Na Kerst en Oud & Nieuwzijn de feestdagen in Italië nog niet voorbij. Waar wij in Nederland Sinterklaas hebben die de kinderen cadeautjes brengt, hebben ze in Italië La Befana die in de nacht van 5 op 6 januari de mensen met een bezoekje komt verblijden. In dit artikel vertel ik je meer over deze heks die op haar bezem rondvliegt om cadeautjes te brengen.
La Befana
La Befana wordt vaak afgebeeld als een oude vrouw op een bezem. In de nacht van 5 op 6 januari, de nacht van Epifania (Driekoningen), gaat zij langs alle huizen om iets achter te laten in de sokken die aan de schoorsteenmantel hangen. Kinderen die zich gedurende het jaar goed hebben gedragen, krijgen snoep of een klein cadeautje. De sokken van stoute kinderen worden gevuld met steenkool of knoflook.
Oorsprong
Er zijn verschillende verhalen die vertellen over de oorsprong van La Befana. De werkelijke oorsprong is waarschijnlijk een combinatie van een aantal landbouw gerelateerde heidense gebruiken uit de periode tussen de tiende en vijfde eeuw voor Christus. De oude Romeinen vierden de dood en wedergeboorte van de natuur. Dit gebeurde in de twaalfde nacht na het Zonnewende feest. Het cijfer twaalf staat symbool voor de twaalf Romeinse kalendermaanden. Ze geloofden dat in deze twaalf nachten vrouwelijke figuren over de akkers vlogen om de vruchtbaarheid voor de toekomstige oogst te waarborgen.
Invloed van de Kerk
In de vierde eeuw na Christus begon de Rooms-Katholieke kerk veel heidense rituelen te verbannen omdat deze van satanische invloed zouden zijn. Haar bezem was eigenlijk het symbool van de zuivering van de huizen en de ziel, in afwachting van de wedergeboorte van het seizoen maar werd later beschouwd als een instrument van hekserij. Dit zorgde ervoor dat men een eigen draai gaf aan het figuur en zodoende ontstond er een ander verhaal dat de oorsprong van deze oude vrouw zou moeten verklaren. Volgens een legende kwam La Befana de drie wijzen tegen, enkele dagen voor de geboorte van Jezus Christus. De drie wijzen waren niet in staat om de weg te vinden en vroegen de oude vrouw om informatie, die hen de weg wees. Zij nodigden haar uit om met hen mee te gaan op reis maar sloeg dit aanbod af. Later kreeg zij spijt van haar beslissing en, voorzien van een zak snoep, ging zij op zoek naar de drie wijzen die hun weg inmiddels vervolgd hadden. Aangezien zij de drie wijzen niet wist te vinden, klopte zij aan op elke deur en gaf zij ieder kind dat zij tegenkwam snoepgoed, in de hoop dat een van deze kinderen Jezus zou zijn
Hoewel het figuur van La Befana in eerste instantie door de kerk werd veroordeeld, werd zij geleidelijk aan geaccepteerd als zijnde een symbool dat zowel het goede als het kwade vertegenwoordigde.
De steenkool die zij achterlaat, staat symbool voor de oude rituele vreugdevuren. In eerste instantie werd dit in iedere sok of schoen achtergelaten ter herinnering aan het nieuwe seizoen. Uit katholiek moreel perspectief werd dit later aangepast en kregen alleen de kinderen die het voorgaande jaar stout waren geweest, steenkool in hun schoen of sok.
Kinderfeest
Wat de exacte oorsprong van het feest dan ook mag zijn, in Italië wordt er altijd flink uitgepakt en wordt er door kinderen enorm uitgekeken naar deze dag. De winkels liggen vol met snoepgoed om de sok mee te vullen en het ontbreekt niet aan vrolijke liedjes die door de kleintjes uit volle borst worden meegezongen. Het nummer La Befana vien di notte is daar een bekend voorbeeld van, waarin wordt bezongen hoe zij met haar kapotte schoenen midden in de nacht een bezoekje komt brengen.
Meer over de feestdagen in Italië lees je in onderstaande artikelen:
Oud en Nieuw in Napels is een ervaring die je minstens één keer meegemaakt moet hebben. De stad bruist, maar op een manier die authentiek blijft en doordrenkt is van eeuwenoude tradities en bijgeloof. Voor Napolitanen gaat het niet alleen om vuurwerk en feesten, maar ook om rituelen die geluk, voorspoed en liefde in het nieuwe jaar moeten brengen. Ik zet een aantal bijzondere gebruiken voor je op een rij.
Linzen en gevulde varkenspoot
Een van de bekendste gebruiken is linzen eten bij middernacht. De kleine peulvruchten symboliseren munten en zouden rijkdom en voorspoed brengen. Vaak worden ze geserveerd met zampone (gevulde varkenspoot) of cotechino (varkensworst), afhankelijk van de regio en familie. Sommige families geven portemonnees gevuld met linzen als gelukswens cadeau.
Vuurwerk
Vuurwerk hoort onlosmakelijk bij de viering van het nieuwe jaar. Het verjaagt kwade geesten en symboliseert het verbranden van het oude jaar om ruimte te maken voor een nieuw begin. Oorspronkelijk werd dit ritueel in de zeventiende eeuw vooral aan koninklijke hoven gevierd, maar later kwam het, dankzij de uitvinding van buskruit, ook bij mensen thuis. Tegenwoordig hoort vuurwerk vooral bij de gezelligheid en het feestgevoel rond de jaarwisseling.
Oude spullen weggooien
In Napels geldt al eeuwenlang: wie met een schoon huis het nieuwe jaar in wil gaan, moet eerst afscheid nemen van wat overbodig is geworden. Onder de naam lanciare i cocci – letterlijk: het weggooien van scherven – hoort het loslaten van oude spullen bij de overgang naar het nieuwe jaar.
Vroeger ging dat opvallend ver. In sommige wijken was het gebruikelijk om complete keramieken toiletpotten, servies of andere huishoudelijke objecten vanaf het balkon naar beneden te laten verdwijnen. Op nieuwjaarsdag lagen de steegjes van het historisch centrum dan bezaaid met scherven: een zichtbaar teken dat het oude jaar definitief was afgesloten.
Vandaag de dag is de traditie minder extreem, maar de symboliek is gebleven. Rond middernacht doen veel Napolitanen nog steeds bewust afstand van kapotte of ongebruikte voorwerpen. Niet alleen om ruimte te maken in huis, maar vooral om alles wat niet meer dient – pech, zorgen en negatieve energie – letterlijk achter zich te laten.
Wie op oudejaarsavond door de oudste delen van Napels wandelt, merkt al snel dat dit ritueel gepaard gaat met luid gezang, geroep en aanmoedigingen van buren. Dat is meestal het moment om even opzij te stappen, want waar muziek klinkt, kan zomaar een afgedankte stoel, pan of ander object volgen.
Water uit het raam gooien
Water wordt gezien als symbool van tranen en het afwerpen van negativiteit. Door water uit het raam te gooien, maken Napolitanen ruimte voor geluk, vreugde en een positief jaar.
Rode lingerie dragen
Op oudejaarsavond dragen zowel mannen als vrouwen rode lingerie, een traditie die staat voor liefde, geluk en voorspoed. Vaak wordt het de volgende dag symbolisch weggegooid.
Kussen onder de maretak
Een kus onder de maretak om middernacht zou liefde en verbondenheid voor het komende jaar brengen. De maretak is een gelukbrengende plant die zowel materiële als spirituele voorspoed schenkt.
Vinger in prosecco
Een speels ritueel is om een vinger in een glas prosecco te dopen en dit achter het eigen of andermans oor te strijken. Het is een gelukswens voor het nieuwe jaar.
Granaatappels, druiven, vijgen en dadels
Op de Napolitaanse oudejaarstafel spelen fruit en zoetigheden een belangrijke symbolische rol. De granaatappel is daarbij misschien wel het krachtigste symbool. De talloze rode pitjes staan voor vruchtbaarheid, verbondenheid en overvloed. Het delen van een granaatappel, vaak met familie of met je partner, geldt als een teken van trouw en een wens voor een jaar vol harmonie.
Naast de granaatappel liggen ook druiven klaar. Zodra de klok middernacht nadert, begint een ritueel dat zijn oorsprong vindt in Spanje: bij elke klokslag wordt één druif gegeten. In totaal twaalf, één voor elke maand van het nieuwe jaar. Het is een speels moment, maar voor veel Napolitanen ook een serieuze wens voor geluk, gezondheid en voorspoed in de maanden die volgen.
Tot slot mogen ook gedroogde vijgen en dadels niet ontbreken. Deze zoete vruchten staan symbool voor bescherming en geluk en worden gezien als een extra verzekering voor een voorspoedig begin van het nieuwe jaar. Samen vormen ze een tafel vol kleine rituelen, waarin hoop, traditie en samenzijn samenkomen.
Zakjes zout
Kleine zakjes zout worden aan vrienden gegeven en zouden negatieve energie verdrijven, een speels maar betekenisvol ritueel om het jaar goed te beginnen.
Met geld de straat op
Op 1 januari is het een goed voorteken om met wat muntgeld in de zak de deur uit te gaan, wat rijkdom en voorspoed symboliseert.
De eerste persoon die je ontmoet
Volgens het bijgeloof brengt het geluk als de eerste persoon die je na middernacht ontmoet een oude of een gebochelde. Dit staat symbool voor een lang leven en voorspoed. Minder positief is het om een kind of een priester tegen te komen.
