De betoverende regio Campania heeft altijd al een onweerstaanbare aantrekkingskracht uitgeoefend op reizigers van over de hele wereld. Met onder andere pareltjes als Napels, Capri, Ischia, Procida en de Amalfikust weet dit gebied jaarlijks het hart van veel mensen te veroveren. Maar wanneer de zomerse hitte langzaam plaatsmaakt voor een aangename herfstbries, onthult deze regio pas echt haar geheimen en betovert ze haar bezoekers met een nieuwe, intieme schoonheid. De drukte van het hoogseizoen neemt af en maakt plaats voor een seizoen dat ideaal is om de culturele schatten van de omgeving te ontdekken, culinaire ontdekkingen te doen en te genieten van adembenemende vergezichten.
Laat de zomer achter je en ontdek waarom de herfst het perfecte moment is om kennis te maken met de schatten die dit stukje Zuid-Italië te bieden heeft. Ik geef je een aantal goede redenen waarom Napels en omgeving de ideale bestemming is voor een heerlijke herfsttrip.
Aangename temperaturen
Het weer blijft moeilijk te voorspellen maar over het algemeen kent het najaar veel zonnige en zelfs warme dagen. De temperaturen zijn milder dan tijdens de hete zomermaanden. Er kan zo nu en wat regen vallen maar ligt de gemiddelde temperatuur overdag zo rond de twintig graden. Deze najaarsperiode is dan ook zeer geschikt voor wie van een stevige wandeling houdt, of voor wie bijvoorbeeld urenlang rond wilt struinen tussen de eeuwenoude opgravingen van Pompeii en daarna de Vesuviuswil beklimmen.
Ook een duik in zee is in deze periode nog mogelijk. In Napels, aan de Amalfikust en op de eilanden tref je op de stranden veel mensen die hun tenen in het heldere zeewater dippen en de laatste zonnestralen van het seizoen proberen op te vangen.
Najaar aan de Amalfikust
Het is minder druk
In vergelijking met de zomermaanden is het in het najaar over het algemeen minder druk, met name in de populairdere plaatsen. Waar het in het hoogseizoen op onder andere Capri en in de verschillende plaatsen aan de Amalfikust over de koppen lopen is, kun je in het najaar op je gemak door de straten slenteren. Je hebt meer ruimte en tijd om bezienswaardigheden te verkennen maar dan zonder de drukte. Een ander voordeel van minder toeristen, is dat je makkelijker een plekje voor een tour of activiteit kunt boeken. Je hebt meer keuzemogelijkheden en hoef je je niet te schikken naar de (beperkte) beschikbaarheid waar in het hoogseizoen vaak sprake van is.
Capri-stad in het laagseizoen
Prachtige herfstkleuren
Het landschap vormt het hele jaar een waar spektakel, maar de prachtige herfstkleuren maken het nóg sprookjesachtiger. In deze periode is de natuur op zijn mooist en is het honderd procent genieten geblazen van het moois dat Moeder Natuur te bieden heeft. De kunstenaarskwast van de natuur strijkt in de herfst over het landschap, waarbij de groene waas van de zomer wordt getransformeerd in een levendig palet van herfsttinten. De bomen worden ware schilderijen, hun bladeren veranderen van weelderig groen naar warme tinten van rood, oranje en geel.
Herfstkleuren op het eiland Capri
De wijngaarden, olijf- en citroenboomgaarden worden bedekt met een warme gloed die met name tegen zonsondergang zorgt voor een bijzonder kleurenspektakel. Ga je in de herfst dus richting Napels en omgeving, pak dan zeker camera in of maak ruimte op je telefoon om de nodige plaatjes te schieten.
Zonsondergang op het eiland Ischia
Culturele evenementen
Veel steden en dorpen in de regio organiseren in het najaar culturele evenementen, sagre genaamd. Dit biedt de kans om de lokale cultuur en kunst te ervaren en te proeven van traditionele lekkernijen. Op veel plaatsen worden er festivals georganiseerd waarbij een lokaal product in het zonnetje wordt gezet. Zo is er een festival gewijd aan lokale wijnen en worden er op diverse plaatsen in de regio kastanje- en hazelnootfestivals georganiseerd. Met marktkraampjes waar je lokale producten aan kunt schaffen, gezellige muziek en de heerlijkste gerechten, word je tijdens een traditionele sagra ondergedompeld in Zuid-Italiaanse herfstsferen.
Lagere prijzen
Met het aantal toeristen dat afneemt, nemen (over het algemeen) ook de prijzen af. Grote kans dat je voor een leuk prijsje een vliegticket kunt scoren maar ook voor een overnachting kun je in het laagseizoen flink besparen. Waar in het hoogseizoen voor een accommodatie de hoofdprijs wordt gevraagd, betaal je voor een overnachting in het laagseizoen al gauw een paar tientjes minder. Het geld dat je bespaart kun je goed gebruiken voor een extra drankje, om souvenirs te kopen of om je bagage te vullen met lokaal lekkers voor thuis.
