieke ervaring. Niet alleen kom je van alles te weten over de wereldberoemde Sfusato Amalfitano, je krijgt bovendien een kijkje achter de schermen bij het historische familiebedrijf van de familie Aceto. Deze familienaam is al zes generaties lang onlosmakelijk verbonden met de citroenen van Amalfi. Inmiddels heeft Salvatore Aceto het roer overgenomen en leidt met trots het bedrijf. Met respect voor de eeuwenoude tradities én de geldende richtlijnen, promoot hij de biologische en duurzame productie van deze wereldberoemde citroen. Met kennis en plezier laat hij mensen van over de hele wereld kennis maken met de authentieke ziel van Amalfi. Lees meer over deze geweldige Lemon Tour en boek jouw plek online!

lemon tour amalfikust minori

Reisgids Amalfikust

De beste tips en bijzondere verhalen heb ik gebundeld in de digitale reisgids 100 tips voor de Amalfikust. Hierin neem ik je mee naar de schitterende Amalfikust en deel ik mijn persoonlijke tips zodat ook jij de magie van dit gebied kunt ervaren. Van leuke adressen voor een heerlijke koffie tot verhalen waar je de ziel van de Amalfikust daadwerkelijk leert kennen. Daarnaast vind je een hoop extra informatie die goed van pas kan komen. Opties voor het openbaar vervoer, de mooiste stranden en tip ik een aantal heerlijke accommodaties.  

reisgids amalfikust

Meer handige tips en informatie over de Amalfikust vind je in onderstaande artikelen:

felicia salerno travel

Largo Maradona: het Maradona-pleintje in Napels

De liefde voor Maradona in Napels is ongekend en zichtbaar op talloze plekken in de stad. In het hart van de bruisende volkswijk Quartieri Spagnoli in Napels bevindt zich een van de bekendste muurschilderingen van voetbalheld Diego Armando Maradona. Oorspronkelijk was deze ruimte een eenvoudige parkeerplaats, versierd met wat foto’s, tekeningen, vlaggetjes en sjaaltjes, waar locals zoals Antonio “Bostik” aan een klein tafeltje bijeenkwamen om verhalen over hun held te delen. Inmiddels is de plek omgedoopt tot Largo Maradona, volledig in het teken van de Argentijnse voetballer. Dagelijks trekken vele nieuwsgierige bezoekers naar het pleintje om met eigen ogen de verering van Maradona in Napels te aanschouwen.

maradona napels muurschildering

Het ontstaan van de muurschildering

De muurschildering werd voor het eerst gemaakt in 1990 door de jonge kunstenaar Mario Filardi, toen Maradona net de tweede landstitel voor Napoli had binnengehaald. Filardi baseerde zijn werk op een klein fotootje van de Argentijnse ster, dat hij als groot fan altijd bij zich droeg. Gedurende twee dagen en nachten werkte hij onafgebroken aan het fresco, geholpen door vrienden en buurtgenoten die met autolampen het werk verlichtten. Het hele project was een collectief eerbetoon: bewoners reikten hem materiaal aan, hielden hem gezelschap, en zijn zus Teresa zorgde voor eten en drinken. Zo ontstond een hechte verbinding tussen de kunstenaar, de buurt en de voetbalfans.

muurschildering maradona napels

Van verval naar restauratie

Na enkele jaren begon de muurschildering te vervagen en werd er eind jaren negentig een illegaal raam in de muur geplaatst, precies over Maradona’s gezicht. Mario Filardi, de oorspronkelijke kunstenaar, maakte nog plannen om zijn werk bij te werken, maar overleed plotseling in 2010. Het iconische portret raakte in verval totdat timmerman en kunstenaar Salvatore Iodice, zelf opgegroeid in de Quartieri Spagnoli, in 2016 besloot het werk te restaureren. Hij zamelde drieduizend euro in, verkreeg toestemming van de nieuwe bewoners en de familie van Filardi en plaatste luiken over het illegale raam. Iodice herstelde het gezicht van Maradona, met respect voor de originele stripachtige stijl van Filardi, maar voegde ook een eigen creatieve invulling toe.

pleintje maradona napels raam

Het definitieve Maradona-portret

In 2017 werd het werk verder verfijnd door de Argentijnse street artist Francisco Bosoletti, die Maradona een realistischer en menselijker gezicht gaf, terwijl de rest van het lichaam intact bleef. Het resultaat is een portret dat zowel eer betoont aan de originele muurschildering als de legendarische status van de voetballer benadrukt.

maradona napels

Van parkeerplaats tot Maradona-museum

Largo Maradona ontwikkelde zich langzaam van een parkeerplaats tot een spontaan museum over de tijd dat Maradona in Napels speelde. Foto’s, kunstwerken, vlaggen en sjaaltjes vertellen het verhaal stap voor stap, terwijl kleine street art-werken van andere Napolitaanse kunstenaars de geschiedenis van de stad en de legende aanvullen. Zo groeide het plein uit tot het Largo Maradona, een plek waar locals en toeristen samenkomen om Maradona te eren.

pleintje maradona napels muurschildering

maradona pleintje napels

street art maradona napels

Een plek van verering en toeristische trekpleister

Na het overlijden van Maradona in november 2020 groeide het plein uit tot een wereldwijd bekend bedevaartsoord. Nieuwszenders van over de hele wereld kwamen verslag doen vanaf het pleintje, terwijl Napolitanen rouwden om hun held, hun God en hem herdachten.

maradona napels

Bezoekers komen niet alleen voor de voetbalsfeer, maar ook om de unieke Napolitaanse cultuur te ervaren: hier zie je hoe een voetbalicoon is uitgegroeid tot een symbool van identiteit, trots en gemeenschap. Wat ooit een eenvoudige parkeerplaats was, is inmiddels een culturele hotspot waar je in één oogopslag de energie van de wijk, de verering van Maradona en de creatieve muurschilderkunst kunt beleven.

Locatie Largo Maradona: Via Emanuele de Deo

Maradona & Food Tour

Zeg je Napels, dan zeg je Maradona én lekker eten. Tijdens de Maradona & Food Tour Napels komen die twee werelden prachtig samen en dompel je je helemaal onder in de Napolitaanse sfeer. Al wandelend door de smalle straatjes ontdek je waarom Maradona voor de Napolitanen zoveel meer is dan een voetballer. Je ziet plekken die hem eren, hoort verhalen die zijn grootsheid tastbaar maken en merkt hoe levendig zijn erfenis nog steeds is in het dagelijks leven van de stad.

Tussendoor geniet je van de lekkerste lokale specialiteiten die je de echte smaken van Napels laten proeven. Zo beleef je de stad op een manier die je nergens anders ervaart, met passie, smaak en een vleugje voetbalgeschiedenis. Je boekt de Maradona & Food Tour Napels met Nederlandstalige gids eenvoudig via onderstaande link.

maradona food tour napels

Reisgids Napels

Napels is een stad vol verrassingen en diversiteit, met unieke wijken die elk hun eigen verhaal vertellen. Met de digitale reisgids Jouw Local in Napels ontdek je de stad als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van heerlijke eettips tot unieke verhalen en praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.

reisgids jouw local in napels

Meer info en tips over Napels vind je onder andere in onderstaande artikelen:

felicia salerno travel

De timmerman met een hart van goud in Napels

Napels is een enorme stad vol met kronkelende straatjes, druk verkeer en een groot aantal inwoners. Maar om een stad echt te begrijpen, moet je soms dieper graven. Dat kan door bijvoorbeeld in contact te komen met de lokale bevolking of door een kijkje te nemen achter de schermen van een authentieke werkplaats. Deze personen en plekken weerspiegelen de geschiedenis van de stad en vertellen verhalen van generaties die tegenslagen hebben overwonnen.

Diep in de Napolitaanse volkswijk Quartieri Spagnoli, ver verwijderd van de drukte van de hoofdstraat Via Toledo waar de meeste toeristen zich verzamelen, ontdekken we zo’n bijzondere werkplaats. Deze werkplaats is van, zoals ik hem graag noem, een timmerman met een hart van goud. Salvatore Iodice is een man van weinig woorden, maar de woorden die hij spreekt, raken je gegarandeerd.

salvatore napels timmerman

Onze eerste ontmoeting

Ik herinner me nog onze eerste ontmoeting in oktober 2017. Ik zocht Salvatore op in de Quartieri Spagnoli waar hij buiten zijn werkplaats op een zelfgemaakt bankje al op mij zat te wachten. Hij nodigde me uit om naast hem plaats te nemen en even kennis te maken.

napels timmerman
De ingang van de oude werkplaats – Photo credit Mario Schiano

Geboren en getogen in de wijk

Geboren en getogen in de wijk, had Salvatore niet altijd een gemakkelijk leven. Zijn jeugd was soms moeilijk en hij maakte niet altijd de juiste keuzes. Maar juist die ervaringen hebben hem gevormd tot wie hij nu is: een creatief en vaardig man die zijn talent gebruikt om iets terug te doen voor de buurt. Als kind keek hij vol bewondering naar de werkplaats van een lokale timmerman, maar werd steeds weggestuurd. Die nieuwsgierigheid en frustratie heeft hij later omgezet in zijn eigen kunst.