Napels met een Nederlandse local
Napels is geen stad van snelle conclusies. Het is een plek die groeit naarmate je er vaker komt, beter kijkt en bereid bent om verder te gaan dan het eerste beeld. Het is een stad die je leert kennen door verhalen, context en aandacht voor details. Tijdens mijn Nederlandstalige wandeltours neem ik je mee voorbij het eerste beeld en laat ik je Napels zien zoals ik haar heb leren kennen: gelaagd, levendig en vol verhalen die je niet in standaard reisgidsen terugvindt.
Als je door de straten van Napels wandelt, kun je bijna niet om de cornicello heen. Dit kleine, vaak rode hoornvormige amulet is overal in de stad te zien: in souvenirswinkels, op marktkraampjes, gedrukt op t-shirts en mokken en natuurlijk om de nek van veel Napolitanen. Maar wat maakt dit amulet zo bijzonder en waarom wordt het al eeuwenlang gekoesterd?
Wat is de cornicello?
De cornicello, ook wel cornetto of in het Napolitaans curniciello genoemd, is een traditioneel geluksamulet. Vaak rood van kleur en soms van koraal gemaakt, maar tegenwoordig ook veel van kunststof, heeft het een langwerpige, licht gekromde vorm die doet denken aan een chilipeper. Deze vorm verwijst symbolisch naar vruchtbaarheid en mannelijke kracht.
Volgens de overlevering beschermt de cornicello tegen het boze oog en kwade invloeden. Het is het ultieme symbool van Napels’ bijgeloof en een icoon van de stad dat wereldwijd herkend wordt.
De geschiedenis
Het gebruik van hoorns als geluksbrenger gaat terug tot het neolithicum. Al duizenden jaren geleden werden de hoorns van gejaagde dieren tentoongesteld om kracht en vruchtbaarheid uit te drukken. In de loop der eeuwen evolueerde dit tot een persoonlijk amulet.
In de Romeinse tijd kreeg de hoorn ook een seksuele connotatie. Het werd verbonden met Priapus, de god van vruchtbaarheid en voorspoed, die bekendstond om zijn opvallende viriliteit. Het amulet symboliseert daarom zowel bescherming als levenskracht. De kleur rood heeft ook een speciale betekenis: het staat voor energie, bloed, vuur en leven.
Foto: Leny Boerstra
Hoe draag je een cornicello?
Er zijn enkele regels die de Napolitanen respecteren als het op de cornicello aankomt:
🌶️ De cornicello moet met de hand gemaakt zijn, zodat de ambachtsman zijn positieve energie kan meegeven.
🌶️ De hoorn moet rood zijn.
🌶️ Belangrijk: je mag jezelf nooit een cornicello cadeau doen. Het amulet werkt pas echt als je het als geschenk ontvangt.
Het activeren van de cornicello
Om het amulet te activeren, volgt men een eenvoudige traditie: geef je een cornicello aan iemand, zorg er dan voor dat je met de punt van de hoorn zachtjes de open palm van de linkerhand van die persoon raakt. Ontvang je zelf een cornicello cadeau? Laat hetzelfde ritueel bij jou uitvoeren. Op deze manier wordt de cornicello volgens de napolitaanse traditie “geactiveerd” en kan hij zijn geluks- en beschermende werking optimaal uitoefenen.
Het kan om de nek gedragen worden, aan een sleutelbos hangen of als sieraad bij je dragen. Door het met zorg te dragen en het cadeau te ontvangen, blijft het amulet zijn werking behouden en beschermt het je tegen het boze oog en negatieve energie.
Wat gebeurt er als een cornicello breekt?
Een gebroken cornicello betekent dat het amulet zijn taak heeft vervuld: het heeft ongeluk afgewend door negatieve energieën op te nemen en zijn eigenaar te beschermen. Je hoeft een gebroken cornicello niet te repareren; je kunt het gewoon laten zoals het is, weggooien of, na het wassen, in een plant begraven. Volgens de legende brengt een breuk aan de punt juist geluk, terwijl een breuk elders simpelweg aangeeft dat het amulet zijn beschermende werk heeft gedaan.
Napolitaanse cultuur
De cornicello is een perfecte mix van mythologie, bijgeloof en dagelijks Napolitaanse leven. Het is een klein voorwerp dat een hele cultuur vertegenwoordigt. Als je door de straten van Napels loopt, zie je het overal: in de etalages van antiekwinkels, bij straatverkopers en in kleine souvenirs. Het laat zien hoe tradities van duizenden jaren oud nog steeds een plek hebben in het moderne leven.
Een cornicello is een leuk en betekenisvol souvenir om aan iemand cadeau te doen na je stedentrip. Wil je een authentieke cornicello kopen, dan is de Via San Gregorio Armeno dé plek om te slagen: deze beroemde straat staat bekend om zijn ambachtswinkels en traditionele Napolitaanse souvenirs.
Napels met een Nederlandse local
Napels zit vol geheimen, bijzondere verhalen en eeuwenoude tradities die niet iedereen ziet. Van mystieke kerken tot verborgen rituelen en onverwachte plekken, de stad blijft je keer op keer verrassen. Tijdens mijn Nederlandstalige tour door Napels laat ik je graag zien hoe de stad werkelijk is, zoals maar weinig mensen haar kennen.
Met de digitale reisgids Jouw Local in Napelsontdek je de stad op je eigen tempo als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van prachtige wandelroutes tot heerlijke eettips en van unieke verhalen tot praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.
Meer info en tips over Napels vind je onder andere in onderstaande artikelen:
Als je net als ik gefascineerd bent door de tradities en gebruiken die Napels zo uniek maken, dan is het verhaal van San Gennaro er één die je zeker niet mag missen. Deze heilige is diep verweven met de identiteit van de stad en zijn inwoners en elk jaar opnieuw kijkt heel Napels vol spanning uit naar het wonder van San Gennaro.
Wie was San Gennaro
In totaal heeft Napels tweeënvijftig beschermheiligen, maar je kunt wel stellen dat San Gennaro de belangrijkste is. Het is daarom niet vreemd dat veel mannen in de Zuid-Italiaanse regio naar deze heilige zijn vernoemd.
San Gennaro (in het Nederlands: Sint Januarius) was de bisschop van Benevento in de vierde eeuw. Tijdens de christenvervolgingen werd hij gevangen genomen en op 19 september 305 terechtgesteld bij Pozzuoli. Volgens de overlevering ving een vrouw, genaamd Eusebia, een deel van zijn bloed op in twee kleine ampullen en precies dát bloed speelt een hoofdrol in het jaarlijkse wonder.
Het wonder van het vloeibare bloed
Drie keer per jaar wordt in de kathedraal van Napels een bijzondere ceremonie gehouden. Het hoogtepunt: het moment waarop het gestolde bloed van San Gennaro vloeibaar wordt. De belangrijkste datum is 19 september, de feestdag van San Gennaro, maar het kan ook gebeuren op de eerste zaterdag van mei en 16 december.
Tijdens de mis toont de aartsbisschop de ampullen aan de gelovigen, terwijl de menigte bidt en zingt. Wanneer het bloed vloeibaar wordt, breekt er luid gejuich uit; de Napolitanen zien dit als een goed voorteken voor de stad. Blijft het bloed gestold, dan heerst er ongerustheid, want dat zou ongeluk of rampspoed voorspellen.
Een eeuwenoude traditie vol emotie
Of je nu gelovig bent of niet, het is onmogelijk om onbewogen te blijven bij de intensiteit en devotie van de Napolitanen tijdens deze ceremonie. De spanning, de stilte in de kathedraal en de opluchting wanneer het wonder zich voltrekt, vormen misschien wel het toppunt van pure Napolitaanse emotie.
Voor velen is San Gennaro niet zomaar een heilige, maar een beschermer van de stad. Zijn beeltenis vind je overal terug: op tegeltjes, sleutelhangers, muurschilderingen en zelfs in kleine huisaltaren.
Wetenschap of geloof
Door de eeuwen heen hebben wetenschappers geprobeerd het fenomeen te verklaren, van chemische reacties tot natuurlijke stollingsprocessen. Toch is er nooit een sluitende verklaring gevonden. Voor de Napolitanen maakt dat weinig uit: het gaat niet om bewijs, maar om hoop en vertrouwen.
Meer dan een wonder
Het ritueel van San Gennaro is een prachtig voorbeeld van hoe geloof, traditie en volkscultuur in Napels met elkaar verweven zijn. Door de eeuwen heen bood dit geloof de Napolitanen hoop in moeilijke tijden, wanneer armoede, ziekte en tegenslag hen troffen. In die momenten vonden ze kracht in hun heilige beschermheer. Ook vandaag de dag leeft dat gevoel nog sterk voort; het is diep verankerd in de cultuur en in de manier waarop de stad haar identiteit viert. Het is een moment waarop Napels even stilstaat, samenkomt en haar hart laat spreken, precies dat wat deze stad zo bijzonder maakt.
Ontdek meer over Napels tijdens een Nederlandstalige tour
Ontdek Napels op een persoonlijke manier met een Nederlandstalige local. Wandel door de historische straten, bewonder iconische pleinen en andere bezienswaardigheden en ontdek verborgen plekjes die je als toerist makkelijk zou missen. Tijdens de tour leer je alles over de rijke cultuur, eeuwenoude tradities en de bijzondere smaken die Napels zo uniek maken.
Met de digitale reisgids Jouw Local in Napelsontdek je de stad op je eigen tempo als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van heerlijke eettips tot unieke verhalen en praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.
