Wie de opgravingen van Pompeii bezoekt, merkt al snel hoe druk het er is. Bussen vol bezoekers, gidsen met vlaggetjes en het onafgebroken geklik van camera’s. Toch ligt er op slechts enkele kilometers afstand een plek waar de tijd even lijkt stil te staan. In Torre Annunziata, aan de voet van de Vesuvius, ligt Oplontis: een archeologische vindplaats die ooit onder het bestuur van Pompeii viel. Hier bevindt zich de Villa di Poppaea, een van de meest indrukwekkende Romeinse villa’s die tot nu toe zijn ontdekt.
De geschiedenis van Oplontis
De resten van het antieke Oplontis kwamen aan het licht in het hart van de moderne stad Torre Annunziata. De naam is enkel bekend van de Tabula Peutingeriana, een middeleeuwse kopie van een Romeinse wegenkaart waarop Oplontis wordt vermeld tussen Pompeii en Herculaneum. Daarmee is het de enige antieke bron waarin de plaatsnaam voorkomt.
In 1997 werd Oplontis opgenomen op de Werelderfgoedlijst van UNESCO, samen met Pompeii en Herculaneum. De opgravingen brachten restanten van Romeinse gebouwen aan het licht die ooit deel uitmaakten van een voorstedelijk gebied ten westen van Pompeii. De belangrijkste vondst is een grote villa uit het midden van de eerste eeuw voor Christus, later uitgebreid in de eerste keizertijd. In de oudheid lag deze villa aan zee, met uitzicht over de Golf van Napels.
Waarschijnlijk behoorde het complex toe aan Poppaea Sabina, de tweede vrouw van keizer Nero, of aan haar familie. Een inscriptie op een amfora, waarin een zekere Sucundus wordt genoemd, vermoedelijk een slaaf of vrijgelatene van Poppaea, ondersteunt dit vermoeden. Op het moment van de uitbarsting in 79 na Christus was de villa vermoedelijk onbewoond en in renovatie, mogelijk na een aardbeving.
Een luxueuze Romeinse residentie
De Villa di Poppaea is het enige deel van Oplontis dat momenteel toegankelijk is voor bezoekers. Het complex, dat nog niet volledig is opgegraven, toont de grootsheid van het Romeinse leven aan de baai van Napels. De ruimten zijn opgezet volgens duidelijke zichtlijnen en symmetrie, waardoor je van de ene ruimte een doorkijk hebt naar de volgende of naar de tuinen die rijkelijk waren versierd met fonteinen en beelden.
De oudste delen van de villa bevinden zich rond het atrium, met wanden beschilderd in de tweede Pompeiaanse stijl. Hier bevonden zich vertrekken voor rust, maaltijden en ontvangst van gasten. De kamers werden verlicht door ramen met uitzicht op de tuin, die destijds tot aan de kust reikte. De villa beschikte ook over een privé-badhuis, verwarmd via de keuken. Later werd dit deel van het gebouw omgevormd tot een ontspanningsruimte.
Dienstgedeelte
Aan de oostzijde van het complex lag het dienstgedeelte, georganiseerd rond een peristilium met een fontein in het midden. Hier bevonden zich opslagruimten en slaapvertrekken voor het personeel. Vanuit een ondergrondse galerij onder het oude kanaal van de Sarno liep een doorgang naar een overdekte wandelgang (cryptoporticus) aan zee, waarvan nog steeds resten zichtbaar zijn.
De uitbreiding met grote baden
Rond het midden van de eerste eeuw na Christus werd de villa verder uitgebreid met een indrukwekkend zwembad van eenenzestig bij zeventien meter. Langs de waterkant lagen eetkamers, verblijven voor gasten en kleine wintertuinen. In deze tuinen groeiden volgens botanisch onderzoek buxus, oleanders, citroenbomen, platanen, olijven, cipressen, rozen en klimop. Deze vegetatie vormde samen met de beelden en fresco’s een levend schilderij van luxe en harmonie.
Romeinse pracht
De Villa di Poppaea is minder bekend dan Pompeii of Herculaneum, maar minstens zo fascinerend. De muurschilderingen behoren tot de best bewaarde van de Romeinse wereld, en de ruimtelijke opzet geeft een zeldzaam inkijkje in het leven van de elite aan de baai van Napels. Terwijl de straten van Pompeii vol bezoekers staan, kun je hier in stilte door de gangen dwalen, langs fresco’s en tuinen die ooit het decor waren van Romeinse pracht.
Praktische informatie
Locatie: Via Sepolcri, Torre Annunziata
Gesloten op dinsdag
Openingstijden van 1 november tot 31 maart: 09:00 -17:00 (laatste toegang om 16.00 uur)
Openingstijden van 1 april tot 31 oktober: 09.00 – 19.00 uur (laatste toegang om 18:00 uur)
Toegangsprijs: €8,-
Meer tips voor de omgeving
Villa Poppaea komt ook terug als tip in mijn e-book 100 tips voor Sorrento en omgeving. In deze digitale reisgids heb ik de beste tips en mooiste verhalen verzameld over het Sorrentijns schiereiland én de directe omgeving. Zo ontdek je niet alleen bijzondere plekken, mooie dorpen en panoramische uitzichtpunten, maar ook bezienswaardigheden vlakbij die je bezoek aan dit gebied helemaal compleet maken.
Meer tips voor bezienswaardigheden in de omgeving van Pompeii vind je in onderstaande artikelen:
- Ercolano: in de schaduw van Pompeii
- 8 plekken in de omgeving van Sorrento die je gezien moet hebben
- Castellammare di Stabia: het stoere broertje van Napels
- Sorrento – Belangrijke info en tips