miniera napels timmerman quartieri spagnoli

Kunst van afgedankte materialen

Salvatore werkt met materialen die mensen op straat achterlaten of bij het grofvuil zetten. Tijdens mijn eerste bezoek wees hij me op de kleurrijke wegwijzers en plantenbakken in de wijk die allemaal door hem zijn gemaakt. In zijn werkplaats, Miniera, zag ik houtsculpturen, schilderingen en objecten gemaakt van elektriciteitsdraden. Het was indrukwekkend om te zien hoe hij van alledaagse dingen kunst maakt. Ik vroeg hem meerdere keren of hij dit echt allemaal zelf had gemaakt en hij bevestigde het telkens met een bescheiden glimlach.

miniera timmerman salvatore quartieri spagnoli napels

Inspiratie voor de volgende generatie

Maar Salvatore doet meer dan alleen creëren. Hij opent zijn werkplaats voor de kinderen uit de buurt, zodat ze kunnen leren hoe kunst ontstaat uit gerecycled materiaal. Zo ontdekken ze hun creativiteit, blijven ze van de straat en leren ze de waarde van hun wijk kennen. Toen ik hem vroeg waarom hij dit doet, antwoordde hij eenvoudig: “Toen ik opgroeide, was er geen Salvatore bij wie ik terecht kon.” Een mooie dubbele betekenis, want ‘Salvatore’ betekent ‘redder’.

miniera timmerman napels
Foto: Miniera

Sociale betrokkenheid

Naast zijn werk met de kinderen houdt hij zich ook bezig met sociale en culturele projecten in de wijk. Zijn idee is simpel: als mensen werk en zinvolle activiteiten hebben, is er minder ruimte voor criminaliteit. La Miniera is inmiddels zo bekend dat bijna alle winkeliers in de buurt hem kennen en zelf initiatieven aandragen of bijdragen aan zijn projecten.

Een bezoek aan La Miniera

Een bezoek aan Miniera is een bijzondere en boeiende ervaring. Niet alleen vanwege de kunstwerken zelf, maar ook vanwege de sfeer en de betekenis erachter. Alles wat Salvatore maakt, doet hij met liefde en passie. Het is een man van weinig woorden, maar een hart van goud.

Je vindt Salvatore’s werkplaats in de Vico Tre Regine, 48.

Reisgids Napels

Napels is een stad vol verrassingen en diversiteit, met unieke wijken die elk hun eigen verhaal vertellen. Met de digitale reisgids Jouw Local in Napels ontdek je de stad als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van heerlijke eettips tot unieke verhalen en praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.

reisgids jouw local in napels

felicia salerno travel

Ontbijt op z’n Italiaans

Ben je in Italië en verblijf je in een hotel of bed & breakfast of hotel, dan zit het ontbijt vaak bij de prijs inbegrepen. Toch is het de moeite waard om dat eens over te slaan en je dag te beginnen in een van de vele barretjes van de stad of het dorp waar je verblijft. Daar komt de lokale bevolking ’s ochtends samen en proef je pas echt de sfeer van het Italiaanse dagelijks leven.

Neem plaats aan de bar of op een stoel, luister naar het levendige Italiaans om je heen en laat je meevoeren door de ochtenddrukte. Het is een mooie kans om te ontdekken hoe belangrijk het ontbijt – la colazione – hier is en welke gewoontes erbij horen. Versta je wat Italiaans, dan vang je al snel de laatste nieuwtjes op of maak je zelfs een praatje met nieuwsgierige locals.

In dit artikel vertel ik je meer over de Italiaanse ontbijttradities en deel ik mijn favoriete adresjes in Napels en Salerno waar je kunt genieten van la tipica colazione italiana.

Italiaanse zoetigheid

Het Italiaanse ontbijt ziet er heel anders uit dan we in Nederland of België gewend zijn. Brood met kaas, ham of een gebakken ei staat ’s ochtends niet op het menu. Italianen starten hun dag liever met iets zoets. Meestal kiezen ze voor een cornetto, de Italiaanse variant van de croissant, vaak gevuld met Nutella, jam of room. Wie eens wil afwisselen, heeft genoeg andere zoete opties. Bestel bijvoorbeeld een bombolone, de Italiaanse donut, of proef een traditionele sfogliatella, een klassiek gebakje uit Campania.
.

napels reisgids

Koffie

Koffie is onmisbaar bij een Italiaans ontbijt. In een land waar het drinken van koffie onderdeel is van de cultuur, is er geen betere manier om de dag te beginnen dan met het drinken van een caffè. Aan keuze geen gebrek. Bestel een sterke espresso of misschien geef je de voorkeur aan een doppio, een dubbele espresso. Heb je liever de koffie zoals je deze thuis gewend bent, bestel dan een americano waarbij de espresso wordt aangelengd met heet water. Bestel je een caffè macchiato dan krijg je een espresso met een klein beetje opgeschuimde melk. Liever alleen wat warme melk toevoegen aan je espresso en geen schuim, bestel dan een macchiato senza schiuma. Wanneer je een latte macchiato bestelt krijg je warme melk met een druppeltje koffie (gevlekte melk), geserveerd in een lang glas.

Deze laatste wordt vaak verward met de caffè latte, die wordt bereid met espresso en warme melk. Het verschil is dat de bij een caffè latte de warme melk aan de koffie wordt toegevoegd in plaats van andersom. Daarnaast zit er in de caffè latte geen melkschuim, wat bij een latte macchiato wel gebruikelijk is. Uiteraard hebben we dan nog de cappuccino. Deze bestaat uit een espresso, wat warme melk en een laag melkschuim. Belangrijk om te weten is dat het bestellen van een cappuccino na elf uur in Italië als not done wordt beschouwd. Doe je dit wel, kun je rekenen op verbaasde blikken.

koffie ontbijt italie italiaans napels naples napoli salerno
Van links naar rechts: een latte macchiato, een caffè macchiato en een cappuccino

Koffie staand aan de bar

Verbaas je niet als je mensen ziet binnenlopen, hun cornetto pakken en aan de bar staan terwijl ze hun koffie drinken. Un caffè al banco is de typische Italiaanse manier van ontbijten. Houd er rekening mee dat als je aan een tafeltje gaat zitten, dit meestal een euro per persoon extra kost.

Nog een interessant weetje: Italianen eten eerst hun cornetto en pas daarna drinken ze de koffie. Pas als het gebakje op is, bereidt de barman de koffie. Wil je liever alles tegelijk geserveerd krijgen, geef dit dan vooraf aan.

koffie napels

Ontbijten in Salerno

Bahr – Il salotto nel mare

Dit is een van mijn favoriete spots in Salerno. BAHR is gevestigd in het Stazione Marittima, het bouwwerk van architecte Zaha Hadid. Met een terras dat uitkijkt over de haven van Salerno en het begin van de Amalfikust, kun je hier voordat de veerboot vertrekt nog even ontbijten. Ook wanneer je niet van plan bent om op de boot te stappen ben je hier van harte welkom voor een kop koffie met een verse cornettoBAHR heeft een uitgebreide menukaart met verschillende soorten thee, koffie en sapjes en traditionele zoete lekkernijen.

Adres: Stazione Marittima

Albergo Centro Storico

Deze bar is gevestigd op Via Roma. Het is eigenlijk een hotel, restaurant en bar in één. Ze serveren het traditionele Italiaanse ontbijt zoals eerder omschreven, dit in combinatie met de Italiaanse gastvrijheid en dus een ideale plek om de dag te beginnen. Een fijn detail is dat het een overdekt terras heeft. Op deze manier heb je het gevoel buiten te zitten, met zicht op de mensen die voorbij wandelen, maar met het comfort en gemak dat je hebt wanneer je binnen zit (vooral fijn op een winterdag).

Adres: Via Roma 210

Embarcadero

In 2017 werd dit stukje van de boulevard nieuw leven ingeblazen door de (her)opening van de Embarcadero. Dankzij de komst van een bar en een restaurant werd het aangezicht van de lungomare opgeknapt en hebben locals sindsdien een nieuwe plek om samen te komen. Vanaf half acht ’s ochtends kun je hier terecht voor het ontbijt, wat heerlijk is op het kleine terras aan de waterkant. 

embarcadero salerno

Ontbijten in Napels

Scaturchio

Bij banketbakkerij Scaturchio draait alles om heerlijke Napolitaanse lekkernijen van topkwaliteit. Deze plek is al jarenlang dé favoriet in Napels en omgeving. Elke dag vliegen knapperige sfogliatella’s, baba’s en schalen vol mini-gebakjes en snoepjes als warme broodjes over de toonbank van de historische vestiging op het Piazza San Domenico Maggiore.

Inmiddels zijn er meerdere filialen in de stad geopend waar je van dit iconische gebak kunt genieten, terwijl je rustig aan je koffie nipt. Kers op de taart is toch wel de locatie bij het Castel Sant’Elmo in de wijk Vomero. Hier, terwijl je geniet van een heerlijke babà, word je tevens getrakteerd op een adembenemend panoramisch uitzicht over de stad. Dat is genieten op z’n best!

Adres: Castel Sant’Elmo

scaturchio sant elmo napels kasteel koffie

Barrio Botanico

Barrio Botanico is een heerlijk plekje voor een kop koffie met iets lekkers, maar ook om te genieten van een hapje of later op de dag van een aperitief met kleurrijke cocktails en kleine hapjes. De zaak biedt een oase van rust in de hoger gelegen wijk Vomero, waar je kunt ontsnappen aan de drukte van de stad. Met een aangename inrichting, omringd door planten en rustgevende achtergrondmuziek, is het hier bijzonder aangenaam vertoeven.