Meer info en tips over Napels vind je onder andere in onderstaande artikelen:
Langs de steile terrassen van de Amalfikust groeien de beroemde citroenen, bekend als de Sfusato Amalfitano. Deze citroenen, die ook wel het goud van de Amalfikust worden genoemd, zijn niet zomaar een vrucht; ze zijn een symbool van dit betoverende stukje Italië en hebben al eeuwenlang een centrale rol in de cultuur, keuken en economie van de regio.
Veel mensen verwarren de citroenen van Amalfi met die uit Sorrento, maar wie goed kijkt en proeft merkt direct dat er een verschil is. De Sorrentijnse citroen, bekend als Limone di Sorrento I.G.P., is groot, rond, glad en glanzend. De Sfusato Amalfitano daarentegen is langwerpig en spits, met een bobbelige, dikke schil en een bijzonder aromatische geur. Het vruchtvlees is sappig, vrijwel pitloos en lichtzoet, terwijl de schil rijk is aan essentiële oliën en terpenen, wat deze citroen zo geschikt maakt voor de beroemde limoncello.
Unieke kenmerken van de Sfusato Amalfitano
De naam Sfusato verwijst naar de langgerekte vorm van de vrucht. De teelt vindt plaats op steile terrassen langs de hellingen van het Monti Lattari-gebergte, vaak beschermd door traditionele stro-afdekkingen of moderne schaduwnetten. Dit microklimaat, gecombineerd met de zeebries en vruchtbare vulkanische grond, geeft de citroen zijn intense geur en uitzonderlijke kwaliteit. De citroen weegt gemiddeld minimaal honderd gram per stuk en behoort tot de rijkste variëteiten in vitamine C.
Dankzij de uitzonderlijke eigenschappen kreeg de Sfusato Amalfitano in 2002 het kwaliteitskeurmerkI.G.P. (Indicazione Geografica Protetta), een erkenning die garandeert dat de vrucht uit de Amalfikust afkomstig is en volgens traditionele methoden wordt geteeld. De citroen wordt zowel vers verkocht als gebruikt voor de productie van limoncello en andere lokale specialiteiten.
Historische achtergrond
De citroen werd in de regio geïntroduceerd door de Arabieren en verspreidde zich via Spanje en Sicilië naar Campania. De echte verspreiding in Amalfi vond plaats vanwege de ontdekking van de geneeskrachtige werking tegen scheurbuik, een ziekte veroorzaakt door een tekort aan vitamine C. Voor de zeevaarders van Amalfi was het essentieel om op hun schepen altijd voldoende citroenen aan boord te hebben. Al in de elfde eeuw stelde de Republiek Amalfi vast dat schepen voorzien moesten zijn van deze waardevolle vruchten.
Tussen de vijftiende en negentiende eeuw was er een grote vraag naar Amalfitaanse citroenen, vooral uit Noord-Europa, vanwege hun werking tegen scheurbuik. In de loop der eeuwen werden de steile, ruige hellingen van de kust omgevormd tot vruchtbare terrassen en ontstonden de wereldberoemde citroentuinen.
Citroen in de keuken van de Amalfikust
De Sfusato Amalfitano is een onmisbaar ingrediënt in de lokale keuken. In de keukens van Minori, Amalfi, Maiori en Tramonti wordt de citroen gebruikt bij visgerechten, zeevruchten, pasta’s en vlees, of rauw geserveerd als salade. De kenmerkende smaak en geur van de citroen vormen ook de basis van talrijke lokale zoetigheden, zoals delizie al limone, babà al limoncello, taarten, profiteroles en pralines. Sommige bars in de regio serveren zelfs citroenkoffie.
Het bekendste product blijft limoncello, een likeur gemaakt van de schil van de Sfusato Amalfitano, geweekt in alcohol van minimaal negentig procent. Voor een liter limoncello worden doorgaans de schillen van tien grote citroenen gebruikt. Na ongeveer twintig dagen worden water en suiker toegevoegd, waarna de likeur wordt gefilterd en gebotteld.
Cultuur en productie
De Limone Costa d’Amalfi I.G.P. wordt geteeld in alle gemeenten van de Amalfikust. Het teeltgebied beslaat ongeveer vierhonderd hectare met een gemiddelde jaarlijkse oogst van achtduizend ton. Het verbouwen van citroenen speelt een belangrijke rol bij het behoud van de hellingen en het karakteristieke landschap van de regio.
De citroenen worden het hele jaar door meerdere keren geoogst, omdat de bomen verschillende soorten vruchten tegelijk kunnen dragen. De beste kwaliteit wordt echter in de lente en zomer geoogst. Het telen van citroenen en de aanleg van de beroemde citroentuinen is niet alleen belangrijk voor de lokale keuken en economie, maar helpt ook om de steile hellingen van de Amalfikust stabiel te houden en bodemerosie te voorkomen.
Wandelen tussen citroenen
Wie de Sfusato Amalfitano in zijn natuurlijke omgeving wil ervaren, kan de Sentiero dei Limoni, het Pad van de Citroenen, wandelen tussen Maiori en Minori. Tussen de terrassen vol citroenbomen ruik je de frisse geur van citrus en kijk je uit over de glinsterende kust. Het is een perfecte manier om de rijke geschiedenis en unieke eigenschappen van deze bijzondere vrucht te ontdekken en te begrijpen waarom de Sfusato Amalfitano terecht het goud van de Amalfikust wordt genoemd.
Lemon Tour Amalfi
Deze citroen tour in Amalfi is een ware beleving en een unieke ervaring. Niet alleen kom je van alles te weten over de wereldberoemde Sfusato Amalfitano, je krijgt bovendien een kijkje achter de schermen bij het historische familiebedrijf van de familie Aceto. Deze familienaam is al zes generaties lang onlosmakelijk verbonden met de citroenen van Amalfi. Inmiddels heeft Salvatore Aceto het roer overgenomen en leidt met trots het bedrijf. Met respect voor de eeuwenoude tradities én de geldende richtlijnen, promoot hij de biologische en duurzame productie van deze wereldberoemde citroen. Met kennis en plezier laat hij mensen van over de hele wereld kennis maken met de authentieke ziel van Amalfi. Lees meer over deze geweldige Lemon Touren boek jouw plek online!
Reisgids Amalfikust
De beste tips en bijzondere verhalen heb ik gebundeld in de digitale reisgids 100 tips voor de Amalfikust. Hierin neem ik je mee naar de schitterende Amalfikust en deel ik mijn persoonlijke tips zodat ook jij de magie van dit gebied kunt ervaren. Van leuke adressen voor een heerlijke koffie tot verhalen waar je de ziel van de Amalfikust daadwerkelijk leert kennen. Daarnaast vind je een hoop extra informatie die goed van pas kan komen. Opties voor het openbaar vervoer, de mooiste stranden en tip ik een aantal heerlijke accommodaties.
Meer handige tips en informatie over de Amalfikust vind je in onderstaande artikelen:
De liefde voor Maradona in Napels is ongekend en zichtbaar op talloze plekken in de stad. In het hart van de bruisende volkswijk Quartieri Spagnoli in Napels bevindt zich een van de bekendste muurschilderingen van voetbalheld Diego Armando Maradona. Oorspronkelijk was deze ruimte een eenvoudige parkeerplaats, versierd met wat foto’s, tekeningen, vlaggetjes en sjaaltjes, waar locals zoals Antonio “Bostik” aan een klein tafeltje bijeenkwamen om verhalen over hun held te delen. Inmiddels is de plek omgedoopt tot Largo Maradona, volledig in het teken van de Argentijnse voetballer. Dagelijks trekken vele nieuwsgierige bezoekers naar het pleintje om met eigen ogen de verering van Maradona in Napels te aanschouwen.
Het ontstaan van de muurschildering
De muurschildering werd voor het eerst gemaakt in 1990 door de jonge kunstenaar Mario Filardi, toen Maradona net de tweede landstitel voor Napoli had binnengehaald. Filardi baseerde zijn werk op een klein fotootje van de Argentijnse ster, dat hij als groot fan altijd bij zich droeg. Gedurende twee dagen en nachten werkte hij onafgebroken aan de muurschildering, geholpen door vrienden en buurtgenoten die met autolampen het werk verlichtten. Het hele project was een collectief eerbetoon: bewoners reikten hem materiaal aan, hielden hem gezelschap, en zijn zus Teresa zorgde voor eten en drinken. Zo ontstond een hechte verbinding tussen de kunstenaar, de buurt en de voetbalfans.
Van verval naar restauratie
Na enkele jaren begon de muurschildering te vervagen en werd er eind jaren negentig een illegaal raam in de muur geplaatst, precies over Maradona’s gezicht. Mario Filardi, de oorspronkelijke kunstenaar, maakte nog plannen om zijn werk bij te werken, maar overleed plotseling in 2010. Het iconische portret raakte in verval totdat timmerman en kunstenaar Salvatore Iodice, zelf opgegroeid in de Quartieri Spagnoli, in 2016 besloot het werk te restaureren. Hij zamelde drieduizend euro in, verkreeg toestemming van de nieuwe bewoners en de familie van Filardi en plaatste luiken over het illegale raam. Iodice herstelde het gezicht van Maradona, met respect voor de originele stripachtige stijl van Filardi, maar voegde ook een eigen creatieve invulling toe.
Het definitieve Maradona-portret
In 2017 werd het werk verder verfijnd door de Argentijnse street artist Francisco Bosoletti, die Maradona een realistischer en menselijker gezicht gaf, terwijl de rest van het lichaam intact bleef. Het resultaat is een portret dat zowel eer betoont aan de originele muurschildering als de legendarische status van de voetballer benadrukt.
