Oud en Nieuw in Napels en omgeving: tradities, rituelen en geluksbrengers

Oud en Nieuw in Napels is een ervaring die je minstens één keer meegemaakt moet hebben. De stad bruist, maar op een manier die authentiek blijft en doordrenkt is van eeuwenoude tradities en bijgeloof. Voor Napolitanen gaat het niet alleen om vuurwerk en feesten, maar ook om rituelen die geluk, voorspoed en liefde in het nieuwe jaar moeten brengen. Ik zet een aantal bijzondere gebruiken voor je op een rij.

oud en nieuw napels tradities

Linzen en gevulde varkenspoot

Een van de bekendste gebruiken is linzen eten bij middernacht. De kleine peulvruchten symboliseren munten en zouden rijkdom en voorspoed brengen. Vaak worden ze geserveerd met zampone (gevulde varkenspoot) of cotechino (varkensworst), afhankelijk van de regio en familie. Sommige families geven portemonnees gevuld met linzen als gelukswens cadeau.

linzen varkenspoot oud en nieuw napels tradities

Vuurwerk

Vuurwerk hoort onlosmakelijk bij de viering van het nieuwe jaar. Het verjaagt kwade geesten en symboliseert het verbranden van het oude jaar om ruimte te maken voor een nieuw begin. Oorspronkelijk werd dit ritueel in de zeventiende eeuw vooral aan koninklijke hoven gevierd, maar later kwam het, dankzij de uitvinding van buskruit, ook bij mensen thuis. Tegenwoordig hoort vuurwerk vooral bij de gezelligheid en het feestgevoel rond de jaarwisseling.

vuurwerk oud en nieuw napels

Oude spullen weggooien

In Napels geldt al eeuwenlang: wie met een schoon huis het nieuwe jaar in wil gaan, moet eerst afscheid nemen van wat overbodig is geworden. Onder de naam lanciare i cocci – letterlijk: het weggooien van scherven – hoort het loslaten van oude spullen bij de overgang naar het nieuwe jaar.

Vroeger ging dat opvallend ver. In sommige wijken was het gebruikelijk om complete keramieken toiletpotten, servies of andere huishoudelijke objecten vanaf het balkon naar beneden te laten verdwijnen. Op nieuwjaarsdag lagen de steegjes van het historisch centrum dan bezaaid met scherven: een zichtbaar teken dat het oude jaar definitief was afgesloten.

tradities napels oud en nieuw

Vandaag de dag is de traditie minder extreem, maar de symboliek is gebleven. Rond middernacht doen veel Napolitanen nog steeds bewust afstand van kapotte of ongebruikte voorwerpen. Niet alleen om ruimte te maken in huis, maar vooral om alles wat niet meer dient – pech, zorgen en negatieve energie – letterlijk achter zich te laten.

Wie op oudejaarsavond door de oudste delen van Napels wandelt, merkt al snel dat dit ritueel gepaard gaat met luid gezang, geroep en aanmoedigingen van buren. Dat is meestal het moment om even opzij te stappen, want waar muziek klinkt, kan zomaar een afgedankte stoel, pan of ander object volgen.

Water uit het raam gooien

Water wordt gezien als symbool van tranen en het afwerpen van negativiteit. Door water uit het raam te gooien, maken Napolitanen ruimte voor geluk, vreugde en een positief jaar.

oud en nieuw napels

Rode lingerie dragen

Op oudejaarsavond dragen zowel mannen als vrouwen rode lingerie, een traditie die staat voor liefde, geluk en voorspoed. Vaak wordt het de volgende dag symbolisch weggegooid.

rode lingerie oud en nieuw napels

Kussen onder de maretak

Een kus onder de maretak om middernacht zou liefde en verbondenheid voor het komende jaar brengen. De maretak is een gelukbrengende plant die zowel materiële als spirituele voorspoed schenkt.

Vinger in prosecco

Een speels ritueel is om een vinger in een glas prosecco te dopen en dit achter het eigen of andermans oor te strijken. Het is een gelukswens voor het nieuwe jaar.

prosecco napels oud en nieuw

Granaatappels, druiven, vijgen en dadels

Op de Napolitaanse oudejaarstafel spelen fruit en zoetigheden een belangrijke symbolische rol. De granaatappel is daarbij misschien wel het krachtigste symbool. De talloze rode pitjes staan voor vruchtbaarheid, verbondenheid en overvloed. Het delen van een granaatappel, vaak met familie of met je partner, geldt als een teken van trouw en een wens voor een jaar vol harmonie.

Naast de granaatappel liggen ook druiven klaar. Zodra de klok middernacht nadert, begint een ritueel dat zijn oorsprong vindt in Spanje: bij elke klokslag wordt één druif gegeten. In totaal twaalf, één voor elke maand van het nieuwe jaar. Het is een speels moment, maar voor veel Napolitanen ook een serieuze wens voor geluk, gezondheid en voorspoed in de maanden die volgen.

wijnproeverij vesuvius pompeii napels

Tot slot mogen ook gedroogde vijgen en dadels niet ontbreken. Deze zoete vruchten staan symbool voor bescherming en geluk en worden gezien als een extra verzekering voor een voorspoedig begin van het nieuwe jaar. Samen vormen ze een tafel vol kleine rituelen, waarin hoop, traditie en samenzijn samenkomen.