Adres: Via Alessandro Scarlatti, 139

graffa napels lekkers

Gran Caffè Gambrinus

Deze historische bar, gelegen naast het beroemde plein Piazza del Plebiscito, wordt beschouwd als een van de beste cafés in Italië. Ook vond de caffè sospeso hier haar oorsprong in de tweede helft van de 19de eeuw: een koffie die je betaalt voor een ander, zonder te weten voor wie het is.

Wanneer je de bar binnenloopt, valt de chique inrichting met kroonluchters en vele decoraties direct op. De koffie is hier duurder dan in een gemiddelde bar en vele malen duurder wanneer je op het terras gaat zitten, maar de kwaliteit is door de populariteit gelukkig niet gedaald. Reken eerst af aan de kassa, neem je bonnetje mee naar de bar en geniet van een perfect bereide koffie.

Adres: Via Chiaia, 1/2

koffie napels napoli naples gambrinus

In het onderstaande artikel vind je nog veel meer tips voor gezellige barretjes om in Napels te ontbijten.

Reisgids Napels

In de digitale reisgids Jouw Local in Napels vind je nog veel meer tips en bijzonderen verhalen en ontdek je de stad als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van heerlijke eettips tot unieke verhalen en praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.

reisgids jouw local in napels

8 belangrijke personages van Napels

Napels kent een aantal belangrijke personages die onlosmakelijk zijn verbonden met de stad. Vaak hebben deze personen een grote invloed gehad en spelen ze nog steeds een belangrijke rol in het dagelijks leven.

Door de hele stad zijn er dan ook afbeeldingen van deze personen terug te vinden, in verschillende soorten en maten. Bekende en minder bekende gezichten vullen het straatbeeld en de vele souvenirwinkeltjes die de stad rijk is. Waar sommige persoonlijkheden geen introductie nodig hebben, kunnen andere gezichten wellicht wat minder bekend voorkomen. Wanneer je nieuwsgierig bent naar de verhalen achter deze gezichten, heb ik voor jou de belangrijkste en meest voorkomende personages van Napels in beeld gebracht.

#1 Totò

De afbeelding van de man met het karakteristieke gezicht zul je vele malen tegenkomen tijdens een bezoek aan Napels. Je vindt deze niet alleen terug in de vele souvenirwinkels maar ook in diverse Street Art werken, monumenten en zelfs lichtversieringen. Antonio de Curtis, beter bekend als Totò wordt ook wel de Prins van de lach genoemd, al had hij met gemak de titel ‘Koning van de lach’ toebedeeld kunnen krijgen.

De komiek groeide op in de volkswijk Sanità, waar tot op de dag van vandaag nog steeds zijn geboortehuis staat. Helaas is het niet mogelijk het huis te betreden. Wel kun je vanaf de buitenkant het balkon aanschouwen en vanaf de binnenplaats een glimp opvangen van de keuken waar zijn moeder de pasta voor hem bereidde.

toto napels sanita

Opgroeien in de een wijk als de Rione Sanità, was niet altijd even makkelijk. Toch heeft de acteur juist hier bijzonder veel inspiratie uit weten te putten en wist hij met zijn bijzondere gevoel voor humor, het hart van velen te raken. Het leed, verdriet en de moeilijkheden waar hij zelf mee te maken had, wist hij namelijk te verwerken in zijn grappen, rake opmerkingen en gedichten. Juist omdat dit voor velen zo herkenbaar was, werd hij ongekend populair en geliefd.

Met regelmaat keerde hij terug naar ‘zijn’ wijk. Niet enkel om scenes op te nemen voor een film, maar ook om duidelijk te maken dat hij nooit vergat waar hij vandaan kwam. Overdag werd hij vaak omringd door een grote hoeveelheid mensen, dus gaf hij er de voorkeur aan om in de avonduren rond te dwalen door de steegjes van de wijk. Tijdens deze nachtelijke wandelingen vond hij het leuk om bij verschillende huizen wat geld achter te laten, vastgeklemd tussen de luiken van een basso. Wanneer de bewoners in de ochtenduren het geld vonden, wisten zij direct dat Totò weer eens was langs geweest. Rione Sanità ademt dan ook Totò en kom je om de paar stappen zijn beeltenis, naam of regels uit gedichten tegen.

Vico Totò

Ook op andere plekken in de stad is zijn gezicht, met de kenmerkende gelaatstrekken, vereeuwigd. In de Quartieri Spagnoli is er bijvoorbeeld een steeg omgedoopt tot de Vico Totò. Deze straat is gevuld met tientallen afbeeldingen uit verschillende legendarische films waar de acteur in heeft geschitterd. Het is een mooi eerbetoon aan een belangrijk personage en draagt er op deze manier aan bij dat ook de jongere generaties Totò niet zullen vergeten.

toto street art napels

street art napels toto

street art napels toto

Dat mensen zich ook tegenwoordig kunnen vereenzelvigen met zijn humor en uitspraken, blijkt uit het feit dat Napolitanen zijn uitspraken nog steeds gebruiken in alledaagse gesprekken. Ook dit zorgt ervoor dat de acteur onsterfelijk is en onderdeel vormt van de Napolitaanse cultuur. Zijn krachtige uitspraken laten je lachen, maar hebben een enorme diepgang en bevatten vaak een kern van waarheid.

De volgende fantastische uitspraak van Totò, wil ik jullie dan ook niet onthouden.

“ Quando hai a che fare con una persona che si crede superiore agli altri e ne è fermamente convinta, ridici sopra e assecondala perché non è bello rovinare i sogni di un idiota.”

Totò

Vertaling: Wanneer je te maken hebt met een persoon die zichzelf beter vindt dan anderen en daar vast van overtuigd is, lach erom en ga ermee akkoord, want het is niet leuk om de dromen van een idioot kapot te maken.

De acteur overleed op 15 april 1967, kreeg drie begrafenissen en de stad was maandenlang in rouw. Tot op de dag van vandaag is niemand in Napels deze man vergeten. Totò zit in het hart van elke Napolitaan en men zorgt er voor dat ook bij jongere generaties iconen zoals Totò niet in de vergetelheid zullen raken. Zo wordt er dagelijks op de lokale televisie wel één van zijn films uitgezonden waar menig Napolitaan, zelfs na deze honderden keren gezien te hebben, nog steeds uitbundig om zijn grappen kan lachen.

#2 Massimo Troisi

De Italiaanse acteur Massimo Troisi werd geboren in San Giorgio a Cremano, onderdeel van de stad Napels. Massimo was een artiest in hart en nieren die, naast acteren, ook actief was als scenarioschrijver en regisseur. Met zijn kenmerkende stem, pure manier van acteren en gevatte humor, was hij enorm geliefd bij het publiek.

massimo troisi napels

Al op jonge leeftijd kwam ik aanraking met zijn films en was ik gefascineerd door deze man die sprak in het dialect dat ik kende, op een zangerige toon waarmee hij met gemak zijn personages tot leven wist te brengen en met de kinderlijke onschuld die hij bezat. Vele malen keek ik de film Non ci resta che piangere, waarin hij, samen met Roberto Benigni, in een andere eeuw terecht kwam en de gekste dingen meemaakte. Ook andere films zoals Ricomincio da tre, Scusate il ritardo en No grazie, il caffè mi rende nervoso zijn absolute klassiekers waarvan bepaalde uitspraken onvergetelijk zijn en nog steeds een glimlach op onder andere mijn gezicht weten te toveren. Zo deel ik graag de volgende dialoog uit de film Ricomincio da tre, die bijna iedere Napolitaan wel kent.

Gaetano: Chello ch’è stato è stato… Basta, ricomincio da tre! – Dat wat is geweest, is geweest. Klaar, ik begin bij drie!
Lello: Da zero… – Bij nul…
Gaetano: Eh?
Lello: Da zero: ricominci da zero. – Bij nul: Je begint bij nul
Gaetano: Nossignore, ricomincio da… cioè… Tre cose me so’ riuscite dint’a vita, pecché aggi’a perdere pure chelle? Aggi’a ricomincià da zero? Da tre! – Nee meneer, ik begin bij…ik bedoel…drie dingen zijn mij gelukt in het leven, waarom moet ik die ook nog eens verliezen? Waarom moet ik bij nul beginnen? Bij drie!

Dialoog tussen Gaetano (Massimo Troisi) en Lello

Il Postino

Il Postino, zijn laatste film waarvan hij tevens scenarioschrijver was, wilde hij zo graag maken, dat hij hiervoor een levensreddende hartoperatie tot het laatst uit heeft willen stellen. Massimo werd geboren met een hartafwijking en tijdens de opnames van deze film, verslechterde zijn toestand waardoor enkel een harttransplantatie zijn leven kon redden. Hij nam de beslissing eerst de film af te maken en daarna pas aandacht te schenken aan zijn gezondheid. Tijdens de opnames van deze film kon hij slechts een uur per dag werken. Voor de scènes op de fiets werd een stand-in gebruikt omdat dit fysiek te zwaar voor hem was.