Van parkeerplaats tot Maradona-museum
Largo Maradona ontwikkelde zich langzaam van een parkeerplaats tot een spontaan museum over de tijd dat Maradona in Napels speelde. Foto’s, kunstwerken, vlaggen en sjaaltjes vertellen het verhaal stap voor stap, terwijl kleine street art-werken van andere Napolitaanse kunstenaars de geschiedenis van de stad en de legende aanvullen. Zo groeide het plein uit tot het Largo Maradona, een plek waar locals en toeristen samenkomen om Maradona te eren.
Een plek van verering en toeristische trekpleister
Na het overlijden van Maradona in november 2020 groeide het plein uit tot een wereldwijd bekend bedevaartsoord. Nieuwszenders van over de hele wereld kwamen verslag doen vanaf het pleintje, terwijl Napolitanen rouwden om hun held, hun God en hem herdachten.
Bezoekers komen niet alleen voor de voetbalsfeer, maar ook om de unieke Napolitaanse cultuur te ervaren: hier zie je hoe een voetbalicoon is uitgegroeid tot een symbool van identiteit, trots en gemeenschap. Wat ooit een eenvoudige parkeerplaats was, is inmiddels een culturele hotspot waar je in één oogopslag de energie van de wijk, de verering van Maradona en de creatieve muurschilderkunst kunt beleven.
Zeg je Napels, dan zeg je Maradona én lekker eten. Tijdens de Maradona & Food Tour Napels komen die twee werelden prachtig samen en dompel je je helemaal onder in de Napolitaanse sfeer. Al wandelend door de smalle straatjes ontdek je waarom Maradona voor de Napolitanen zoveel meer is dan een voetballer. Je ziet plekken die hem eren, hoort verhalen die zijn grootsheid tastbaar maken en merkt hoe levendig zijn erfenis nog steeds is in het dagelijks leven van de stad.
Tussendoor geniet je van de lekkerste lokale specialiteiten die je de echte smaken van Napels laten proeven. Zo beleef je de stad op een manier die je nergens anders ervaart, met passie, smaak en een vleugje voetbalgeschiedenis. Je boekt de Maradona & Food Tour Napels met Nederlandstalige gids eenvoudig via onderstaande link.
Napels is een stad vol verrassingen en diversiteit, met unieke wijken die elk hun eigen verhaal vertellen. Met de digitale reisgids Jouw Local in Napelsontdek je de stad als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van heerlijke eettips tot unieke verhalen en praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.
Meer info en tips over Napels vind je onder andere in onderstaande artikelen:
Napels is een enorme stad vol met kronkelende straatjes, druk verkeer en een groot aantal inwoners. Maar om een stad echt te begrijpen, moet je soms dieper graven. Dat kan door bijvoorbeeld in contact te komen met de lokale bevolking of door een kijkje te nemen achter de schermen van een authentieke werkplaats. Deze personen en plekken weerspiegelen de geschiedenis van de stad en vertellen verhalen van generaties die tegenslagen hebben overwonnen.
Diep in de Napolitaanse volkswijk Quartieri Spagnoli, ver verwijderd van de drukte van de hoofdstraat Via Toledo waar de meeste toeristen zich verzamelen, ontdekken we zo’n bijzondere werkplaats. Deze werkplaats is van, zoals ik hem graag noem, een timmerman met een hart van goud. Salvatore Iodice is een man van weinig woorden, maar de woorden die hij spreekt, raken je gegarandeerd.
Onze eerste ontmoeting
Ik herinner me nog onze eerste ontmoeting in oktober 2017. Ik zocht Salvatore op in de Quartieri Spagnoli waar hij buiten zijn werkplaats op een zelfgemaakt bankje al op mij zat te wachten. Hij nodigde me uit om naast hem plaats te nemen en even kennis te maken.
De ingang van de oude werkplaats – Photo credit Mario Schiano
Geboren en getogen in de wijk
Geboren en getogen in de wijk, had Salvatore niet altijd een gemakkelijk leven. Zijn jeugd was soms moeilijk en hij maakte niet altijd de juiste keuzes. Maar juist die ervaringen hebben hem gevormd tot wie hij nu is: een creatief en vaardig man die zijn talent gebruikt om iets terug te doen voor de buurt. Als kind keek hij vol bewondering naar de werkplaats van een lokale timmerman, maar werd steeds weggestuurd. Die nieuwsgierigheid en frustratie heeft hij later omgezet in zijn eigen kunst.
Kunst van afgedankte materialen
Salvatore werkt met materialen die mensen op straat achterlaten of bij het grofvuil zetten. Tijdens mijn eerste bezoek wees hij me op de kleurrijke wegwijzers en plantenbakken in de wijk die allemaal door hem zijn gemaakt. In zijn werkplaats, Miniera, zag ik houtsculpturen, schilderingen en objecten gemaakt van elektriciteitsdraden. Het was indrukwekkend om te zien hoe hij van alledaagse dingen kunst maakt. Ik vroeg hem meerdere keren of hij dit echt allemaal zelf had gemaakt en hij bevestigde het telkens met een bescheiden glimlach.
Inspiratie voor de volgende generatie
Maar Salvatore doet meer dan alleen creëren. Hij opent zijn werkplaats voor de kinderen uit de buurt, zodat ze kunnen leren hoe kunst ontstaat uit gerecycled materiaal. Zo ontdekken ze hun creativiteit, blijven ze van de straat en leren ze de waarde van hun wijk kennen. Toen ik hem vroeg waarom hij dit doet, antwoordde hij eenvoudig: “Toen ik opgroeide, was er geen Salvatore bij wie ik terecht kon.” Een mooie dubbele betekenis, want ‘Salvatore’ betekent ‘redder’.
Foto: Miniera
Sociale betrokkenheid
Naast zijn werk met de kinderen houdt hij zich ook bezig met sociale en culturele projecten in de wijk. Zijn idee is simpel: als mensen werk en zinvolle activiteiten hebben, is er minder ruimte voor criminaliteit. La Miniera is inmiddels zo bekend dat bijna alle winkeliers in de buurt hem kennen en zelf initiatieven aandragen of bijdragen aan zijn projecten.
Een bezoek aan La Miniera
Een bezoek aan Miniera is een bijzondere en boeiende ervaring. Niet alleen vanwege de kunstwerken zelf, maar ook vanwege de sfeer en de betekenis erachter. Alles wat Salvatore maakt, doet hij met liefde en passie. Het is een man van weinig woorden, maar een hart van goud.
Napels is een stad vol verrassingen en diversiteit, met unieke wijken die elk hun eigen verhaal vertellen. Met de digitale reisgids Jouw Local in Napelsontdek je de stad als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van heerlijke eettips tot unieke verhalen en praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.
Ben je in Italië en verblijf je in een hotel of bed & breakfast of hotel, dan zit het ontbijt vaak bij de prijs inbegrepen. Toch is het de moeite waard om dat eens over te slaan en je dag te beginnen in een van de vele barretjes van de stad of het dorp waar je verblijft. Daar komt de lokale bevolking ’s ochtends samen en proef je pas echt de sfeer van het Italiaanse dagelijks leven.
Neem plaats aan de bar of op een stoel, luister naar het levendige Italiaans om je heen en laat je meevoeren door de ochtenddrukte. Het is een mooie kans om te ontdekken hoe belangrijk het ontbijt – la colazione – hier is en welke gewoontes erbij horen. Versta je wat Italiaans, dan vang je al snel de laatste nieuwtjes op of maak je zelfs een praatje met nieuwsgierige locals.
In dit artikel vertel ik je meer over de Italiaanse ontbijttradities en deel ik mijn favoriete adresjes in Napels en Salerno waar je kunt genieten van la tipica colazione italiana.
Italiaanse zoetigheid
Het Italiaanse ontbijt ziet er heel anders uit dan we in Nederland of België gewend zijn. Brood met kaas, ham of een gebakken ei staat ’s ochtends niet op het menu. Italianen starten hun dag liever met iets zoets. Meestal kiezen ze voor een cornetto, de Italiaanse variant van de croissant, vaak gevuld met Nutella, jam of room. Wie eens wil afwisselen, heeft genoeg andere zoete opties. Bestel bijvoorbeeld een bombolone, de Italiaanse donut, of proef een traditionele sfogliatella, een klassiek gebakje uit Campania. .
Koffie
Koffie is onmisbaar bij een Italiaans ontbijt. In een land waar het drinken van koffie onderdeel is van de cultuur, is er geen betere manier om de dag te beginnen dan met het drinken van een caffè. Aan keuze geen gebrek. Bestel een sterke espresso of misschien geef je de voorkeur aan een doppio, een dubbele espresso. Heb je liever de koffie zoals je deze thuis gewend bent, bestel dan een americano waarbij de espresso wordt aangelengd met heet water. Bestel je een caffè macchiato dan krijg je een espresso met een klein beetje opgeschuimde melk. Liever alleen wat warme melk toevoegen aan je espresso en geen schuim, bestel dan een macchiato senza schiuma. Wanneer je een latte macchiato bestelt krijg je warme melk met een druppeltje koffie (gevlekte melk), geserveerd in een lang glas.