Authentiek Italië
Dat er minder toeristen op de been zijn, betekent dat in de meest toeristische plaatsen het gros van de hotels, winkels en restaurants hun deuren sluiten. Denk aan plekken als Positano en Capri maar ook op het eiland Ischia gaan veel thermale parken tegen het einde van september dicht, uitzonderingen daargelaten. Dit gegeven kan juist een voordeel zijn voor wie graag een authentiek stukje Italië beleeft.
Wanneer de drukte van het zomerseizoen voorbij is en de rust is wedergekeerd, komen ook de locals weer op adem. Door de afwezigheid van toeristen krijg je de kans om het échte lokale leven te ervaren en de ware ziel van een plek te leren kennen. Wanneer je door straten wandelt, kun je je gemakkelijk onder de inwoners mengen die op pad zijn voor hun dagelijkse boodschappen, de kinderen naar school brengen of de benen strekken tijdens een avondwandeling. Het zorgt ervoor dat je makkelijker in contact komt met de lokale bevolking, wat de ervaring net even iets waardevoller maakt.
Langs de steile terrassen van de Amalfikust groeien de beroemde citroenen, bekend als de Sfusato Amalfitano. Deze citroenen, die ook wel het goud van de Amalfikust worden genoemd, zijn niet zomaar een vrucht; ze zijn een symbool van dit betoverende stukje Italië en hebben al eeuwenlang een centrale rol in de cultuur, keuken en economie van de regio.
Veel mensen verwarren de citroenen van Amalfi met die uit Sorrento, maar wie goed kijkt en proeft merkt direct dat er een verschil is. De Sorrentijnse citroen, bekend als Limone di Sorrento I.G.P., is groot, rond, glad en glanzend. De Sfusato Amalfitano daarentegen is langwerpig en spits, met een bobbelige, dikke schil en een bijzonder aromatische geur. Het vruchtvlees is sappig, vrijwel pitloos en lichtzoet, terwijl de schil rijk is aan essentiële oliën en terpenen, wat deze citroen zo geschikt maakt voor de beroemde limoncello.
Unieke kenmerken van de Sfusato Amalfitano
De naam Sfusato verwijst naar de langgerekte vorm van de vrucht. De teelt vindt plaats op steile terrassen langs de hellingen van het Monti Lattari-gebergte, vaak beschermd door traditionele stro-afdekkingen of moderne schaduwnetten. Dit microklimaat, gecombineerd met de zeebries en vruchtbare vulkanische grond, geeft de citroen zijn intense geur en uitzonderlijke kwaliteit. De citroen weegt gemiddeld minimaal honderd gram per stuk en behoort tot de rijkste variëteiten in vitamine C.
Dankzij de uitzonderlijke eigenschappen kreeg de Sfusato Amalfitano in 2002 het kwaliteitskeurmerkI.G.P. (Indicazione Geografica Protetta), een erkenning die garandeert dat de vrucht uit de Amalfikust afkomstig is en volgens traditionele methoden wordt geteeld. De citroen wordt zowel vers verkocht als gebruikt voor de productie van limoncello en andere lokale specialiteiten.
Historische achtergrond
De citroen werd in de regio geïntroduceerd door de Arabieren en verspreidde zich via Spanje en Sicilië naar Campania. De echte verspreiding in Amalfi vond plaats vanwege de ontdekking van de geneeskrachtige werking tegen scheurbuik, een ziekte veroorzaakt door een tekort aan vitamine C. Voor de zeevaarders van Amalfi was het essentieel om op hun schepen altijd voldoende citroenen aan boord te hebben. Al in de elfde eeuw stelde de Republiek Amalfi vast dat schepen voorzien moesten zijn van deze waardevolle vruchten.
Tussen de vijftiende en negentiende eeuw was er een grote vraag naar Amalfitaanse citroenen, vooral uit Noord-Europa, vanwege hun werking tegen scheurbuik. In de loop der eeuwen werden de steile, ruige hellingen van de kust omgevormd tot vruchtbare terrassen en ontstonden de wereldberoemde citroentuinen.
Citroen in de keuken van de Amalfikust
De Sfusato Amalfitano is een onmisbaar ingrediënt in de lokale keuken. In de keukens van Minori, Amalfi, Maiori en Tramonti wordt de citroen gebruikt bij visgerechten, zeevruchten, pasta’s en vlees, of rauw geserveerd als salade. De kenmerkende smaak en geur van de citroen vormen ook de basis van talrijke lokale zoetigheden, zoals delizie al limone, babà al limoncello, taarten, profiteroles en pralines. Sommige bars in de regio serveren zelfs citroenkoffie.
Het bekendste product blijft limoncello, een likeur gemaakt van de schil van de Sfusato Amalfitano, geweekt in alcohol van minimaal negentig procent. Voor een liter limoncello worden doorgaans de schillen van tien grote citroenen gebruikt. Na ongeveer twintig dagen worden water en suiker toegevoegd, waarna de likeur wordt gefilterd en gebotteld.
Cultuur en productie
De Limone Costa d’Amalfi I.G.P. wordt geteeld in alle gemeenten van de Amalfikust. Het teeltgebied beslaat ongeveer vierhonderd hectare met een gemiddelde jaarlijkse oogst van achtduizend ton. Het verbouwen van citroenen speelt een belangrijke rol bij het behoud van de hellingen en het karakteristieke landschap van de regio.