De film wist hij af te maken en is een waar meesterwerk geworden. Nog geen twaals uur na de laatste opnames van de film, overleed Massimo Troisi in zijn slaap aan de gevolgen van een hartstilstand.

procida postino film eiland

massimo troisi il postino napels

Eerbetonen

Dat de artiest nog steeds niet vergeten is, blijkt wel uit de vele eerbetonen die zowel in Napels als in de directe omgeving zijn terug te vinden. Door de stad zelf zijn er diverse afbeeldingen en Street Art werken te vinden om de acteur te herinneren. De trap waar Massimo in de film Scusate il ritardo in de stromende regen met zijn tegenspeler een scène op heeft gespeeld, is omgedoopt tot de Scale Massimo Troisi.

scale massimo troisi napels

Ook op het eiland Procida, waar Il Postino gedeeltelijk is opgenomen, zijn overal eerbetonen terug te vinden die verwijzen naar deze geliefde acteur. Daarnaast zijn er ook in zijn geboorteplaats meerdere werken aan hem opgedragen. Zo tref je op de muren van het Circumvesuviana-station van San Giorgio a Cremano prachtige werken die herinneren aan de grote artiest die Troisi was.

#3 Pino Daniele

Het beeld van de man met een gitaar zal verschillende malen aan je voorbij komen wanneer je door Napels wandelt. Je vindt dit personage terug op de San Gregorio Armeno tussen andere handgemaakte figuurtjes voor in de kerststal, maar ook op verschillende muren in de stad is zijn beeltenis achtergelaten. We hebben het over de Napolitaanse zanger Pino Daniele die met zijn bijzondere stemgeluid, prachtige melodieën en poëtische woorden het hart van veel Napolitanen heeft gestolen.

pino daniele napels zanger

Carrière

De zanger werd in 1955 geboren in de Napolitaanse wijk Porto, in een gezin waar ze het niet erg breed hadden. Om die reden verhuisde hij uiteindelijk naar Piazza Santa Maria La Nova, waar hij bij zijn tantes een iets fatsoenlijker leven kon leiden. De verbeterde situatie stelde hem in de gelegenheid om naar school te gaan en zijn passie voor muziek te ontdekken en verder te ontwikkelen. Op latere leeftijd leerde hij zichzelf gitaar spelen om vervolgens de muziekwereld in te rollen. Hij was onderdeel van diverse bands en was op albums van verschillende artiesten terug te horen. Waar hij in eerste instantie voornamelijk de rol van gitarist aannam, maakte hij in de tweede helft van de jaren 70 een muzikale groei door waardoor de artiest ‘Pino Daniele’ meer en meer op de voorgrond begon te treden. Deze groei werd in 1977 bekroond met het debuutalbum Terra Mia, waarna er nog vele zouden volgen.

Tarumbò

Hij was een van de meest innovatieve muzikanten in de Italiaanse muziekscene aan het begin van de jaren 70 en 80. Gedurende zijn 40-jarige carrière heeft hij samengewerkt met een groot aantal artiesten en op diverse belangrijke podia gespeeld. Zijn passie voor verschillende muziekstijlen was aanleiding voor een totaal nieuwe stijl die hij zelf bestempelde als Tarumbò. Met deze naam verwees hij naar de mix van de traditionele dans Tarantella en de klanken van blues, die in zijn muziek terug te horen is.

De diepgaande band die Pino met Napels had, is dan ook in veel van zijn muziek duidelijk terug te horen. Zowel de klanken als de teksten zijn een verwijzing naar de Napolitaanse traditie. Een traditie die hij gedurende zijn gehele carrière nooit zou vergeten.

Vriendschap

Tussen Pino Daniele en de eerder genoemde Massimo Troisi bestond er een diepgaande vriendschap en hebben ze verschillende malen samengewerkt. Zo componeerde de zanger de muziek van een aantal films en schreef hij het ontroerende ‘Quando’ als titelsong voor Troisi’s film Pensavo fosse amore… invece era un calesse. Het is dus goed mogelijk dat je deze twee grootheden samen afgebeeld ziet staan tijdens een wandeling door de stad.

pino daniele massimo troisi napels

Overlijden

De zanger overleed plotseling op 4 januari 2015 aan de gevolgen van een hartaanval. In Napels sloeg dit nieuws in als een bom en was de stad in diepe rouw gedompeld. Voor de inwoners voelde het alsof ze een vriend hadden verloren en werd er steun bij elkaar gezocht. Op het beroemde Piazza del Plebiscito vond er op 6 januari een emotioneel eerbetoon plaats waarbij ruim honderdduizenden Napolitanen uit volle borst nummers van Daniele meezongen.

Naast de verschillende street art werken door de hele stad, werd ook zijn oude straat omgedoopt tot de Via Pino Daniele. Daarnaast prijkt er aan de muur van het gebouw een ijzeren versie van de geliefde elektrische gitaar, die door hem vaak werd bespeeld.  

pino daniele zanger napels

#4 San Gennaro

In totaal heeft Napels tweeënvijftig beschermheiligen maar je kunt wel stellen dat San Gennaro de belangrijkste is. Het is daarom niet vreemd dat veel mannen in de Zuid-Italiaanse regio naar deze heilige zijn vernoemd.

san gennaro napels

Hoewel er onduidelijk bestaat over de exacte geboorteplaats van Gennaro, is wel bekend dat hij de bisschop van Benevento was en op 19 september 305 werd onthoofd in Pozzuoli. Direct na de onthoofding wist een vrouw wat van zijn bloed in twee ampullen op te vangen. Deze ampullen zouden later een belangrijk onderdeel vormen bij een jaarlijks terugkerend ritueel. Het lichaam van San Gennaro is na zijn dood meerdere malen verplaatst. Pas in de vijfde eeuw werd zijn lichaam overbracht naar de catacomben van Capodimonte in Napels, maar werd hierna nog een aantal keer verplaatst. In 1497 kreeg hij uiteindelijk een definitieve rustplaats in de kathedraal van Napels.

catacomben san gennaro napels

Het wonder van San Gennaro

Naast de relieken die terug te vinden zijn in de Cappella del Succorpo, werd er later nog een andere kapel in de Dom aan de heilige opdragen. De indrukwekkende Cappella del Tesoro di San Gennaro werd in het jaar 1646 ingewijd en bevinden zich hier, veilig opgeborgen in een kluis achter het altaar, de twee ampullen met het bloed. Drie keer per jaar worden deze ampullen uit de kluis gehaald en moet het bloed, tijdens een speciale ceremonie, vloeibaar worden. Het vloeibaar worden van het bloed zou de stad moeten beschermen tegen rampspoed. Gebeurt dit niet, dan kan dit rampzalige gevolgen hebben voor Napels en omgeving. Een voorbeeld is in het jaar 1980, toen het bloed in de ampullen niet vloeibaar werd. Enkele maanden later werd de regio getroffen door een verwoestende aardbeving waarbij bijna drieduizend mensen om het leven kwamen.

kapel san gennaro napels

Het wonder van San Gennaro moet plaatsvinden op 19 september, 16 december en de zaterdag vóór de eerste zondag in mei. Het ritueel wordt door veel gelovige Napolitanen bijgewoond en met grote spanning gevolgd.

Eerbetonen aan de heilige Gennaro

Hoewel men niet weet hoe San Gennaro er exact heeft uitgezien, kun je de beschermheilige van Napels in verschillende vormen afgebeeld zien door de hele stad. De bekendste is wellicht de enorme Street Art afbeelding van de artiest Jorit Agoch. Maar ook in andere steegjes van het historisch centrum kun je tegen werk aanlopen dat is opgedragen aan deze heilige. Daarnaast is een bezoek aan de catacomben van San Gennaro, waar zijn lichaam geruime tijd werd bewaard, zeer indrukwekkend en de moeite waard om te bezoeken.

san gennaro street art napels

#5 Pulcinella

Wanneer je door de straten van de stad loopt, zul je geregeld geconfronteerd worden met een in het wit gekleed personage dat een zwart halfmasker draagt. Dit kan zijn in de vorm van een beeldje of zelfs in levende lijven.  

pulcinella street art napels

Dit opvallende figuur draagt de naam Pulcinella en is een personage uit de Italiaanse commedia dell’arte. Bij deze theatervorm werden serieuze en komische elementen gecombineerd en werd in zeventiende eeuw door Silvio Fiorillo dit karakter geïntroduceerd.

Fiorillo werd geïnspireerd door een schilderij waarin de boer Puccio d’Aniello werd afgebeeld. Deze boer had een opvallend lange neus en een donkergekleurd gezicht door de zon. Anderen zeggen weer dat de naam verwijst naar het woord ‘kuikentje’, iets wat ook terugkomt in de stem van Pulcinella; een hoog en kwakend geluid.

Wat de exacte oorsprong van Pulcinella dan ook mag zijn, het is duidelijk dat het voor Napels een belangrijk figuur is. Pulcinella belichaamt namelijk de Napolitanen: het is een personage dat zich bewust is van de problemen waarin hij verkeert, maar er altijd met een glimlach uit weet te komen.

Daarnaast zit het karakter vol met tegenstelling. Zo staat het voor man-vrouw, dom-slim, stad-platteland, demoon-heilige, wijs-dwaas: het dualisme waar de heidens-christelijke Napolitaanse cultuur uit bestaat.