Deze laatste wordt vaak verward met de caffè latte, die wordt bereid met espresso en warme melk. Het verschil is dat de bij een caffè latte de warme melk aan de koffie wordt toegevoegd in plaats van andersom. Daarnaast zit er in de caffè latte geen melkschuim, wat bij een latte macchiato wel gebruikelijk is. Uiteraard hebben we dan nog de cappuccino. Deze bestaat uit een espresso, wat warme melk en een laag melkschuim. Belangrijk om te weten is dat het bestellen van een cappuccino na elf uur in Italië als not done wordt beschouwd. Doe je dit wel, kun je rekenen op verbaasde blikken.
Van links naar rechts: een latte macchiato, een caffè macchiato en een cappuccino
Koffie staand aan de bar
Verbaas je niet als je mensen ziet binnenlopen, hun cornetto pakken en aan de bar staan terwijl ze hun koffie drinken. Un caffè al banco is de typische Italiaanse manier van ontbijten. Houd er rekening mee dat als je aan een tafeltje gaat zitten, dit meestal een euro per persoon extra kost.
Nog een interessant weetje: Italianen eten eerst hun cornetto en pas daarna drinken ze de koffie. Pas als het gebakje op is, bereidt de barman de koffie. Wil je liever alles tegelijk geserveerd krijgen, geef dit dan vooraf aan.
Ontbijten in Salerno
Bahr – Il salotto nel mare
Dit is een van mijn favoriete spots in Salerno. BAHR is gevestigd in het Stazione Marittima, het bouwwerk van architecte Zaha Hadid. Met een terras dat uitkijkt over de haven van Salerno en het begin van de Amalfikust, kun je hier voordat de veerboot vertrekt nog even ontbijten. Ook wanneer je niet van plan bent om op de boot te stappen ben je hier van harte welkom voor een kop koffie met een verse cornetto. BAHR heeft een uitgebreide menukaart met verschillende soorten thee, koffie en sapjes en traditionele zoete lekkernijen.
Adres: Stazione Marittima
Albergo Centro Storico
Deze bar is gevestigd op Via Roma. Het is eigenlijk een hotel, restaurant en bar in één. Ze serveren het traditionele Italiaanse ontbijt zoals eerder omschreven, dit in combinatie met de Italiaanse gastvrijheid en dus een ideale plek om de dag te beginnen. Een fijn detail is dat het een overdekt terras heeft. Op deze manier heb je het gevoel buiten te zitten, met zicht op de mensen die voorbij wandelen, maar met het comfort en gemak dat je hebt wanneer je binnen zit (vooral fijn op een winterdag).
Adres: Via Roma 210
Embarcadero
In 2017 werd dit stukje van de boulevard nieuw leven ingeblazen door de (her)opening van de Embarcadero. Dankzij de komst van een bar en een restaurant werd het aangezicht van de lungomare opgeknapt en hebben locals sindsdien een nieuwe plek om samen te komen. Vanaf half acht ’s ochtends kun je hier terecht voor het ontbijt, wat heerlijk is op het kleine terras aan de waterkant.
Ontbijten in Napels
Scaturchio
Bij banketbakkerij Scaturchio draait alles om heerlijke Napolitaanse lekkernijen van topkwaliteit. Deze plek is al jarenlang dé favoriet in Napels en omgeving. Elke dag vliegen knapperige sfogliatella’s, baba’s en schalen vol mini-gebakjes en snoepjes als warme broodjes over de toonbank van de historische vestiging op het Piazza San Domenico Maggiore.
Inmiddels zijn er meerdere filialen in de stad geopend waar je van dit iconische gebak kunt genieten, terwijl je rustig aan je koffie nipt. Kers op de taart is toch wel de locatie bij hetCastel Sant’Elmo in de wijk Vomero. Hier, terwijl je geniet van een heerlijke babà, word je tevens getrakteerd op een adembenemend panoramisch uitzicht over de stad. Dat is genieten op z’n best!
Adres: Castel Sant’Elmo
Barrio Botanico
Barrio Botanico is een heerlijk plekje voor een kop koffie met iets lekkers, maar ook om te genieten van een hapje of later op de dag van een aperitief met kleurrijke cocktails en kleine hapjes. De zaak biedt een oase van rust in de hoger gelegen wijk Vomero, waar je kunt ontsnappen aan de drukte van de stad. Met een aangename inrichting, omringd door planten en rustgevende achtergrondmuziek, is het hier bijzonder aangenaam vertoeven.
Adres: Via Alessandro Scarlatti, 139
Gran Caffè Gambrinus
Deze historische bar, gelegen naast het beroemde plein Piazza del Plebiscito, wordt beschouwd als een van de beste cafés in Italië. Ook vond de caffè sospesohier haar oorsprong in de tweede helft van de 19de eeuw: een koffie die je betaalt voor een ander, zonder te weten voor wie het is.
Wanneer je de bar binnenloopt, valt de chique inrichting met kroonluchters en vele decoraties direct op. De koffie is hier duurder dan in een gemiddelde bar en vele malen duurder wanneer je op het terras gaat zitten, maar de kwaliteit is door de populariteit gelukkig niet gedaald. Reken eerst af aan de kassa, neem je bonnetje mee naar de bar en geniet van een perfect bereide koffie.
Adres: Via Chiaia, 1/2
In het onderstaande artikel vind je nog veel meer tips voor gezellige barretjes om in Napels te ontbijten.
In de digitale reisgids Jouw Local in Napelsvind je nog veel meer tips en bijzonderen verhalen en ontdek je de stad als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van heerlijke eettips tot unieke verhalen en praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.
Napels kent een aantal belangrijke personages die onlosmakelijk zijn verbonden met de stad. Vaak hebben deze personen een grote invloed gehad en spelen ze nog steeds een belangrijke rol in het dagelijks leven.
Door de hele stad zijn er dan ook afbeeldingen van deze personen terug te vinden, in verschillende soorten en maten. Bekende en minder bekende gezichten vullen het straatbeeld en de vele souvenirwinkeltjes die de stad rijk is. Waar sommige persoonlijkheden geen introductie nodig hebben, kunnen andere gezichten wellicht wat minder bekend voorkomen. Wanneer je nieuwsgierig bent naar de verhalen achter deze gezichten, heb ik voor jou de belangrijkste en meest voorkomende personages van Napels in beeld gebracht.
#1 Totò
De afbeelding van de man met het karakteristieke gezicht zul je vele malen tegenkomen tijdens een bezoek aan Napels. Je vindt deze niet alleen terug in de vele souvenirwinkels maar ook in diverse Street Art werken, monumenten en zelfs lichtversieringen. Antonio de Curtis, beter bekend als Totò wordt ook wel de Prins van de lach genoemd, al had hij met gemak de titel ‘Koning van de lach’ toebedeeld kunnen krijgen.
De komiek groeide op in de volkswijk Sanità, waar tot op de dag van vandaag nog steeds zijn geboortehuis staat. Helaas is het niet mogelijk het huis te betreden. Wel kun je vanaf de buitenkant het balkon aanschouwen en vanaf de binnenplaats een glimp opvangen van de keuken waar zijn moeder de pasta voor hem bereidde.
Opgroeien in de een wijk als de Rione Sanità, was niet altijd even makkelijk. Toch heeft de acteur juist hier bijzonder veel inspiratie uit weten te putten en wist hij met zijn bijzondere gevoel voor humor, het hart van velen te raken. Het leed, verdriet en de moeilijkheden waar hij zelf mee te maken had, wist hij namelijk te verwerken in zijn grappen, rake opmerkingen en gedichten. Juist omdat dit voor velen zo herkenbaar was, werd hij ongekend populair en geliefd.
Met regelmaat keerde hij terug naar ‘zijn’ wijk. Niet enkel om scenes op te nemen voor een film, maar ook om duidelijk te maken dat hij nooit vergat waar hij vandaan kwam. Overdag werd hij vaak omringd door een grote hoeveelheid mensen, dus gaf hij er de voorkeur aan om in de avonduren rond te dwalen door de steegjes van de wijk. Tijdens deze nachtelijke wandelingen vond hij het leuk om bij verschillende huizen wat geld achter te laten, vastgeklemd tussen de luiken van een basso. Wanneer de bewoners in de ochtenduren het geld vonden, wisten zij direct dat Totò weer eens was langs geweest. Rione Sanità ademt dan ook Totò en kom je om de paar stappen zijn beeltenis, naam of regels uit gedichten tegen.
Vico Totò
Ook op andere plekken in de stad is zijn gezicht, met de kenmerkende gelaatstrekken, vereeuwigd. In de Quartieri Spagnoli is er bijvoorbeeld een steeg omgedoopt tot de Vico Totò. Deze straat is gevuld met tientallen afbeeldingen uit verschillende legendarische films waar de acteur in heeft geschitterd. Het is een mooi eerbetoon aan een belangrijk personage en draagt er op deze manier aan bij dat ook de jongere generaties Totò niet zullen vergeten.
Dat mensen zich ook tegenwoordig kunnen vereenzelvigen met zijn humor en uitspraken, blijkt uit het feit dat Napolitanen zijn uitspraken nog steeds gebruiken in alledaagse gesprekken. Ook dit zorgt ervoor dat de acteur onsterfelijk is en onderdeel vormt van de Napolitaanse cultuur. Zijn krachtige uitspraken laten je lachen, maar hebben een enorme diepgang en bevatten vaak een kern van waarheid.
De volgende fantastische uitspraak van Totò, wil ik jullie dan ook niet onthouden.
“ Quando hai a che fare con una persona che si crede superiore agli altri e ne è fermamente convinta, ridici sopra e assecondala perché non è bello rovinare i sogni di un idiota.”