De citroenen worden het hele jaar door meerdere keren geoogst, omdat de bomen verschillende soorten vruchten tegelijk kunnen dragen. De beste kwaliteit wordt echter in de lente en zomer geoogst. Het telen van citroenen en de aanleg van de beroemde citroentuinen is niet alleen belangrijk voor de lokale keuken en economie, maar helpt ook om de steile hellingen van de Amalfikust stabiel te houden en bodemerosie te voorkomen.
Wandelen tussen citroenen
Wie de Sfusato Amalfitano in zijn natuurlijke omgeving wil ervaren, kan de Sentiero dei Limoni, het Pad van de Citroenen, wandelen tussen Maiori en Minori. Tussen de terrassen vol citroenbomen ruik je de frisse geur van citrus en kijk je uit over de glinsterende kust. Het is een perfecte manier om de rijke geschiedenis en unieke eigenschappen van deze bijzondere vrucht te ontdekken en te begrijpen waarom de Sfusato Amalfitano terecht het goud van de Amalfikust wordt genoemd.
Lemon Tour Amalfi
Deze citroen tour in Amalfi is een ware beleving en een unieke ervaring. Niet alleen kom je van alles te weten over de wereldberoemde Sfusato Amalfitano, je krijgt bovendien een kijkje achter de schermen bij het historische familiebedrijf van de familie Aceto. Deze familienaam is al zes generaties lang onlosmakelijk verbonden met de citroenen van Amalfi. Inmiddels heeft Salvatore Aceto het roer overgenomen en leidt met trots het bedrijf. Met respect voor de eeuwenoude tradities én de geldende richtlijnen, promoot hij de biologische en duurzame productie van deze wereldberoemde citroen. Met kennis en plezier laat hij mensen van over de hele wereld kennis maken met de authentieke ziel van Amalfi. Lees meer over deze geweldige Lemon Touren boek jouw plek online!
Reisgids Amalfikust
De beste tips en bijzondere verhalen heb ik gebundeld in de digitale reisgids 100 tips voor de Amalfikust. Hierin neem ik je mee naar de schitterende Amalfikust en deel ik mijn persoonlijke tips zodat ook jij de magie van dit gebied kunt ervaren. Van leuke adressen voor een heerlijke koffie tot verhalen waar je de ziel van de Amalfikust daadwerkelijk leert kennen. Daarnaast vind je een hoop extra informatie die goed van pas kan komen. Opties voor het openbaar vervoer, de mooiste stranden en tip ik een aantal heerlijke accommodaties.
Meer handige tips en informatie over de Amalfikust vind je in onderstaande artikelen:
In de vruchtbare regio Campania lijkt de wijn haast vanzelf uit de grond te ontspringen. Waar je ook kijkt, de hellingen en valleien zijn bedekt met wijnranken vol druiven die wachten om geoogst te worden en hun weg te vinden naar een fles. Of je nu in een lokaal restaurant de wijnkaart openslaat of door de Italiaanse supermarkt loopt, de kans is groot dat je een fles uit Campania tegenkomt, vaak van uitstekende kwaliteit.
Die kwaliteit wordt bewaakt door verschillende keurmerken. Denk aan de DOC (Denominazione di Origine Controllata), die niet alleen het herkomstgebied van de druiven aangeeft, maar ook garandeert dat de wijn aan strikte eisen voldoet. Nog een stap verder gaat de DOCG (Denominazione di Origine Controllata e Garantita), het hoogste kwaliteitslabel dat alleen wordt toegekend aan wijnen die zich jarenlang hebben bewezen.
In Campania vind je maar liefst vijftien DOC-wijnen en vier DOCG-wijnen (allemaal ook aangeduid met DOP), aangevuld met tien wijnen die het IGP-label dragen – afkomstig uit grotere gebieden maar nog steeds gebonden aan duidelijke criteria.
In dit artikel zet ik een aantal bijzondere en smaakvolle exemplaren in de schijnwerpers die je zeker eens geproefd moet hebben.
#1 Aglianico del Taburno (DOCG)
De Aglianico is de belangrijkste druif van het bergachtige Taburno-gebied in de provincie Benevento. Tot 2011 viel de wijn onder het DOC-keurmerk, maar sindsdien draagt de Aglianico del Taburno de hogere DOCG-status, toegekend aan wijnen uit verschillende gemeentes in Benevento.
Oorspronkelijk door de Grieken naar Campania gebracht, geldt deze druif als een echte klassieker van Zuid-Italië. De wijn staat bekend om zijn kracht en elegantie: vol en stevig, maar tegelijk rijp en sappig, met rijke fruitige aroma’s.
#2 Taurasi (DOCG)
De Taurasi is misschien niet de bekendste naam, maar wél een van de meest prestigieuze wijnen van Zuid-Italië. Hij wordt gemaakt van de Aglianico-druif, afkomstig uit het heuvelachtige Irpinia, verspreid over zeventien gemeenten in de provincie Avellino. Taurasi zelf is een klein stadje, vernoemd naar een oude Romeinse kolonie, dat vroeger een belangrijke rol speelde in de verspreiding van de wijnen in de regio.