Op verschillende plekken in de stad kom je werken tegen waar het personage van Pulcinella in te herkennen is.

pulcinella street art napels

In het historisch centrum vind je, in een van de steegjes, een beeld van Pulcinella’s hoofd. Opvallend is dat zijn neus veel lichter is dan de rest van zijn gezicht. Dagelijks poseren honderden toeristen voor een foto met dit symbool van Napels. Dit fotomoment wordt vervolgens afgesloten door even over de neus van het beeld te wrijven, een handeling waarvan wordt gezegd dat het geluk brengt. Of het waar is of niet, even over Pulcinella’s neus wrijven kan natuurlijk geen kwaad!

beeld pulcinella napels

#6 Maradona

Uiteraard kan deze Argentijnse stervoetballer niet ontbreken wanneer het over Napels gaat. Diego Armando Maradona kwam in 1984 naar Napels en werd door de inwoners als een god onthaald, zonder ook maar een seconde voor de club gespeeld te hebben. Al hun hoop was op deze jonge en talentvolle voetballer gevestigd. Met een speler als Maradona bestond er namelijk een kans om eindelijk het rijke noorden te kunnen verslaan, iets waar een club uit het zuiden van Italië nooit eerder in was geslaagd.

maradona napels muurschildering

Niet alleen maakte Maradona alle verwachtingen waar, hij zorgde er tevens voor dat Napels wereldwijd op de kaart werd gezet. Inwoners konden met recht weer trots zijn op hun mooie stad en maakte hij ruimte om te dromen over een betere toekomst.

Maradona heeft Napels meer gegeven dan enkel de overwinningen. Dat blijkt wel wanneer je door de straten van de stad wandelt en om de paar meter tegen een afbeelding van de Argentijn aanloopt. De band die Napolitanen met de voetballer hebben, is bijzonder en gaat erg diep. Wanneer je het met inwoners over de voetballer hebt, lijkt het alsof ze het over een goede vriend hebben bij wie ze regelmatig op de koffie komen. Ze beschouwen Diego Maradona dan ook als één van hen en zouden nooit een kwaad woord over hem kunnen spreken.

In de digitale reisgids Jouw Local in Napels ga ik dieper in op deze bijzondere band. Ik ben in gesprek gegaan met verschillende inwoners om een beter beeld te kunnen schetsen over de verafgoding van deze voetballer en waarom hij tot op de dag van vandaag – zelfs na zijn dood – nog steeds zo belangrijk is.

#7 Sophia Loren

Deze wereldberoemde filmster is de enige vrouw in het lijstje en is daarnaast niet eens in Napels geboren. Toch is Sophia Loren onlosmakelijk met Napels verbonden. In 1934 werd zij in Rome geboren, maar met Napolitaanse roots. Ze groeide op bij haar familie in Pozzuoli en woonde ook enige tijd in Napels.

sophia loren napels

Photo credit Margo Moonen

Pozzuoli werd tijdens de Tweede Wereldoorlog meerdere malen gebombardeerd. Tijdens een van deze bombardementen, raakte Sophia door een granaatscherf gewond aan haar kin. De familie nam hierop het besluit om naar Napels te verhuizen om daar het einde van de oorlog af te wachten. Deze beide steden, met hun gebruiken en onmiskenbare cultuur, zijn dan ook altijd onderdeel blijven vormen van Sophia’s leven en lange carrière.

sophia loren napels

Photo credit Dexter van der Swaluw

Carrière

Op 15-jarige leeftijd won zij een schoonheidswedstrijd en keerde met het prijzengeld terug naar Rome om een carrière op te bouwen. Ze nam deel aan verschillende Miss verkiezingen, was model voor fotoromanzi (fotostripverhalen), was te horen op de radio en wist door haar prachtige voorkomen diverse, kleine, rollen in films te bemachtigen. Hoewel ze al in verschillende films had gespeeld, kreeg ze in 1953 haar eerste grote rol als Cleopatra in de film Due notti con Cleopatra. Vanaf toen ging het hard en schitterde ze in steeds meer rollen. In veel van deze films acteerde zij in het Napolitaanse dialect en speelde zij onder andere samen met een eerder genoemde persoonlijkheid in dit rijtje: Totò. Naast de vele rollen in komedies, liet zij in andere films zien dat ze ook prima in staat was om dramatische rollen vorm te geven.

In 1956 begon haar Engelstalige carrière en acteerde zij in een groot aantal Amerikaanse films, aan de zijde van grote namen in de filmwereld.

Onderscheidingen

Voor haar interpretatie van Cesira in de oorlogsfilm La ciociara, werd zij onderscheiden met onder andere een Oscar, een Gouden Palm en een BAFTA. Ook later in haar carrière werd zij voor haar acteerwerk verschillende malen genomineerd en beloond met diverse prijzen.

Napolitaanse

Je kunt stellen dat Sophia Loren het symbool is van een Italië dat na een trieste periode van oorlog, weer langzaam op begon te krabbelen. La Loren wordt vooral enorm gewaardeerd omdat zij, ondanks al deze grote successen, ‘normaal’ is gebleven. Met ‘normaal’ doelt men op het gegeven dat zij altijd veel waarde heeft gehecht aan de familiebanden, iets wat kenmerkend is voor de Zuid-Italiaanse cultuur. Zoals eerder aangegeven, is ze haar Zuid-Italiaanse achtergrond nooit vergeten en heeft ze dit ook meerdere malen uitgesproken. In een interview voor de Amerikaanse televisie, zei ze vol trots: Ik ben geen Italiaanse. Ik ben Napolitaanse, dat is iets anders.

sophia loren napels

Photo credit Margo Moonen

Het is dan ook logisch dat Sophia in Napels nog steeds enorm geliefd is en wordt beschouwd als een authentiek stukje erfgoed voor de stad. Zij werd daarom in 2016 benoemd tot ereburger van de stad Napels.

#8 Eduardo de Filippo

Acteur, regisseur, theaterschrijver en dichter Eduardo de Filippo mag zeker niet ontbreken in dit rijtje. De Filippo wordt beschouwd als één van de belangrijkste Italiaanse artiesten en heeft dan ook talrijke theaterstukken op zijn naam staan.

Hij werd in 1900 geboren in de Napolitaanse wijk Chiaia en maakte al op 4-jarige leeftijd zijn theaterdebuut tijdens een optreden van het theatergezelschap van zijn oudere broer Vincenzo Scarpetta. Op latere leeftijd trad hij officieel toe tot dit gezelschap, samen met zijn oudere zus Titina en jongere broertje Peppino. Deze laatstgenoemde vormde later met Totò een van de populairste komische duo’s van de Italiaanse filmwereld. Ook van Peppino zijn er afbeeldingen terug te vinden in de stad.

peppino napels

I De Filippo

In de daarop volgende jaren, maakte het drietal deel uit van verschillende theatergezelschappen, om uiteindelijk in 1931 hun droom van een eigen groep realiteit te laten worden. Onder de naam ‘I De Filippo’ boekten zij enorme successen en verwierven veel bekendheid. Niet alleen in Napels, ook in de rest van het land werd het drietal steeds bekender. Net als zijn generatiegenoot Totò, wist Eduardo het publiek te raken door realistische, vaak moeilijke situaties op een ironische manier in beeld te brengen. Daarnaast wist hij in zijn teksten de tradities en gebruiken van de Napolitaanse cultuur goed onder woorden te brengen. Aangezien veel van zijn teksten vertaald zijn en de hele wereld over zijn gegaan, heeft hij mensen wereldwijd kennis laten maken met de Napolitaanse cultuur.

Zijn bekendste en meest gewaardeerde werk is wellicht Filumena Marturano, geschreven in 1946. Het stuk werd in 1964 verfilmd onder de titel Matrimonio all’Italiana en met Sophia Loren in de hoofdrol. In de Quartieri Spagnoli is er een eerbetoon te vinden aan dit fictieve karakter, dat door Eduardo speciaal werd geschreven voor zijn zus Titina.

filumena marturano napels

Photo credit Fabio de Rienzo

Theater San Ferdinando

Na de oorlog vertrok Eduardo uit Napels, maar bleef de stad altijd een rol spelen in zijn leven. Zo kocht hij in 1948 het door bombardementen verwoeste theater San Ferdinando. Hij stopte er aardig wat geld in om dit theater, rijk aan geschiedenis, weer volledig op te kunnen knappen. Het theater werd in 1954 geopend en was er naast zijn eigen werk, ook ruimte voor stukken van andere Napolitaanse schrijvers om de traditie levende te kunnen houden.

Vriendschap met Totò

Aangezien ze beiden opgroeiden in Napels, in dezelfde periode met een soortgelijke achtergrond en een diepgaande interesse voor het theatervak, is het niet verwonderlijk dat er tussen Totò en Eduardo een diepe vriendschap ontstond. Bij de verfilming van Eduardo’s theaterstuk Napoli milionaria in 1950, werkten deze twee grootheden voor het eerst samen. Het verhaal wil dat Totò zonder te twijfelen een rol accepteerden en uit riep: “Eduardo, voor jou werk ik gratis!