Totò
Vertaling:Wanneer je te maken hebt met een persoon die zichzelf beter vindt dan anderen en daar vast van overtuigd is, lach erom en ga ermee akkoord, want het is niet leuk om de dromen van een idioot kapot te maken.
De acteur overleed op 15 april 1967, kreeg drie begrafenissen en de stad was maandenlang in rouw. Tot op de dag van vandaag is niemand in Napels deze man vergeten. Totò zit in het hart van elke Napolitaan en men zorgt er voor dat ook bij jongere generaties iconen zoals Totò niet in de vergetelheid zullen raken. Zo wordt er dagelijks op de lokale televisie wel één van zijn films uitgezonden waar menig Napolitaan, zelfs na deze honderden keren gezien te hebben, nog steeds uitbundig om zijn grappen kan lachen.
#2 Massimo Troisi
De Italiaanse acteur Massimo Troisi werd geboren in San Giorgio a Cremano, onderdeel van de stad Napels. Massimo was een artiest in hart en nieren die, naast acteren, ook actief was als scenarioschrijver en regisseur. Met zijn kenmerkende stem, pure manier van acteren en gevatte humor, was hij enorm geliefd bij het publiek.
Al op jonge leeftijd kwam ik aanraking met zijn films en was ik gefascineerd door deze man die sprak in het dialect dat ik kende, op een zangerige toon waarmee hij met gemak zijn personages tot leven wist te brengen en met de kinderlijke onschuld die hij bezat. Vele malen keek ik de film Non ci resta che piangere, waarin hij, samen met Roberto Benigni, in een andere eeuw terecht kwam en de gekste dingen meemaakte. Ook andere films zoals Ricomincio da tre, Scusate il ritardo en No grazie, il caffè mi rende nervoso zijn absolute klassiekers waarvan bepaalde uitspraken onvergetelijk zijn en nog steeds een glimlach op onder andere mijn gezicht weten te toveren. Zo deel ik graag de volgende dialoog uit de film Ricomincio da tre, die bijna iedere Napolitaan wel kent.
Gaetano: Chello ch’è stato è stato… Basta, ricomincio da tre! – Dat wat is geweest, is geweest. Klaar, ik begin bij drie! Lello: Da zero… – Bij nul… Gaetano: Eh? Lello: Da zero: ricominci da zero. – Bij nul: Je begint bij nul Gaetano: Nossignore, ricomincio da… cioè… Tre cose me so’ riuscite dint’a vita, pecché aggi’a perdere pure chelle? Aggi’a ricomincià da zero? Da tre! – Nee meneer, ik begin bij…ik bedoel…drie dingen zijn mij gelukt in het leven, waarom moet ik die ook nog eens verliezen? Waarom moet ik bij nul beginnen? Bij drie!
Dialoog tussen Gaetano (Massimo Troisi) en Lello
Il Postino
Il Postino, zijn laatste film waarvan hij tevens scenarioschrijver was, wilde hij zo graag maken, dat hij hiervoor een levensreddende hartoperatie tot het laatst uit heeft willen stellen. Massimo werd geboren met een hartafwijking en tijdens de opnames van deze film, verslechterde zijn toestand waardoor enkel een harttransplantatie zijn leven kon redden. Hij nam de beslissing eerst de film af te maken en daarna pas aandacht te schenken aan zijn gezondheid. Tijdens de opnames van deze film kon hij slechts een uur per dag werken. Voor de scènes op de fiets werd een stand-in gebruikt omdat dit fysiek te zwaar voor hem was.
De film wist hij af te maken en is een waar meesterwerk geworden. Nog geen twaals uur na de laatste opnames van de film, overleed Massimo Troisi in zijn slaap aan de gevolgen van een hartstilstand.
Eerbetonen
Dat de artiest nog steeds niet vergeten is, blijkt wel uit de vele eerbetonen die zowel in Napels als in de directe omgeving zijn terug te vinden. Door de stad zelf zijn er diverse afbeeldingen en Street Art werken te vinden om de acteur te herinneren. De trap waar Massimo in de film Scusate il ritardo in de stromende regen met zijn tegenspeler een scène op heeft gespeeld, is omgedoopt tot de Scale Massimo Troisi.
Ook op het eiland Procida, waar Il Postino gedeeltelijk is opgenomen, zijn overal eerbetonen terug te vinden die verwijzen naar deze geliefde acteur. Daarnaast zijn er ook in zijn geboorteplaats meerdere werken aan hem opgedragen. Zo tref je op de muren van het Circumvesuviana-station van San Giorgio a Cremano prachtige werken die herinneren aan de grote artiest die Troisi was.
#3 Pino Daniele
Het beeld van de man met een gitaar zal verschillende malen aan je voorbij komen wanneer je door Napels wandelt. Je vindt dit personage terug op de San Gregorio Armeno tussen andere handgemaakte figuurtjes voor in de kerststal, maar ook op verschillende muren in de stad is zijn beeltenis achtergelaten. We hebben het over de Napolitaanse zanger Pino Daniele die met zijn bijzondere stemgeluid, prachtige melodieën en poëtische woorden het hart van veel Napolitanen heeft gestolen.
Carrière
De zanger werd in 1955 geboren in de Napolitaanse wijk Porto, in een gezin waar ze het niet erg breed hadden. Om die reden verhuisde hij uiteindelijk naar Piazza Santa Maria La Nova, waar hij bij zijn tantes een iets fatsoenlijker leven kon leiden. De verbeterde situatie stelde hem in de gelegenheid om naar school te gaan en zijn passie voor muziek te ontdekken en verder te ontwikkelen. Op latere leeftijd leerde hij zichzelf gitaar spelen om vervolgens de muziekwereld in te rollen. Hij was onderdeel van diverse bands en was op albums van verschillende artiesten terug te horen. Waar hij in eerste instantie voornamelijk de rol van gitarist aannam, maakte hij in de tweede helft van de jaren 70 een muzikale groei door waardoor de artiest ‘Pino Daniele’ meer en meer op de voorgrond begon te treden. Deze groei werd in 1977 bekroond met het debuutalbum Terra Mia, waarna er nog vele zouden volgen.
Tarumbò
Hij was een van de meest innovatieve muzikanten in de Italiaanse muziekscene aan het begin van de jaren 70 en 80. Gedurende zijn 40-jarige carrière heeft hij samengewerkt met een groot aantal artiesten en op diverse belangrijke podia gespeeld. Zijn passie voor verschillende muziekstijlen was aanleiding voor een totaal nieuwe stijl die hij zelf bestempelde als Tarumbò. Met deze naam verwees hij naar de mix van de traditionele dans Tarantella en de klanken van blues, die in zijn muziek terug te horen is.
De diepgaande band die Pino met Napels had, is dan ook in veel van zijn muziek duidelijk terug te horen. Zowel de klanken als de teksten zijn een verwijzing naar de Napolitaanse traditie. Een traditie die hij gedurende zijn gehele carrière nooit zou vergeten.
Vriendschap
Tussen Pino Daniele en de eerder genoemde Massimo Troisi bestond er een diepgaande vriendschap en hebben ze verschillende malen samengewerkt. Zo componeerde de zanger de muziek van een aantal films en schreef hij het ontroerende ‘Quando’ als titelsong voor Troisi’s film Pensavo fosse amore… invece era un calesse. Het is dus goed mogelijk dat je deze twee grootheden samen afgebeeld ziet staan tijdens een wandeling door de stad.
Overlijden
De zanger overleed plotseling op 4 januari 2015 aan de gevolgen van een hartaanval. In Napels sloeg dit nieuws in als een bom en was de stad in diepe rouw gedompeld. Voor de inwoners voelde het alsof ze een vriend hadden verloren en werd er steun bij elkaar gezocht. Op het beroemde Piazza del Plebiscito vond er op 6 januari een emotioneel eerbetoon plaats waarbij ruim honderdduizenden Napolitanen uit volle borst nummers van Daniele meezongen.
Naast de verschillende street art werken door de hele stad, werd ook zijn oude straat omgedoopt tot de Via Pino Daniele. Daarnaast prijkt er aan de muur van het gebouw een ijzeren versie van de geliefde elektrische gitaar, die door hem vaak werd bespeeld.
#4 San Gennaro
In totaal heeft Napels tweeënvijftig beschermheiligen maar je kunt wel stellen dat San Gennaro de belangrijkste is. Het is daarom niet vreemd dat veel mannen in de Zuid-Italiaanse regio naar deze heilige zijn vernoemd.
Hoewel er onduidelijk bestaat over de exacte geboorteplaats van Gennaro, is wel bekend dat hij de bisschop van Benevento was en op 19 september 305 werd onthoofd in Pozzuoli. Direct na de onthoofding wist een vrouw wat van zijn bloed in twee ampullen op te vangen. Deze ampullen zouden later een belangrijk onderdeel vormen bij een jaarlijks terugkerend ritueel. Het lichaam van San Gennaro is na zijn dood meerdere malen verplaatst. Pas in de vijfde eeuw werd zijn lichaam overbracht naar de catacomben van Capodimonte in Napels, maar werd hierna nog een aantal keer verplaatst. In 1497 kreeg hij uiteindelijk een definitieve rustplaats in de kathedraal van Napels.