De wijn staat bekend als krachtig en droog, met een diepe robijnrode kleur en intense aroma’s van fruit en kruiden. Met de jaren ontwikkelt hij zich tot een zachtere en verfijndere wijn, zonder zijn karakter te verliezen.
#3 Fiano di Avellino (DOCG)
De Fiano di Avellino geldt onder kenners als een van de beste witte wijnen van Zuid-Italië. Deze druif, ooit door de Grieken naar Campania gebracht, werd voor het eerst aangeplant in Lapio, een gemeente in de provincie Avellino waar de wijn nog altijd wordt geproduceerd.
Het is een elegante, droge witte wijn met frisse, fruitige tonen en perfect als aperitief of in combinatie met visgerechten.
#4 Greco di Tufo (DOCG)
De Greco di Tufo is een van de bekendere witte wijnen uit Campania. Zoals de naam al aangeeft, vindt hij zijn oorsprong in de gemeente Tufo, waar de Grieken de druif al in de eerste eeuw v.Chr. introduceerden.
Tegenwoordig wordt de wijn geproduceerd in acht gemeenten in de provincie Avellino en behoort hij tot de weinige witte wijnen met een DOCG-keurmerk. Greco di Tufo staat bekend om zijn karaktervolle en kruidige smaak, met fruitige en aromatische tonen, en is bijzonder geliefd bij visgerechten.
#5 Falanghina (DOC)
De Falanghina is een van de meest gewaardeerde druiven van Campania en kent een lange geschiedenis in de regio. Vooral in de provincie Benevento, op de hellingen van het Taburno-gebergte, vind je uitgestrekte wijngaarden waar deze druif uitstekend tot zijn recht komt. Vaak worden verschillende varianten met elkaar gecombineerd om tot een uitgebalanceerde wijn te komen.
Wijnen op basis van Falanghina dragen geregeld het DOC-keurmerk, waaronder Campi Flegrei, Falanghina del Sannio, Capri Bianco, Irpinia Falanghina en Falerno del Massico.
Het resultaat is een frisse, fruitige witte wijn die niet alleen ideaal is als aperitief, maar ook uitstekend past bij allerlei visgerechten.
#6 Lacryma Christi (DOC)
Lacryma Christi, letterlijk ‘traan van Christus’, dankt zijn naam aan een oude legende. Toen de engel Lucifer uit de hemel werd verdreven, nam hij een stukje van de hemel mee naar de aarde. Toen Christus over de Golf van Napels keek en het gestolen stukje herkende, huilde hij tranen van verdriet. Volgens de legende vielen die tranen op de hellingen van de Vesuvius, waar wonderlijk genoeg wijnstokken begonnen te groeien met druiven van hemelse smaak.
De wijn zelf wordt gemaakt van druiven die op deze vruchtbare vulkaangrond gedijen. Lacryma Christi is verkrijgbaar in wit, rood en rosé, waardoor hij zich perfect laat combineren met een groot aantal gerechten.
#7 Costa d’Amalfi (DOC)
De naam van deze DOC-wijn verklapt meteen waar hij vandaan komt: de Amalfikust, in de provincie Salerno. Onder deze benaming vallen verschillende rode, witte en rosé wijnen, gemaakt van lokale druivensoorten. Zo bestaat de witte Costa d’Amalfi vaak uit Falanghina en Biancolella, terwijl de rode wijnen worden gemaakt van Aglianico en Piedirosso. Het resultaat zijn frisse, fruitige wijnen die goed te combineren zijn met uiteenlopende gerechten.
Bij de productie wordt nog steeds vastgehouden aan traditionele methoden om het kwaliteitskeurmerk te behouden. De wijnproducenten zijn dan ook trots op hun wijnen en vertellen graag over de oorsprong, het proces en de kenmerken tijdens een bezoek aan hun wijnkelders langs de kust. Bovendien ligt in dit gebied één van de mooiste wijnroutes van Italië, een perfecte manier om de wijnen én het landschap te ontdekken.
#8 Cilento (DOC)
Met haar natuurlijke schoonheid is het vruchtbare Cilento ook een belangrijk wijnbouwgebied in Campania. De kalkhoudende kleigrond biedt ideale omstandigheden voor de wijnteelt. Net als elders in de regio vinden de wijnstokken hier hun oorsprong in het oude Griekenland, waar ze door de Grieken werden geïntroduceerd in Elea en Paestum.
De Cilento DOC wordt toegekend aan droge wijnen – rood, wit en rosé – die door geselecteerde producenten in de provincie Salerno worden gemaakt. Bezoekers kunnen vaak een kijkje nemen bij een wijnproducent om meer te leren over de verschillende wijnen en hun oorsprong, en zo de rijke wijntraditie van het gebied van dichtbij ervaren.
Wijnproeverij
Deelnemen aan een wijnproeverij is een graag gedane activiteit tijdens een vakantie. Het is niet alleen leerzaam, maar ook erg gezellig en lekker! Zowel in de omgeving van Napels als aan de Amalfikust kun je bij wijnhuizen terecht voor een wijnproeverij. Wil jij kennis maken met de bijzondere wijnen van de regio Campania? In onderstaand artikel tip ik de heerlijkste wijnproeverijen in omgeving Napels, aan de voet van de Vesuvius en aan de Amalfikust.