Zakjes zout

Kleine zakjes zout worden aan vrienden gegeven en zouden negatieve energie verdrijven, een speels maar betekenisvol ritueel om het jaar goed te beginnen.

Met geld de straat op

Op 1 januari is het een goed voorteken om met wat muntgeld in de zak de deur uit te gaan, wat rijkdom en voorspoed symboliseert.

De eerste persoon die je ontmoet

Volgens het bijgeloof brengt het geluk als de eerste persoon die je na middernacht ontmoet een oude of een gebochelde. Dit staat symbool voor een lang leven en voorspoed. Minder positief is het om een kind of een priester tegen te komen.

oud nieuw tradities napels

Napels met een Nederlandse local

Napels is geen stad van snelle conclusies. Het is een plek die groeit naarmate je er vaker komt, beter kijkt en bereid bent om verder te gaan dan het eerste beeld. Het is een stad die je leert kennen door verhalen, context en aandacht voor details. Tijdens mijn Nederlandstalige wandeltours neem ik je mee voorbij het eerste beeld en laat ik je Napels zien zoals ik haar heb leren kennen: gelaagd, levendig en vol verhalen die je niet in standaard reisgidsen terugvindt.

felicia napels napoli

Napels met een local

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Meer info en tips over Napels vind je onder andere in onderstaande artikelen:

felicia salerno travel

Largo Maradona: het Maradona-pleintje in Napels

De liefde voor Maradona in Napels is ongekend en zichtbaar op talloze plekken in de stad. In het hart van de bruisende volkswijk Quartieri Spagnoli in Napels bevindt zich een van de bekendste muurschilderingen van voetbalheld Diego Armando Maradona. Oorspronkelijk was deze ruimte een eenvoudige parkeerplaats, versierd met wat foto’s, tekeningen, vlaggetjes en sjaaltjes, waar locals zoals Antonio “Bostik” aan een klein tafeltje bijeenkwamen om verhalen over hun held te delen. Inmiddels is de plek omgedoopt tot Largo Maradona, volledig in het teken van de Argentijnse voetballer. Dagelijks trekken vele nieuwsgierige bezoekers naar het pleintje om met eigen ogen de verering van Maradona in Napels te aanschouwen.

maradona napels muurschildering

Het ontstaan van de muurschildering

De muurschildering werd voor het eerst gemaakt in 1990 door de jonge kunstenaar Mario Filardi, toen Maradona net de tweede landstitel voor Napoli had binnengehaald. Filardi baseerde zijn werk op een klein fotootje van de Argentijnse ster, dat hij als groot fan altijd bij zich droeg. Gedurende twee dagen en nachten werkte hij onafgebroken aan de muurschildering, geholpen door vrienden en buurtgenoten die met autolampen het werk verlichtten. Het hele project was een collectief eerbetoon: bewoners reikten hem materiaal aan, hielden hem gezelschap, en zijn zus Teresa zorgde voor eten en drinken. Zo ontstond een hechte verbinding tussen de kunstenaar, de buurt en de voetbalfans.

muurschildering maradona napels

Van verval naar restauratie

Na enkele jaren begon de muurschildering te vervagen en werd er eind jaren negentig een illegaal raam in de muur geplaatst, precies over Maradona’s gezicht. Mario Filardi, de oorspronkelijke kunstenaar, maakte nog plannen om zijn werk bij te werken, maar overleed plotseling in 2010. Het iconische portret raakte in verval totdat timmerman en kunstenaar Salvatore Iodice, zelf opgegroeid in de Quartieri Spagnoli, in 2016 besloot het werk te restaureren. Hij zamelde drieduizend euro in, verkreeg toestemming van de nieuwe bewoners en de familie van Filardi en plaatste luiken over het illegale raam. Iodice herstelde het gezicht van Maradona, met respect voor de originele stripachtige stijl van Filardi, maar voegde ook een eigen creatieve invulling toe.

pleintje maradona napels raam

Het definitieve Maradona-portret

In 2017 werd het werk verder verfijnd door de Argentijnse street artist Francisco Bosoletti, die Maradona een realistischer en menselijker gezicht gaf, terwijl de rest van het lichaam intact bleef. Het resultaat is een portret dat zowel eer betoont aan de originele muurschildering als de legendarische status van de voetballer benadrukt.