Het wonder van San Gennaro
Naast de relieken die terug te vinden zijn in de Cappella del Succorpo, werd er later nog een andere kapel in de Dom aan de heilige opdragen. De indrukwekkende Cappella del Tesoro di San Gennaro werd in het jaar 1646 ingewijd en bevinden zich hier, veilig opgeborgen in een kluis achter het altaar, de twee ampullen met het bloed. Drie keer per jaar worden deze ampullen uit de kluis gehaald en moet het bloed, tijdens een speciale ceremonie, vloeibaar worden. Het vloeibaar worden van het bloed zou de stad moeten beschermen tegen rampspoed. Gebeurt dit niet, dan kan dit rampzalige gevolgen hebben voor Napels en omgeving. Een voorbeeld is in het jaar 1980, toen het bloed in de ampullen niet vloeibaar werd. Enkele maanden later werd de regio getroffen door een verwoestende aardbeving waarbij bijna drieduizend mensen om het leven kwamen.
Het wonder van San Gennaro moet plaatsvinden op 19 september, 16 december en de zaterdag vóór de eerste zondag in mei. Het ritueel wordt door veel gelovige Napolitanen bijgewoond en met grote spanning gevolgd.
Eerbetonen aan de heilige Gennaro
Hoewel men niet weet hoe San Gennaro er exact heeft uitgezien, kun je de beschermheilige van Napels in verschillende vormen afgebeeld zien door de hele stad. De bekendste is wellicht de enorme Street Art afbeelding van de artiest Jorit Agoch. Maar ook in andere steegjes van het historisch centrum kun je tegen werk aanlopen dat is opgedragen aan deze heilige. Daarnaast is een bezoek aan de catacomben van San Gennaro, waar zijn lichaam geruime tijd werd bewaard, zeer indrukwekkend en de moeite waard om te bezoeken.
#5 Pulcinella
Wanneer je door de straten van de stad loopt, zul je geregeld geconfronteerd worden met een in het wit gekleed personage dat een zwart halfmasker draagt. Dit kan zijn in de vorm van een beeldje of zelfs in levende lijven.
Dit opvallende figuur draagt de naam Pulcinella en is een personage uit de Italiaanse commedia dell’arte. Bij deze theatervorm werden serieuze en komische elementen gecombineerd en werd in zeventiende eeuw door Silvio Fiorillo dit karakter geïntroduceerd.
Fiorillo werd geïnspireerd door een schilderij waarin de boer Puccio d’Aniello werd afgebeeld. Deze boer had een opvallend lange neus en een donkergekleurd gezicht door de zon. Anderen zeggen weer dat de naam verwijst naar het woord ‘kuikentje’, iets wat ook terugkomt in de stem van Pulcinella; een hoog en kwakend geluid.
Wat de exacte oorsprong van Pulcinella dan ook mag zijn, het is duidelijk dat het voor Napels een belangrijk figuur is. Pulcinella belichaamt namelijk de Napolitanen: het is een personage dat zich bewust is van de problemen waarin hij verkeert, maar er altijd met een glimlach uit weet te komen.
Daarnaast zit het karakter vol met tegenstelling. Zo staat het voor man-vrouw, dom-slim, stad-platteland, demoon-heilige, wijs-dwaas: het dualisme waar de heidens-christelijke Napolitaanse cultuur uit bestaat.
Op verschillende plekken in de stad kom je werken tegen waar het personage van Pulcinella in te herkennen is.
In het historisch centrum vind je, in een van de steegjes, een beeld van Pulcinella’s hoofd. Opvallend is dat zijn neus veel lichter is dan de rest van zijn gezicht. Dagelijks poseren honderden toeristen voor een foto met dit symbool van Napels. Dit fotomoment wordt vervolgens afgesloten door even over de neus van het beeld te wrijven, een handeling waarvan wordt gezegd dat het geluk brengt. Of het waar is of niet, even over Pulcinella’s neus wrijven kan natuurlijk geen kwaad!
#6 Maradona
Uiteraard kan deze Argentijnse stervoetballer niet ontbreken wanneer het over Napels gaat. Diego Armando Maradona kwam in 1984 naar Napels en werd door de inwoners als een god onthaald, zonder ook maar een seconde voor de club gespeeld te hebben. Al hun hoop was op deze jonge en talentvolle voetballer gevestigd. Met een speler als Maradona bestond er namelijk een kans om eindelijk het rijke noorden te kunnen verslaan, iets waar een club uit het zuiden van Italië nooit eerder in was geslaagd.
Niet alleen maakte Maradona alle verwachtingen waar, hij zorgde er tevens voor dat Napels wereldwijd op de kaart werd gezet. Inwoners konden met recht weer trots zijn op hun mooie stad en maakte hij ruimte om te dromen over een betere toekomst.
Maradona heeft Napels meer gegeven dan enkel de overwinningen. Dat blijkt wel wanneer je door de straten van de stad wandelt en om de paar meter tegen een afbeelding van de Argentijn aanloopt. De band die Napolitanen met de voetballer hebben, is bijzonder en gaat erg diep. Wanneer je het met inwoners over de voetballer hebt, lijkt het alsof ze het over een goede vriend hebben bij wie ze regelmatig op de koffie komen. Ze beschouwen Diego Maradona dan ook als één van hen en zouden nooit een kwaad woord over hem kunnen spreken.
In de digitale reisgids Jouw Local in Napels ga ik dieper in op deze bijzondere band. Ik ben in gesprek gegaan met verschillende inwoners om een beter beeld te kunnen schetsen over de verafgoding van deze voetballer en waarom hij tot op de dag van vandaag – zelfs na zijn dood – nog steeds zo belangrijk is.
#7 Sophia Loren
Deze wereldberoemde filmster is de enige vrouw in het lijstje en is daarnaast niet eens in Napels geboren. Toch is Sophia Loren onlosmakelijk met Napels verbonden. In 1934 werd zij in Rome geboren, maar met Napolitaanse roots. Ze groeide op bij haar familie in Pozzuoli en woonde ook enige tijd in Napels.
Pozzuoli werd tijdens de Tweede Wereldoorlog meerdere malen gebombardeerd. Tijdens een van deze bombardementen, raakte Sophia door een granaatscherf gewond aan haar kin. De familie nam hierop het besluit om naar Napels te verhuizen om daar het einde van de oorlog af te wachten. Deze beide steden, met hun gebruiken en onmiskenbare cultuur, zijn dan ook altijd onderdeel blijven vormen van Sophia’s leven en lange carrière.
Photo credit Dexter van der Swaluw
Carrière
Op 15-jarige leeftijd won zij een schoonheidswedstrijd en keerde met het prijzengeld terug naar Rome om een carrière op te bouwen. Ze nam deel aan verschillende Miss verkiezingen, was model voor fotoromanzi (fotostripverhalen), was te horen op de radio en wist door haar prachtige voorkomen diverse, kleine, rollen in films te bemachtigen. Hoewel ze al in verschillende films had gespeeld, kreeg ze in 1953 haar eerste grote rol als Cleopatra in de film Due notti con Cleopatra. Vanaf toen ging het hard en schitterde ze in steeds meer rollen. In veel van deze films acteerde zij in het Napolitaanse dialect en speelde zij onder andere samen met een eerder genoemde persoonlijkheid in dit rijtje: Totò. Naast de vele rollen in komedies, liet zij in andere films zien dat ze ook prima in staat was om dramatische rollen vorm te geven.
In 1956 begon haar Engelstalige carrière en acteerde zij in een groot aantal Amerikaanse films, aan de zijde van grote namen in de filmwereld.
Onderscheidingen
Voor haar interpretatie van Cesira in de oorlogsfilm La ciociara, werd zij onderscheiden met onder andere een Oscar, een Gouden Palm en een BAFTA. Ook later in haar carrière werd zij voor haar acteerwerk verschillende malen genomineerd en beloond met diverse prijzen.
Napolitaanse
Je kunt stellen dat Sophia Loren het symbool is van een Italië dat na een trieste periode van oorlog, weer langzaam op begon te krabbelen. La Loren wordt vooral enorm gewaardeerd omdat zij, ondanks al deze grote successen, ‘normaal’ is gebleven. Met ‘normaal’ doelt men op het gegeven dat zij altijd veel waarde heeft gehecht aan de familiebanden, iets wat kenmerkend is voor de Zuid-Italiaanse cultuur. Zoals eerder aangegeven, is ze haar Zuid-Italiaanse achtergrond nooit vergeten en heeft ze dit ook meerdere malen uitgesproken. In een interview voor de Amerikaanse televisie, zei ze vol trots: Ik ben geen Italiaanse. Ik ben Napolitaanse, dat is iets anders.
Het is dan ook logisch dat Sophia in Napels nog steeds enorm geliefd is en wordt beschouwd als een authentiek stukje erfgoed voor de stad. Zij werd daarom in 2016 benoemd tot ereburger van de stad Napels.
#8 Eduardo de Filippo
Acteur, regisseur, theaterschrijver en dichter Eduardo de Filippo mag zeker niet ontbreken in dit rijtje. De Filippo wordt beschouwd als één van de belangrijkste Italiaanse artiesten en heeft dan ook talrijke theaterstukken op zijn naam staan.
Hij werd in 1900 geboren in de Napolitaanse wijk Chiaia en maakte al op 4-jarige leeftijd zijn theaterdebuut tijdens een optreden van het theatergezelschap van zijn oudere broer Vincenzo Scarpetta. Op latere leeftijd trad hij officieel toe tot dit gezelschap, samen met zijn oudere zus Titina en jongere broertje Peppino. Deze laatstgenoemde vormde later met Totò een van de populairste komische duo’s van de Italiaanse filmwereld. Ook van Peppino zijn er afbeeldingen terug te vinden in de stad.