We doen het bijna allemaal, foto’s schieten om vervolgens via Instagram te kunnen delen. Wanneer je de Amalfikust bezoekt, zul je merken dat vrijwel elk hoekje en de kleinste details erg fotogeniek zijn. Van gekleurde huizen tot visnetten, van hoge bergtoppen tot verborgen watervallen, de schitterende Amalfikust barst van Instagram-waardige plekken om te bezoeken en vast te leggen. Graag geef ik met het volgende lijstje wat inspiratie zodat je tijdens een trip naar de Amalfikust jouw Instagram account kunt vullen met prachtige plaatjes.
Het gekleurde straatje van Vietri sul Mare
Vietri sul Mare staat bekend om het kleurrijke keramiek, wat je tijdens een bezoek aan deze badplaats dan ook zeker niet kan ontgaan. De straten van Vietri zijn versierd met deze kunstvorm, in allerlei kleuren, soorten en maten. Waar deze versieringen al enorm fotogeniek zijn, is er in Vietri een hotspot die je niet over kunt slaan wanneer je op zoek bent naar dé ideale post voor Instagram. In Marina di Vietri (bij het strand) vind je het kleurrijkste en misschien wel het beroemdste straatje van deze kustplaats. De blauw met roze geschilderde muren, het altaartje, diverse afbeeldingen en vele andere voorwerpen die op de buitenwanden zijn aangebracht, zullen ervoor zorgen dat de kleuren van het scherm spatten en jij hier kunt poseren voor de perfecte Instagram post.
Het schattige vissersdorpje Cetara is wat mij betreft in zijn geheel Instagram-waardig. Al struinend door de straten van deze kleine kustplaats, word je verrast door de vele details. Vrolijk gekleurde deurtjes, sporen uit de geschiedenis, de vissersbootjes die vredig dobberen op het water met op de achtergrond de verdedigingstoren, zijn taferelen die gegarandeerd prachtige kiekjes op zullen leveren. De meest simpele details leveren vaak de schitterendste foto’s op.
Ga naar de haven en je vindt gegarandeerd een hoopje dat wordt gevormd door visnetten. Met op de achtergrond het groen van de bergen, een palmboom en wat bootjes, schiet je hier het ideale plaatje waarmee je de sfeer van dit vissersdorpje via social media kunt delen.
Santuario di Maria Santissima Avvocata
Toegegeven, je moet een flinke klim maken om bij dit punt te komen maar dan heb je ook écht wat. Op een hoogte van 827 meter bevindt zich het Santuario di Maria Santissima Avvocata op de top van Monte Falerzio. Deze plek is alleen te voet bereikbaar en bestaat de route uit vele traptreden en steile paden. Eenmaal boven kun je, na op adem te zijn gekomen, helemaal los gaan met het schieten van foto’s. Het uitzicht vanaf dit punt is fenomenaal en uniek. Je kijkt uit over de schitterende kustlijn, zijn plaatsen als Ravello en Amalfi duidelijk te spotten en kun je de dorpen van de groene gemeente Tramonti bijna allemaal zien liggen. Achter de toppen van het Lattari-gebergte doemt ook nog eens de beruchte Vesuvius op. De vensters in het muurtje dat nog overeind staat, vormen de ideale setting om de omgeving in te lijsten én om jouw aanwezigheid vast te leggen voor social media.
Magisch Atrani
Ook voor Atrani geldt dat dit dorpje in zijn geheel tot Instagram-waardige plek gerekend mag worden. Het dorpje ligt ingeklemd tussen rotsachtige bergwanden, is gevuld met nauwe steegjes en een sfeervol dorpsplein. Elk hoekje, doorkijkje, straatje, deurtje en huisje lijkt gemaakt te zijn om op de gevoelige plaat te worden vastgelegd. De gekleurde huizen die in een golvende lijn tussen de Strada Statale 163 en de imposante rotswand zijn gebouwd, zijn van alle kanten enorm fotogeniek. Of je het tafereel nu van bovenaf aanschouwt, vanaf het water of de steegjes induikt om zelf onderdeel van dit schilderij te zijn, Atrani heeft iets magisch. Houd je camera dus bij de hand wanneer je dit beeldige dorpje aan de Amalfikust bezoekt.
Een ansichkaart uit Ravello
Villa Rufolo in Ravello behoort tot de meest romantische plek aan de kust. De tuinen van deze villa vormen jaarlijks het stralende middelpunt van het Ravello Festival, een muzikaal evenement als eerbetoon aan de componist Richard Wagner. Door de schoonheid van de tuinen werd Wagner geïnspireerd tot het componeren van de wereldberoemde opera Parsifal. In de jaren erna voelden steeds meer mensen zich geïnspireerd door de schoonheid van de tuinen, wat zich uitte in het schieten van foto’s op een plek die inmiddels is uitgegroeid tot het bekendste uitzicht over de Amalfikust.