Eerbetoon

Met een enorme lijst aan zelfgeschreven, succesvolle en onvergetelijke theaterstukken, heeft Eduardo een belangrijke bijdrage geleverd aan de wereld van het theater. Niet alleen in Italië, maar wereldwijd wordt De Filippo gewaardeerd om zijn werk. Bovendien heeft zijn werk ook gediend ter inspiratie voor veel andere artiesten, waaronder de eerder genoemde Massimo Troisi. Het is dan ook logisch dat Eduardo de Filippo nog steeds wordt beschouwd als de één van de grootste artiesten aller tijden en is hij in Napels nog lang niet vergeten. Ook van hem zul je geregeld een afbeelding tegenkomen, waarvan de mooiste misschien wel te vinden zijn op de luiken van zijn eigen theater. Hier heeft de Napolitaanse Street Art artiest Jorit Agoch drie schitterende portretten gecreëerd om de ziel van de acteur te vereeuwigen. In het midden zien we Eduardo als persoon, terwijl we hem aan de linker en rechterkant zien afgebeeld als één van de vele onsterfelijke personages die hij gedurende zijn carrière tot leven heeft gebracht.

theater napels

Reisgids Napels

Napels is een stad vol verrassingen en diversiteit, met unieke wijken die elk hun eigen verhaal vertellen. Met de digitale reisgids Jouw Local in Napels ontdek je de stad als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van heerlijke eettips tot unieke verhalen en praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.

reisgids jouw local in napels

Meer info en tips over Napels vind je onder andere in onderstaande artikelen:

felicia salerno travel

Een authentieke en pure ervaring met Napulitanata

Een wandeling door de nauwe straatjes van de volksbuurten van Napels is ideaal wanneer je graag de authentieke en pure Napolitaanse sfeer wilt proeven en ervaren. Wanneer je hier geen genoeg van kunt krijgen en je nóg meer ondergedompeld wilt worden in de Napolitaanse cultuur, kun je terecht bij Napulitanata. Tijdens een avond gevuld met traditionele muziek en zang, word je meegevoerd op een reis door de geschiedenis van Napolitaanse muziekklassiekers.

napulitanata muziek napolitaanse napels napoli

Napolitaanse muzikale erfgoed

Napulitanata is een concertzaal die volledig is gewijd aan het Napolitaanse muzikale erfgoed en volksmuziek uit de regio Campania. Dit interessante project werd in het leven geroepen door Mimmo Matania en Pasquale Cirillo, beide muzikanten. Zij hadden de wens om een ruimte te creëren waarbij onder andere toeristen gemakkelijker in aanraking konden komen met de Napolitaanse cultuur, de muziek in het bijzonder.

napulitanata napolitaanse muziek napels napoli
Mimmo & Pasquale

Mimmo en Pasquale leerden elkaar kennen toen zij beiden deel uitmaakten van een muzikaal gezelschap dat een optreden gaf op de luchthaven van Napels. Dit optreden was bedoeld om toeristen welkom te heten in de stad, vergezeld door de klanken van traditionele Napolitaanse muziek. Onder de indruk van de positieve reacties van reizigers op dit initiatief, werd de basis gelegd voor dit bijzondere project. Van dagdromen tot het voeren van diepgaande gesprekken, kreeg hun wens beetje bij beetje steeds serieuzere vormen.

Van opslagplaats tot concertzaal

Dankzij de vele muzikale relaties van beide heren, wisten zij al snel een groep samen te stellen van professionele muzikanten en artiesten en werd in oktober 2015 Napulitanata geboren. De vereniging Napulitanata bestaat dan uit een groep jongen mensen onder de vijfendertig jaar, waarvan een ieder op zijn eigen manier bij wil dragen om de Napolitaanse cultuur onder de aandacht te brengen. Musici, vakmensen maar ook enthousiastelingen die met hun vaardigheden bij willen dragen aan de diverse projecten maken deel uit van deze groep.

napulitanata napolitaanse muziek napels napoli

In deze formatie schrijven zij zich in voor een wedstrijd die wordt gehouden door de gemeente van Napels. Zij dienen hun bedrijfsplan in en weten de wedstrijd uiteindelijk te winnen. Door het winnen van deze bando krijgen ze de sleutels in handen van een ruimte, gevestigd in de winkelgalerij Galleria Principe di Napoli.  De kleine ruimte in de buurt van het Archeologisch Museum diende voorheen als opslagplaats voor onder andere autoschroot en moet er nog aardig wat werk verricht worden om hun droom werkelijkheid te laten worden.

napolitaanse muziek napels

napulitanata napolitaanse muziek napels napoli

De leden van Napulitanata maken niet alleen samen graag muziek, maar steken ook gezamenlijk de handen uit de mouwen om de concertzaal vorm te kunnen geven. Eigenhandig én op eigen kosten wordt de bescheiden ruimte uiteindelijk omgetoverd tot de concertzaal die zij voor ogen hadden. Door de krachten te bundelen, kon Napulitanata op 28 april 2017 uiteindelijk officieel haar deuren openen en werd hun bijzondere droom werkelijkheid.

napulitanata napolitaanse muziek napels napoli

concert muziek napels

Authentieke en pure ervaring

Met respect en kennis voor de geschiedenis en de cultuur, proberen zij tijdens hun concerten deze waarde over te brengen op het publiek. Middels Napolitaanse klassiekers en interactieve stukken waarbij ook gedanst wordt, proberen zij op deze manier mensen van over de hele wereld hun verhaal te vertellen en kennis te laten maken met de rijke cultuur van deze bijzondere stad.

concert napolitaanse muziek napels

concert napolitaanse muziek napels

concert napolitaanse muziek napels

In de jaren dat zij actief zijn, hebben zij in hun bescheiden concertzaal al heel wat toeristen van over de hele wereld mogen verwelkomen. Deze mensen verlaten vaak enthousiast en verrijkt weer de zaal, wetende dat zij een authentieke en pure ervaring hebben beleefd.

Hier een kleine indruk om alvast in de stemming te komen:

Het bijwonen van een concert van Napulitanata is dan ook een bijzondere en ware Napolitaanse beleving die moeilijk in woorden valt te omschrijven. De klanken van de traditionele volksmuziek voeren je mee naar een bijzonder stukje Napels dat je echt zelf moet ervaren om het te begrijpen. Wil je tijdens een verblijf in Napels ook een bijzondere avond met Napulitanata beleven? Boek dan nu een plekje voor een van de concerten!

Buiten de concertzaal

De bekendheid van Napulitanata is inmiddels gegroeid en worden hun talenten ook ingezet buiten de concertzaal. Zo kun je op een bruiloft een dansje wagen op de klanken van Napolitaanse muziek, maar worden zij ook ingeschakeld om een tour door de stad net even wat specialer te maken. Niets is voor hen te gek en worden zelfs tijdens een boottocht de muziekinstrumenten tevoorschijn gehaald om hun publiek een onvergetelijke ervaring te bezorgen.

napulitanata napels napolitaanse muziek vesuvius

napulitanata napels napolitaanse muziek

napulitanata napels napolitaanse muziek

Webshop

Tijdens de lockdown in 2020 kwam ook voor Napulitanata het werk stil te liggen. Zij gingen echter niet bij de pakken neerzitten en werd gedurende die periode de webshop geboren. Met shirtjes, cd’s, sweaters, sieraden en speciaal samengestelde boxen gevuld met items die volledig in het teken staan van Napels en de Napolitaanse volksliederen, haal je op deze manier een stukje Zuid-Italië in huis.

napulitanata napels napolitaanse muziek webshop san gennaro

Reisgids Napels

Nog veel meer unieke tips en bijzondere verhalen vind je in de digitale reisgids Jouw Local in Napels. Met deze reisgids ontdek je de stad als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van heerlijke eettips tot unieke verhalen en praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.

reisgids jouw local in napels

Meer tips nodig voor jouw trip naar Napels? Zie onderstaande artikelen:

felicia salerno travel

De kunst van Vietri sul Mare

Het pittoreske stadje Vietri sul Mare wordt terecht de eerste parel van de Amalfikust genoemd. Dit charmante kustplaatsje biedt adembenemende panorama’s en is wereldwijd beroemd om zijn kleurrijke keramiek – iets wat je zeker niet zal ontgaan tijdens een bezoek aan deze badplaats.

vietri sul mare amalfikust

Keramiekgeschiedenis

De keramiekgeschiedenis van Vietri gaat terug tot de vijfde eeuw voor Christus, tijdens de Etruskische periode. Rond 1200 werd keramiek bijzonder populair en Vietri sul Mare groeide uit tot het belangrijkste industriële gebied met talrijke keramiekfabrieken. Door de eeuwen heen verbeterde de kwaliteit en vermengden buitenlandse kunstenaars bestaande tradities met nieuwe ideeën, wat leidde tot unieke producten

vietri sul mare, salerno, salerno travel, keramiek, amalfi, amalfikust, amalfi coast

Kleurrijke details

Keramiek is onlosmakelijk verbonden met Vietri sul Mare. Als je door de smalle straatjes dwaalt, zie je overal kleurrijke keramische details en kun je vanuit verschillende punten in de stad de koepel van de San Giovanni Battista-kerk bewonderen, bedekt met vrolijk gekleurde majolica tegels. In de Villa Comunale, het stadspark, is deze kunstvorm ook aanwezig, met balustrades die versierd zijn met kleurrijk keramiek.