I De Filippo
In de daarop volgende jaren, maakte het drietal deel uit van verschillende theatergezelschappen, om uiteindelijk in 1931 hun droom van een eigen groep realiteit te laten worden. Onder de naam ‘I De Filippo’ boekten zij enorme successen en verwierven veel bekendheid. Niet alleen in Napels, ook in de rest van het land werd het drietal steeds bekender. Net als zijn generatiegenoot Totò, wist Eduardo het publiek te raken door realistische, vaak moeilijke situaties op een ironische manier in beeld te brengen. Daarnaast wist hij in zijn teksten de tradities en gebruiken van de Napolitaanse cultuur goed onder woorden te brengen. Aangezien veel van zijn teksten vertaald zijn en de hele wereld over zijn gegaan, heeft hij mensen wereldwijd kennis laten maken met de Napolitaanse cultuur.
Zijn bekendste en meest gewaardeerde werk is wellicht Filumena Marturano, geschreven in 1946. Het stuk werd in 1964 verfilmd onder de titel Matrimonio all’Italiana en met Sophia Loren in de hoofdrol. In de Quartieri Spagnoli is er een eerbetoon te vinden aan dit fictieve karakter, dat door Eduardo speciaal werd geschreven voor zijn zus Titina.
Photo credit Fabio de Rienzo
Theater San Ferdinando
Na de oorlog vertrok Eduardo uit Napels, maar bleef de stad altijd een rol spelen in zijn leven. Zo kocht hij in 1948 het door bombardementen verwoeste theater San Ferdinando. Hij stopte er aardig wat geld in om dit theater, rijk aan geschiedenis, weer volledig op te kunnen knappen. Het theater werd in 1954 geopend en was er naast zijn eigen werk, ook ruimte voor stukken van andere Napolitaanse schrijvers om de traditie levende te kunnen houden.
Vriendschap met Totò
Aangezien ze beiden opgroeiden in Napels, in dezelfde periode met een soortgelijke achtergrond en een diepgaande interesse voor het theatervak, is het niet verwonderlijk dat er tussen Totò en Eduardo een diepe vriendschap ontstond. Bij de verfilming van Eduardo’s theaterstuk Napoli milionaria in 1950, werkten deze twee grootheden voor het eerst samen. Het verhaal wil dat Totò zonder te twijfelen een rol accepteerden en uit riep: “Eduardo, voor jou werk ik gratis!“
Eerbetoon
Met een enorme lijst aan zelfgeschreven, succesvolle en onvergetelijke theaterstukken, heeft Eduardo een belangrijke bijdrage geleverd aan de wereld van het theater. Niet alleen in Italië, maar wereldwijd wordt De Filippo gewaardeerd om zijn werk. Bovendien heeft zijn werk ook gediend ter inspiratie voor veel andere artiesten, waaronder de eerder genoemde Massimo Troisi. Het is dan ook logisch dat Eduardo de Filippo nog steeds wordt beschouwd als de één van de grootste artiesten aller tijden en is hij in Napels nog lang niet vergeten. Ook van hem zul je geregeld een afbeelding tegenkomen, waarvan de mooiste misschien wel te vinden zijn op de luiken van zijn eigen theater. Hier heeft de Napolitaanse Street Art artiest Jorit Agoch drie schitterende portretten gecreëerd om de ziel van de acteur te vereeuwigen. In het midden zien we Eduardo als persoon, terwijl we hem aan de linker en rechterkant zien afgebeeld als één van de vele onsterfelijke personages die hij gedurende zijn carrière tot leven heeft gebracht.
Reisgids Napels
Napels is een stad vol verrassingen en diversiteit, met unieke wijken die elk hun eigen verhaal vertellen. Met de digitale reisgids Jouw Local in Napelsontdek je de stad als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van heerlijke eettips tot unieke verhalen en praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.
Meer info en tips over Napels vind je onder andere in onderstaande artikelen:
Een wandeling door de nauwe straatjes van de volksbuurten van Napels is ideaal wanneer je graag de authentieke en pure Napolitaanse sfeer wilt proeven en ervaren. Wanneer je hier geen genoeg van kunt krijgen en je nóg meer ondergedompeld wilt worden in de Napolitaanse cultuur, kun je terecht bij Napulitanata. Tijdens een avond gevuld met traditionele muziek en zang, word je meegevoerd op een reis door de geschiedenis van Napolitaanse muziekklassiekers.
Napolitaanse muzikale erfgoed
Napulitanata is een concertzaal die volledig is gewijd aan het Napolitaanse muzikale erfgoed en volksmuziek uit de regio Campania. Dit interessante project werd in het leven geroepen door Mimmo Matania en Pasquale Cirillo, beide muzikanten. Zij hadden de wens om een ruimte te creëren waarbij onder andere toeristen gemakkelijker in aanraking konden komen met de Napolitaanse cultuur, de muziek in het bijzonder.
Mimmo & Pasquale
Mimmo en Pasquale leerden elkaar kennen toen zij beiden deel uitmaakten van een muzikaal gezelschap dat een optreden gaf op de luchthaven van Napels. Dit optreden was bedoeld om toeristen welkom te heten in de stad, vergezeld door de klanken van traditionele Napolitaanse muziek. Onder de indruk van de positieve reacties van reizigers op dit initiatief, werd de basis gelegd voor dit bijzondere project. Van dagdromen tot het voeren van diepgaande gesprekken, kreeg hun wens beetje bij beetje steeds serieuzere vormen.
Van opslagplaats tot concertzaal
Dankzij de vele muzikale relaties van beide heren, wisten zij al snel een groep samen te stellen van professionele muzikanten en artiesten en werd in oktober 2015 Napulitanata geboren. De vereniging Napulitanata bestaat dan uit een groep jongen mensen onder de vijfendertig jaar, waarvan een ieder op zijn eigen manier bij wil dragen om de Napolitaanse cultuur onder de aandacht te brengen. Musici, vakmensen maar ook enthousiastelingen die met hun vaardigheden bij willen dragen aan de diverse projecten maken deel uit van deze groep.
In deze formatie schrijven zij zich in voor een wedstrijd die wordt gehouden door de gemeente van Napels. Zij dienen hun bedrijfsplan in en weten de wedstrijd uiteindelijk te winnen. Door het winnen van deze bando krijgen ze de sleutels in handen van een ruimte, gevestigd in de winkelgalerij Galleria Principe di Napoli. De kleine ruimte in de buurt van het Archeologisch Museum diende voorheen als opslagplaats voor onder andere autoschroot en moet er nog aardig wat werk verricht worden om hun droom werkelijkheid te laten worden.
De leden van Napulitanata maken niet alleen samen graag muziek, maar steken ook gezamenlijk de handen uit de mouwen om de concertzaal vorm te kunnen geven. Eigenhandig én op eigen kosten wordt de bescheiden ruimte uiteindelijk omgetoverd tot de concertzaal die zij voor ogen hadden. Door de krachten te bundelen, kon Napulitanata op 28 april 2017 uiteindelijk officieel haar deuren openen en werd hun bijzondere droom werkelijkheid.
Authentieke en pure ervaring
Met respect en kennis voor de geschiedenis en de cultuur, proberen zij tijdens hun concerten deze waarde over te brengen op het publiek. Middels Napolitaanse klassiekers en interactieve stukken waarbij ook gedanst wordt, proberen zij op deze manier mensen van over de hele wereld hun verhaal te vertellen en kennis te laten maken met de rijke cultuur van deze bijzondere stad.
In de jaren dat zij actief zijn, hebben zij in hun bescheiden concertzaal al heel wat toeristen van over de hele wereld mogen verwelkomen. Deze mensen verlaten vaak enthousiast en verrijkt weer de zaal, wetende dat zij een authentieke en pure ervaring hebben beleefd.
Hier een kleine indruk om alvast in de stemming te komen:
Het bijwonen van een concert van Napulitanata is dan ook een bijzondere en ware Napolitaanse beleving die moeilijk in woorden valt te omschrijven. De klanken van de traditionele volksmuziek voeren je mee naar een bijzonder stukje Napels dat je echt zelf moet ervaren om het te begrijpen. Wil je tijdens een verblijf in Napels ook een bijzondere avond met Napulitanata beleven? Boek dan nu een plekje voor een van de concerten!
Buiten de concertzaal
De bekendheid van Napulitanata is inmiddels gegroeid en worden hun talenten ook ingezet buiten de concertzaal. Zo kun je op een bruiloft een dansje wagen op de klanken van Napolitaanse muziek, maar worden zij ook ingeschakeld om een tour door de stad net even wat specialer te maken. Niets is voor hen te gek en worden zelfs tijdens een boottocht de muziekinstrumenten tevoorschijn gehaald om hun publiek een onvergetelijke ervaring te bezorgen.
Webshop
Tijdens de lockdown in 2020 kwam ook voor Napulitanata het werk stil te liggen. Zij gingen echter niet bij de pakken neerzitten en werd gedurende die periode de webshop geboren. Met shirtjes, cd’s, sweaters, sieraden en speciaal samengestelde boxen gevuld met items die volledig in het teken staan van Napels en de Napolitaanse volksliederen, haal je op deze manier een stukje Zuid-Italië in huis.
Reisgids Napels
Nog veel meer unieke tips en bijzondere verhalen vind je in de digitale reisgids Jouw Local in Napels. Met deze reisgids ontdek je de stad als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van heerlijke eettips tot unieke verhalen en praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.
Meer tips nodig voor jouw trip naar Napels? Zie onderstaande artikelen:
We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Als je deze website blijft gebruiken gaan we ervan uit dat je dat goed vindt.