Bij het belvedere kun je op een klein terras dit wereldberoemde en spectaculaire uitzicht bewonderen. Met de koepels van de Chiesa dell’Annunziata en een eeuwenoude dennenboom die daarboven uitstijgt, is dit tafereel zonder twijfel het meest gefotografeerde plekje van Ravello. Dit beeld is door de jaren heen door veel toeristen in de vorm van een ansichtkaart de wereld over gestuurd en het zorgt er nog steeds voor dat jaarlijks duizenden mensen door de tuin van Villa Rufolo struinen, op zoek naar dit hoekje.
De imposante kathedraal in Amalfi moet je niet alleen gezien hebben, maar natuurlijk ook op de gevoelige plaat vastleggen. Poseer op een van de tweeënzestig traptreden terwijl boven je hoofd de indrukwekkende gevel in beeld verschijnt. Ben je in een creatieve bui, gebruik dan het Piazza Duomo als jouw speelterrein en laat je inspireren door de aanwezige details. Manden gevuld met citroenen voor de ingang van de ijszaak, souvenirs van keramiek en de fontein van Sant’Andrea zijn perfect te combineren met de kathedraal. Wil je zelf ook op de foto, wandel dan door het smalle straatje dat naar het plein leidt. Wanneer je de hoek omslaat en de imposante Cattedrale di Sant’Andrea plots in beeld verschijnt, is dat het ideale moment voor het maken van een foto.
Citroenen van de Amalfikust
Citroenen en de Amalfikust zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ze zijn niet alleen heerlijk, maar ook nog eens erg fotogeniek. Een Instagram post waarin deze gele geurige citroenen de hoofdrol spelen, zal er eentje zijn waar thuisblijvers ongetwijfeld op zitten te wachten. Het hele gebied biedt meer dan genoeg opties voor het maken van het perfecte plaatje. Of je er nu voor kiest om een kistje citroenen te fotograferen dat langs de kant van de weg wordt verkocht, mooi poseert tussen de citroenen van de familie Aceto tijdens de Lemon Tour of het beroemde fruitkarretje bij Positano op social media vereeuwigt, je krijgt gegarandeerd een zomers plaatje waar de kleuren van het scherm af zullen spatten.
De watervallen van de Valle delle Ferriere
De natuur achter het wereldberoemde Amalfi is betoverend mooi. Wanneer je de route van de Valle delle Ferriere volgt, kom je ogen tekort. Hoe dieper je de natuur induikt, hoe magischer de omgeving lijkt te worden. Met watervallen, beekjes en met mos bedekte rotswanden, zorgen voor een serene sfeer in deze sprookjesachtige omgeving. Reken maar dat je hier heel wat schitterende foto’s kunt maken om met jouw volgers te kunnen delen.
Fiordo di Furore
Als je het mij vraagt, is de Fiordo di Furore in elk jaargetijde prachtig om vast te leggen. Deze inham met heldergroen water kent een bijzondere schoonheid. Met enerzijds de rotsachtige bergwand en anderzijds de dertig meter hoge brug, heeft dit plekje alle ingrediënten voor het maken van schitterende foto’s.
In het hoogseizoen zal het nog lastig worden om de foto te schieten die jij in gedachten hebt. Het kleine strandje zit in de zomer al snel vol dus zul je genoegen moeten nemen met kiekjes waar ook andere mensen op te zien zijn. Ga je echter in het laagseizoen naar Furore, dan heb je dit stukje kust helemaal voor jezelf en kun je je filmrol vullen met foto’s vanuit elke hoek. Op het verlaten kiezelstrand kun je op je buik voor een vissersbootje gaan liggen om op die manier de ideale hoek te vinden zodat ook nog eens de brug in het shot past. Heb je geluk, dan vind je een Super Santos bal en kun je aan je volgers laten zien hoe sportief je wel niet bent tijdens een bezoek aan de Fiordo di Furore.
Goddelijke plaatjes op het Pad van de Goden
Il Sentiero degli Dei, het Pad van de Goden, mag natuurlijk niet in dit rijtje ontbreken. Het is de bekendste wandelroute die de Amalfikust kent en vormt een kleine samenvatting van de schoonheid van dit gebied. Het pad draagt dan ook niet zonder reden deze naam en zijn de panorama’s goddelijk en betoverend. Op 578 meter boven zeeniveau kun je waanzinnig mooie foto’s schieten, waarmee jij jouw volgers kunt laten zien hoe schitterend de Amalfikust is en direct kunt laten zien hoe actief je bent tijdens je vakantie. Het liefst zou je om de paar stappen een foto willen nemen omdat de vergezichten soms onwerkelijk prachtig zijn. Een prima plek dus voor een spectaculaire Instagram post.
De koepel in Praiano
Praiano is sprookjesachtig en zo ook het uitzicht dat je vanaf hier hebt. In de verte kun je de opgestapelde en gekleurde huizen van Positano herkennen en kijk je uit over zee waar in de verte het eiland Capri te zien is. De majolica betegelde koepel van de Chiesa di San Gennaro is enorm fotogeniek en de bergtoppen die hier bovenuit steken dragen bij aan het perfecte plaatje. Combineer de koepel en kerktoren met details uit de rest van de omgeving en je schiet binnen een handomdraai een schitterende Instagram post.