Vietri is vol met winkels waar je kleurrijke souvenirs kunt kopen om je bezoek aan dit charmante dorpje te herdenken. Hoewel het aanbod soms op elkaar lijkt, is dat zeker niet het geval. Een van mijn favoriete winkels in Vietri is Solart. Hier vind je de prachtigste, kleurrijke en handgemaakte voorwerpen in keramiek en op verzoek zelfs gepersonaliseerde stukken.

keramiek vietri sul mare amalfikust

Wanneer je interesse hebt om meer over deze kunstvorm te leren tijdens je bezoek aan Vietri, is dit heel goed mogelijk. In de stad zijn er verschillende werkplaatsen waar je een kijkje kunt nemen en de stappen van het proces van dichtbij kunt bekijken.

Il Ciuccio – Het symbool van Vietri

Opvallend in Vietri sul Mare zijn de vele ezeltjes in verschillende soorten, maten en vormen die je tegenkomt tijdens een wandeling door de straten. Het ezeltje, il ciuccio, is het symbool van Vietri en de omliggende bergdorpjes. Het bekendste beeld van il ciuccio staat op Piazza Matteotti, waar je ook een prachtig uitzicht hebt op Marina di Vietri.

ciuccio vietri sul mare ezel amalfikust

De ezel is uitgegroeid tot een symbool van dit gebied vanwege zijn belangrijke rol in het verleden. Waar we ons nu gemakkelijk met auto, bus, scooter of boot verplaatsen, was het vroeger anders. Het bezitten van een ezel was essentieel om materialen en andere producten over de steile bergpaden te vervoeren en vaak onmisbaar om gewoon thuis te komen.

ciuccio vietri sul mare ezel amalfikust

Het was de Duitse keramiekkunstenaar Richard Dölker die het dier vereeuwigde in keramiek, en zo werd il ciucciariello geboren. Het groene ezeltje is inmiddels wereldberoemd en populair als souvenir. Voor wie dit schattige beestje als blijvende herinnering mee naar huis wil nemen, zijn er tal van souvenirs waarin il ciuccio vietrese is verwerkt. Naast il ciuccio zijn er natuurlijk ook vele andere leuke souvenirs om cadeau te doen of om een stukje Vietri in huis te halen – in de volgende tip breng ik een aantal mooie winkels onder de aandacht – maar il ciuccio blijft een echte must-have.

ciuccio vietri sul mare ezel amalfikust

Villa Guariglia

Als je meer wilt weten over de geschiedenis van de keramiek uit Vietri, breng dan een bezoek aan Villa Guariglia. Deze villa is omgevormd tot het Provinciaal Keramiekmuseum, waar belangrijke kunstenaars worden belicht en werken uit verschillende periodes van de keramische kunst worden tentoongesteld. Met stukken van onder andere Richard Dölker, Giovannino Carrano en Vincenzo Pinto maak je een reis door de tijd langs de mooiste keramiekwerken. Er is ook een afdeling gewijd aan de riggiole, handbeschilderde vloer- en wandtegels van majolica die kenmerkend zijn voor de Amalfikust.

Villa Guerriglia Salerno Raito ceramica italy
In de tuin van Villa Guariglia

De villa werd nagelaten aan de provincie Salerno door de Italiaanse ambassadeur Raffaele Guariglia en wordt op zijn verzoek gebruikt om de cultuur en historie van de regio Campania te promoten. De villa wordt omgeven door een tuin met verschillende terrassen, die een prachtig uitzicht bieden op Vietri sul Mare en de Golf van Salerno. Toegang tot het museum is gratis.

Het is fascinerend om de werken uit verschillende periodes te bekijken en te zien hoe de keramiekkunst zich geleidelijk heeft ontwikkeld tot de vormen die we tegenwoordig kennen. Vergeet niet de hoger gelegen villa te bezoeken. In een kleine ruimte zijn hier nog meer werken te bewonderen, en je hebt er een schitterend uitzicht op de Golf van Salerno.

Reisgids Amalfikust

De beste tips en bijzondere verhalen heb ik gebundeld in de digitale reisgids 100 tips voor de Amalfikust. Hierin neem ik je mee naar de schitterende Amalfikust en deel ik mijn persoonlijke tips zodat ook jij de magie van dit gebied kunt ervaren. Van leuke adressen voor een heerlijke koffie tot verhalen waar je de ziel van de Amalfikust daadwerkelijk leert kennen. Daarnaast vind je een hoop extra informatie die goed van pas kan komen. Opties voor het openbaar vervoer, de mooiste stranden en tip ik een aantal heerlijke accommodaties.  

Meer handige tips en informatie over de Amalfikust vind je in onderstaande artikelen:

felicia salerno travel

Maradona: de God van Napels

Dat Napels een stad is van de vele heiligen, is over het algemeen bekend. Met tweeënvijftig beschermheiligen spant Napels dan ook de kroon en is er geen andere Italiaanse stad met deze hoeveelheid aan santi patroni. In de talrijke steegjes van de stad kom je om de haverklap wel een altaartje tegen waar een van deze heiligen wordt geëerd. Hoewel het barst van de Maria altaartjes en beeltenissen van Padre Pio, is er ook nog een ander figuur die misschien eerder de status van een god kan worden toegekend. Ik heb het over niemand minder dan voetballegende Maradona.

napels napoli maradona street art

Graag laat ik jou dan ook een kijkje nemen in de Maradona-cultuur en de verafgoding van deze voetbalheld waar tot op de dag van vandaag nog steeds sprake van is.  

De rol van Maradona

Het is inmiddels meer dan dertig jaar geleden dat de kleine Argentijn afscheid nam van de voetbalclub Napoli en de Napolitanen met een groot verdriet achterliet. Toch is vrijwel niemand in Napels Maradona vergeten en krijg je zo nu en dan de indruk dat het nog niet zo gek lang geleden was dat hij zich in het tenue van Napoli hees. Zijn beeltenis is veelvuldig terug te vinden in het straatbeeld, kun je nog steeds voetbalshirtjes vinden met zijn naam en rugnummer en hoef je enkel zijn naam maar te laten vallen wanneer je een gesprek met een Napolitaan aan wilt knopen. Het moge duidelijk zijn dat Maradona nog steeds een grote rol speelt in het leven van de gemiddelde Napolitaan.  

napels napoli maradona

napels napoli maradona san gregorio armeno

napels napoli maradona san pignasecca

Dat Maradona belangrijk was voor Napolitanen en mensen uit de directe omgeving, werd mij op jonge leeftijd al duidelijk. In de slaapkamer van mijn ouders prijkte een keramiek beeldje van de voetballer samen met il ciuccio, het symbool van de voetbalclub. Diverse waarschuwingen en boze blikken van mijn vader mochten echter niet baten en lagen Maradona en il ciuccio op een zekere dag in duizend stukjes op de slaapkamervloer.

maradona napoli

Lange tijd begreep ik niet wat er zo bijzonder was aan dat kleine mannetje dat, terwijl zijn volle bos haar in de wind wapperde, de bal vele malen hoog wist te houden. Pas toen ik me er oprecht in ging verdiepen, op zoek ging naar verhalen, de steegjes van de kleurrijke Quartieri Spagnoli indook om antwoorden te vinden, zijn naam liet vallen in gesprekken met mensen afkomstig uit de regio, begon ik steeds beter in te zien dat het hier niet enkel om een potje voetbal ging. De band tussen Maradona en Napels is er een die veel dieper gaat dan enkel zijn prestaties op het veld. 

Komst van Maradona in Napels

De voetbalclub uit Napels vond zijn officiële oorsprong in 1926 onder de naam Associazione Calcio Napoli. In 1964 onderging de club een transformatie en werd de naam gewijzigd in Società Sportiva Napoli zoals we het nu kennen. In de eerste decennia van zijn bestaan speelde de club voornamelijk in de lagere divisies van het Italiaanse voetbal, met af en toe degradaties en promoties.

Toen het nieuws in 1984 bekend werd dat de club erin was geslaagd Maradona aan te trekken, was de opwinding onder de voetbalsupporters ongeëvenaard. De straten van de stad bruisten van levendigheid, alsof het kampioenschap al een feit was. Maradona werd bij zijn aankomst in Napels als een ware held onthaald en werd gezien als de belichaming van verlossing. De Napolitanen geloofden vastberaden dat deze man hun levenslange droom kon verwezenlijken, namelijk dat SSC Napoli als eerste Zuid-Italiaanse club de scudetto zou winnen.

maradona voetbal napels napoli street art

Tijdens de officiële presentatie in het toenmalige San Paolo stadion op 5 juli 1984 werden zijn woorden een symbool van hoop voor hen die weinig perspectief hadden. Diego verklaarde: “Ik wil het symbool worden voor de arme jongens van Napels, want zij zijn zoals ik was in Buenos Aires.

Met deze woorden wist hij veel sympathie te winnen en werd hij mogelijk nog geliefder bij het volk. Hij maakte het voor de Napolitanen makkelijk om zich met hem te identificeren vanwege zijn controversiële aard, vergelijkbaar met die van straatschoffies. Hij groeide zelf op in een niet al te beste buurt in Buenos Aires, maar bleef altijd trouw aan zijn eigen achtergrond en cultuur.