maradona napels

Van parkeerplaats tot Maradona-museum

Largo Maradona ontwikkelde zich langzaam van een parkeerplaats tot een spontaan museum over de tijd dat Maradona in Napels speelde. Foto’s, kunstwerken, vlaggen en sjaaltjes vertellen het verhaal stap voor stap, terwijl kleine street art-werken van andere Napolitaanse kunstenaars de geschiedenis van de stad en de legende aanvullen. Zo groeide het plein uit tot het Largo Maradona, een plek waar locals en toeristen samenkomen om Maradona te eren.

pleintje maradona napels muurschildering

maradona pleintje napels

street art maradona napels

Een plek van verering en toeristische trekpleister

Na het overlijden van Maradona in november 2020 groeide het plein uit tot een wereldwijd bekend bedevaartsoord. Nieuwszenders van over de hele wereld kwamen verslag doen vanaf het pleintje, terwijl Napolitanen rouwden om hun held, hun God en hem herdachten.

maradona napels

Bezoekers komen niet alleen voor de voetbalsfeer, maar ook om de unieke Napolitaanse cultuur te ervaren: hier zie je hoe een voetbalicoon is uitgegroeid tot een symbool van identiteit, trots en gemeenschap. Wat ooit een eenvoudige parkeerplaats was, is inmiddels een culturele hotspot waar je in één oogopslag de energie van de wijk, de verering van Maradona en de creatieve muurschilderkunst kunt beleven.

Locatie Largo Maradona: Via Emanuele de Deo

Maradona & Food Tour

Zeg je Napels, dan zeg je Maradona én lekker eten. Tijdens de Maradona & Food Tour Napels komen die twee werelden prachtig samen en dompel je je helemaal onder in de Napolitaanse sfeer. Al wandelend door de smalle straatjes ontdek je waarom Maradona voor de Napolitanen zoveel meer is dan een voetballer. Je ziet plekken die hem eren, hoort verhalen die zijn grootsheid tastbaar maken en merkt hoe levendig zijn erfenis nog steeds is in het dagelijks leven van de stad.

Tussendoor geniet je van de lekkerste lokale specialiteiten die je de echte smaken van Napels laten proeven. Zo beleef je de stad op een manier die je nergens anders ervaart, met passie, smaak en een vleugje voetbalgeschiedenis. Je boekt de Maradona & Food Tour Napels met Nederlandstalige gids eenvoudig via onderstaande link.

maradona food tour napels

Reisgids Napels

Napels is een stad vol verrassingen en diversiteit, met unieke wijken die elk hun eigen verhaal vertellen. Met de digitale reisgids Jouw Local in Napels ontdek je de stad als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van heerlijke eettips tot unieke verhalen en praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.

reisgids jouw local in napels

Meer info en tips over Napels vind je onder andere in onderstaande artikelen:

felicia salerno travel

Street Art in Salerno

Neem een duik in de wereld van poëzie gemengd met kunst. In een van de wijken van het historisch centrum van Salerno is er in 2015 namelijk een street art project gestart onder de naam Muri D’Autore, muren van de schrijver.

Rione Fornelle

Rione Fornelle is één van de oudste wijken van Salerno en is de plek waar dit project begon. De beschilderingen die hier te zien zijn, zijn het werk van vooral artiesten uit Salerno. Er zijn ook werken van kunstenaars afkomstig uit andere delen van het land en zelfs Mexico en Peru zijn vertegenwoordigd.

Een bijzondere plek waar je geruime tijd kunt ronddwalen om de verschillende kunstwerken te bewonderen. Het is mooi om de verschillende stijlen van de vele kunstenaars door elkaar te zien maar die toch zo perfect op elkaar aan lijken te sluiten. Soms lijkt het alsof je van de ene wereld in een andere stapt.

Verandering

Door dit street art project heeft de wijk een enorme verandering doorgemaakt. De bewoners zijn trots dat hun wijk in de belangstelling staat. De vele verzen uit Napolitaanse liederen en gedichten, zorgt voor een magische sfeer. Dagelijks zijn de inwoners omgeven door poëzie en is het alsof ze de woorden bijna ademen. Dit heeft als gevolg dat mensen spontaan beginnen te zingen wanneer ze in het voorbijgaan een regel lezen.

Street Art Salerno

Tijdens werkzaamheden aan een van de schilderingen werd er spontaan een piano midden op het plein gezet. Terwijl de artiesten bezig waren met hun werk, er live muziek werd gespeeld, vonden nieuwsgierige voorbijgangers de weg naar het steegje en namen plaats op de treden van de trappen om dit bijzondere tafereel te aanschouwen.

Subsidie

Achter dit project schuilt een enorme passie. Een passie voor poëzie, geschiedenis, kunst en cultuur. En dat moet ook wel. Terwijl de stad volhangt met lichtjes ter waarde van 2,4 miljoen euro, ontvangt deze stichting geen enkele subsidie van de gemeente. Al het werk hebben ze kunnen verrichten door donaties van derden. Door de aandacht die dit project heeft gekregen, zijn ze in staat de werkzaamheden weer op te pakken en staan er een hoop nieuwe werken op de planning.

felicia salerno travel