De gekleurde huisjes van Positano
Waarschijnlijk staat deze plek bovenaan je lijstje. De gekleurde huisjes van Positano zijn vaak de hoofdreden voor een bezoek aan de Amalfikust en moeten dan ook zeker op de gevoelige plaat worden vastgelegd. Positano is als een ervaren model waardoor het vrijwel onmogelijk is dat ze niet mooi op een foto verschijnt. Of je de foto nu schiet vanaf het begin van de Via Cristoforo Colombo, tijdens het afdalen ergens tussendoor bij een mooi doorkijkje, vanaf het strand, vanaf het water, in de zomer, herfst, winter of lente: Positano komt altijd goed uit de verf. Een plaatje dat zeker niet mag ontbreken op jouw Instagram feed wanneer je door dit gebied reist.
Meer betoverende tips
De beste tips en bijzondere verhalen heb ik gebundeld in de digitale reisgids 100 tips voor de Amalfikust. Hierin neem ik je mee naar de schitterende Amalfikust en deel ik mijn persoonlijke tips zodat ook jij de magie van dit gebied kunt ervaren. Van leuke adressen voor een heerlijke koffie tot verhalen waar je de ziel van de Amalfikust daadwerkelijk leert kennen. Daarnaast vind je een hoop extra informatie die goed van pas kan komen. Opties voor het openbaar vervoer, de mooiste stranden en tip ik een aantal heerlijke accommodaties.
Meer handige tips en informatie over de Amalfikust vind je in onderstaande artikelen:
Voor velen staat de Amalfikust hoog op hun lijstje van toekomstige bestemmingen. Dit prachtige stuk kust strekt zich uit van de plaatsPositano in het westen tot Vietri sul Mare in het oosten en geniet wereldwijde bekendheid. Hoewel velen al bekend zijn met deze beroemde kustlijn, blijkt uit mijn praktijkervaring dat het nog steeds waardevol is om een introductie te geven. Daarom belicht ik enkele belangrijke aspecten van de Amalfikust die je absoluut moet kennen voordat je deze plek bezoekt. Deze inzichten kunnen van invloed zijn op de keuzes die je maakt tijdens je reis maar ook hoe je omgaat met mogelijke situaties die zich kunnen voordoen.
1. De Amalfikust staat op de Werelderfgoedlijst van Unesco
Vanwege haar buitengewone natuurlijke schoonheid, unieke landschappen en cultureel erfgoed werd de Amalfikust werd in 1997 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO gezet. De samensmelting van natuurlijke pracht en menselijke creativiteit maakt de Amalfikust een buitengewone bestemming die de erkenning van UNESCO heeft verdiend.
Deze erkenning betekent echter meer dan alleen een notering; er zijn verschillende aspecten verbonden aan de status van cultureel erfgoed. Voor de Amalfikust resulteert dit in strenge beschermingsmaatregelen die het hele gebied onder landschapsbescherming plaatsen. Dit houdt in dat elke ingreep, zowel in het landschap als bij de gebouwen langs de kust, goedkeuring vereist en aan regels is gebonden. Als je bijvoorbeeld van plan bent een oude ruïne aan de Amalfikust te kopen om deze te restaureren, dien je rekening te houden met deze regelgeving, wat aanzienlijke tijd kan vergen.
2. Het is druk aan de Amalfikust
Het zal je vast niet verbazen maar het kan aan de Amalfikust erg druk zijn. Vooral tijdens de zomermaanden stromen de straten van de kustplaatsen vol met vrolijke vakantiegangers die lang hebben uitgekeken naar hun bezoek. Zonliefhebbers trekken ook graag naar de Amalfikust om te genieten van de schilderachtige stranden met kristalhelder water voor een ontspannen dag aan zee.
Doordat de kustplaatsen relatief klein zijn, raken pleinen en smalle straatjes snel vol en kan het zijn dat je maar stapsgewijs vooruit komt. Ook al ben je op vakantie en heb je geen haast, kan de drukte ontmoedigend zijn. Voor wie op zoek is naar een rustige vakantiebestemming, is de Amalfikust niet de ideale plek.
Als je de drukte wilt vermijden, hieronder een overzicht van wat je per maand kunt verwachten.
December, januari, februari en maart
Deze maanden zijn over het algemeen rustiger. In de meest toeristische plaatsen zijn veel winkels en restaurants gesloten. Het weer is tijdens deze periode vrij onvoorspelbaar. Zonnige dagen worden afgewisseld met regenachtige dagen. Op de zonnige en droge dagen is het fantastisch om de natuur te verkennen.
April
Het toerisme begint langzaam op gang te komen wanneer restaurants en hotels hun deuren weer openen.
Meien juni
In deze maanden begint het al behoorlijk drukker te worden. De laatste jaren is er zelfs sprake van topdrukte in deze periode.
Juli en augustus
De warme zomermaanden zijn in de afgelopen paar jaar relatief rustiger dan het voor- en najaar.
September en oktober
In deze maanden zijn de temperaturen aangenamer, reden voor veel mensen om nog af te reizen naar de Amalfikust. Tegenwoordig kunnen deze maanden tot het hoogseizoen worden gerekend en moet je rekening houden met de drukte.