Maatschappelijk belang

Maradona speelde zeven seizoenen voor Napoli en behaalde in die tijd twee keer de landstitel (1986-1987 en 1989-1990), won de Coppa Italia in 1987 en de UEFA Cup in 1989. Zijn populariteit onder de Napolitanen groeide razendsnel en hij werd op handen gedragen. Zelfs jaren na zijn vertrek bij de club werd hij nog steeds beschouwd als een unieke figuur, wat blijkt uit het feit dat Napoli in 2000 besloot om zijn rugnummer 10 nooit meer toe te kennen.

uefa cup napels napoli maradona street art

Maradona heeft niet alleen op het veld voor overwinningen gezorgd, maar hij heeft ook Napels wereldwijd positief op de kaart gezet. Zijn komst en successen hebben bijgedragen aan een blijvende associatie van de stad met deze legendarische voetballer. Deze impact heeft bijgedragen aan een grotere trots onder de Napolitanen voor hun stad, afkomst, cultuur, tradities en gebruiken.

De eerste scudetto voor een Zuid-Italiaanse voetbalclub in de geschiedenis markeerde een keerpunt, waarbij Maradona een sleutelrol speelde in het doorbreken van negatieve stereotypen en sociale uitdagingen waarmee Napels vaak te maken had. Zijn succes en populariteit hadden een diepgaande invloed op de stad, waar hij symbool stond voor hoop en trots. De Napolitanen raakten geïnspireerd door zijn prestaties op het veld en zijn betrokkenheid bij hun gemeenschap.

maradona voetbal napels napoli

Zijn aanwezigheid versterkte een gevoel van zelfrespect en waardigheid onder de inwoners van Napels. Zijn invloed droeg bij aan een verandering in de perceptie van de stad, zowel nationaal als internationaal. Napels kreeg meer erkenning en zag haar eigenwaarde groeien, mede dankzij de legendarische voetballer die de stad op de wereldkaart zette.

Kostbare erfenis

Na vele triomfen en successen werd zijn voetballoopbaan bij Napoli abrupt beëindigd toen hij positief testte bij een drugscontrole. Tijdens een persconferentie erkende hij zijn fout en beloofde hij om in de toekomst meer van zichzelf te houden en beter na te denken over zijn keuzes.

In Napels besefte men dat het tijd was om afscheid te nemen van hun verlosser. De Napolitanen toonden hun loyaliteit door hun held niet in de steek te laten. Ze waardeerden juist zijn eerlijkheid en menselijkheid. Bovendien werd deze misstap niet gezien als een tegenwicht voor alle waardevolle bijdragen die hij aan de stad had geleverd.

maradona street art napels napoli

Net zoals in het verleden zullen de Napolitanen hun voetbalicoon nooit afvallen. In Napels zal je dan ook geen negatieve woorden horen over Maradona, zelfs niet als hij weer eens in opspraak kwam. Voor de Napolitanen blijft Maradona de persoon die Napels heeft verrijkt, en ze zullen hem hier eeuwig dankbaar voor zijn.

Voor Napolitanen staat het buiten kijf: Maradona is en blijft de grootste voetballer aller tijden. Zijn impact reikt verder dan degenen die zijn triomfen op het veld hebben gezien en zijn overwinningen hebben gevierd in de straten van de stad. Zelfs de jongere generatie heeft begrepen welke betekenis de Argentijnse voetballer heeft gehad voor hun stad. Als een kostbare erfenis worden de verhalen van generatie op generatie doorgegeven, zodat de naam van de man die Napels hoop bracht, nooit vergeten zal worden.

maradona napels napoli

In gesprek met locals

Wanneer je de kans hebt, ga dan met een local het gesprek aan over Maradona. Zelf bezocht ik verschillende plekken in de stad met als doel het over deze beroemde voetballer te hebben. Hoewel er veel locaties zijn waar je de Maradona-gekte kunt ervaren, vond ik met name in de straten van de Quartieri Spagnoli de verhalen en antwoorden waar ik naar zocht. Zodra je zijn naam laat vallen, valt alles stil, worden activiteiten opzij gezet en lijkt de tijd even stil te staan. Mensen pakken er een stoel bij, steken een sigaret op en de verhalen blijven komen. Het is namelijk altijd de juiste tijd om over deze legendarische voetballer te praten en de locals vertellen graag waarom hij zo belangrijk is voor deze Zuid-Italiaanse stad.

maradona napels napoli locals quartieri spagnoli
In gesprek met locals in de Quartieri Spagnoli

Opvallend is dat de meeste verhalen niet zozeer gaan over zijn voetbalprestaties, hoewel deze uiteraard een rol spelen in de Maradona- cultuur. De antwoorden van locals op de vraag waarom deze man nog steeds zo belangrijk is voor de stad, benadrukken voornamelijk zijn persoonlijkheid. Zijn eigenzinnigheid, zijn neiging om tegen de stroom in te gaan, en zijn vermogen om zich te identificeren met de mensen uit de volksbuurten spelen hierbij een cruciale rol.

Local Fabio weet het mooi te verwoorden. Fabio: ‘Maradona is voor Napolitanen groter dan Maradona zelf. Napels heeft van deze man een mythe gemaakt en hem boven alles en iedereen gesteld. Mensen hebben het nodig om in iets te geloven, hun hoop toe te vertrouwen aan een hogere entiteit, iets dat buiten de menselijke controle ligt. Zo worden religies geboren. De band tussen Napels en Maradona, zou dan ook beschouwd kunnen worden als een soort religie.

Het schandaal rondom zijn cocaïnegebruik komt af en toe ter sprake, maar vooral om te benadrukken hoe menselijk hij was. Alessandro, opgegroeid in de Quartieri Spagnoli, mengt zich in het gesprek en merkt op: “De druk was enorm, de verwachtingen hooggespannen, alle ogen waren op hem gericht en men verwachtte alleen maar topprestaties van hem. Het is begrijpelijk dat iemand uit een arme wijk moeite had met die immense druk. Tegenwoordig zijn voetballers veel beter voorbereid op de sterrenstatus die ze kunnen bereiken. Maradona wist destijds niet wat hem te wachten stond.”

street art maradona napels napoli

Onverwoestbare liefdesband

Het is overduidelijk dat Napels en Maradona diep met elkaar verbonden zijn en dat deze liefdesband nog lang niet verbroken is. Napolitanen hebben de voetballer in hun hart gesloten vanwege wie hij is: puur, opstandig en eerlijk. Zijn bijdrage aan de successen van de voetbalclub maakt hem de onbetwiste legende van Napels. Deze aspecten zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Napels ís Maradona, en zonder Maradona zou Napels niet zijn wat het vandaag de dag is.

napels maradona scudetto napoli

Eerbetoon

Terwijl je door de straten van Napels wandelt, kom je kleine altaartjes tegen, foto’s van overledenen, beelden van heiligen en natuurlijk ook van Maradona. Hij wordt er aanbeden, beschouwd als een heilige of zelfs als een god. Maradona heeft Napels symbolisch bevrijd van het rijke noorden dat hen lange tijd onderdrukte. Hij bracht hoop terug, liet mensen intens genieten van zijn spel en de overwinningen die hij behaalde. Iemand die zoveel heeft betekend voor een volk, zoveel vreugde heeft gebracht, verdient het om op elke mogelijke manier geëerd te worden. Dat vinden de Napolitanen tenminste, en dat is overduidelijk. Naast souvenirwinkels vol met producten met zijn beeltenis, zijn er nog andere plekken in Napels die een must zijn voor Maradona-liefhebbers. Een van de meest bijzondere plekken is misschiel wel Bar Nilo in het historisch centrum waar je een altaar met een haar van de voetballer kunt bewonderen.

bar nilo haar maradona napels napoli

Overlijden

Op 25 november 2020 overleed Diego Maradona op zestigjarige leeftijd aan een hartaanval. Dit droevige nieuws trof Napels diep en al snel waren de straten gevuld met rouwende Napolitanen. Ondanks dat Napels en omstreken op dat moment als rode zone golden vanwege de pandemie, en mensen alleen naar buiten mochten voor essentiële zaken, weerhield dit hen er niet van om samen te komen om hun held en verlosser te herdenken. Het pleintje in de Quartieri Spagnoli, waar een enorme afbeelding van de voetballer op de gevel prijkt, veranderde snel na zijn dood in een bedevaartsoord en kreeg de naam Largo Maradona. Hier is zelfs een altaar te vinden ter ere van de voetballer.

maradona napels muurschildering

Maradona & Food Tour Napels met Nederlandse local

Zeg je Napels, dan zeg je Maradona én lekker eten. Tijdens de Maradona & Food Tour Napels komen die twee werelden prachtig samen en dompel je je helemaal onder in de Napolitaanse sfeer. Al wandelend door de smalle straatjes ontdek je waarom Maradona voor de Napolitanen zoveel meer is dan een voetballer. Je ziet plekken die hem eren, hoort verhalen die zijn grootsheid tastbaar maken en merkt hoe levendig zijn erfenis nog steeds is in het dagelijks leven van de stad.

Tussendoor geniet je van de lekkerste lokale specialiteiten die je de echte smaken van Napels laten proeven. Zo beleef je de stad op een manier die je nergens anders ervaart, met passie, smaak en een vleugje voetbalgeschiedenis. Je boekt de Maradona & Food Tour Napels met Nederlandstalige gids eenvoudig via onderstaande link.


maradona tour napels

Reisgids Napels

In de digitale reisgids Jouw Local in Napels ontdek je de stad als een echte insider. Met mijn persoonlijke tips, uitgestippelde wandelroutes en bijzondere verhalen leer je Napels écht kennen. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van heerlijke eettips tot unieke verhalen en praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.

felicia salerno travel

Meer tips nodig voor jouw trip naar Napels? Zie onderstaande artikelen!