November
Deze maand brengt weer een vleugje rust met zich mee. November kenmerkt zich vaak door milde temperaturen en schitterende zonnige dagen. Als je van wandelen houdt, is dit een uitstekende periode om naar de Amalfikust te komen.
Meer over de drukte aan de Amalfikust en hoe je daar het beste mee om kunt gaan, lees je in onderstaand artikel.
Het is geen verrassing dat de Amalfikust prijzig kan zijn, gezien de populariteit en hoge vraag die de prijzen in sommige kustplaatsen behoorlijk opdrijven. In Positano, Amalfi en Ravello zul je aardig wat moeten neertellen voor een overnachting, een drankje op een terras, een maaltijd of zelfs een eenvoudig ijsje. Maar dit betekent niet dat de hele regio onbetaalbaar is en dat je alleen met een dikke portemonnee naar de Amalfikust kunt reizen. Gelukkig zijn er veel (verborgen) plekjes waar je voor een goede prijs traditionele gerechten kunt proeven en geniet van verfrissende drankjes.
Bovendien wordt er voor de eerste zeven nachten toeristenbelasting geheven voor overnachtingen. De hoogte van deze belasting per persoon per nacht is afhankelijk van de soort accommodatie en de locatie. In Positano betaal je bijvoorbeeld per nacht meer toeristenbelasting dan in een andere kustplaats voor een vergelijkbaar verblijf.
In onderstaand artikel geef je een aantal handige budgettips waarmee je tijdens jouw verblijf aan de Amalfikust gemakkelijk wat geld kunt besparen. Het goede nieuws is dat deze tips geen afbreuk doen aan de algehele ervaring.
De Strada Statale 163 (SS163) die langs de Amalfikust slingert, is een schilderachtige weg waar je onderweg wordt verwend met betoverende landschappen en adembenemende vergezichten. Hoewel velen dromen om zelf achter het stuur te kruipen voor deze kustroute, is dit eigenlijk niet aan te raden.
De weg strekt zich uit over ongeveer vijftig kilometer, met slechts één (smalle) rijstrook in elke richting, en wordt gekenmerkt door talloze bochten en scherpe haarspeldbochten. Deze bochten kunnen uitdagend zijn voor onervaren bestuurders, maar dat is niet de voornaamste reden waarom het afgeraden wordt om hier met de auto te rijden.
De beperkte ruimte op de weg zorgt ervoor dat het in het hoogseizoen al snel overvol raakt. Het verkeer kan behoorlijk intens zijn; naast de continue stroom van scooters die langs schieten, kom je naast de lijnbussen van de Sita ook grote touringcars tegen. Bij het nemen van bochten kan het zomaar gebeuren dat je oog in oog staat met een bus. Hoewel chauffeurs doorgaans met wat manoeuvreren en gebaren erin slagen elkaar te passeren, kan dit voor bestuurders die hier niet aan gewend zijn behoorlijk stressvol zijn.
Deze zaken zijn van belang om in gedachten te houden wanneer je overweegt om met de auto naar de Amalfikust te reizen of er een te huren. Meer zaken die van belang zijn om te weten wanneer je van plan bent om zelf achter het stuur te kruipen, heb ik in onderstaand artikel op een rij gezet.
Hoewel het wellicht wat overdreven lijkt om het woord “onmogelijk” te gebruiken, kan het behoorlijk lastig zijn om een parkeerplek te vinden. Dit is dan ook een van de redenen die worden genoemd om bij een bezoek aan de Amalfikust de auto vooral te laten staan en gebruik te maken van het openbaar vervoer. Het grootste deel van je tijd wordt besteed aan het zoeken naar een parkeerplek in plaats van aan het verkennen van de kustplaatsen zelf, wat zonde van je tijd is. Slaag je er toch in een parkeerplekje te bemachtigen, houd er dan rekening mee dat je hiervoor diep in de buidel zult moet tasten. Alles over parkeren aan de Amalfikust lees je in onderstaand artikel.
6. De bussen rijden regelmatig maar zijn niet punctueel
Zoals eerder benadrukt, is het een verstandige keuze om de auto te laten staan en in plaats daarvan gebruik te maken van het openbaar vervoer. De bussen van het bedrijf Sita rijden het hele jaar door en doen bijna alle kustplaatsen aan. Er is een busroute die van Salerno naar Amalfi gaat en onderweg stopt in verschillende tussenliggende plaatsen. Wil je naar de groene gemeente Tramonti, dan stap je uit in de badplaats Maiori om daar over te stappen.
In Amalfi kun je instappen op een bus die het volgende deel van de kustlijn bedient met als eindbestemming Sorrento. Vanuit Amalfi vertrekken ook bussen naar hoger gelegen plaatsen zoals Pontone, Scala, Ravello en Pogerola. Bovendien kun je een bus nemen die je naar het hoger gelegen gebied van Conca dei MarinienFurore brengt.
Goed om te weten over de bussen
Kaartjes
Het is noodzakelijk om buskaartjes van tevoren aan te schaffen, aangezien ze niet aan boord van de bus verkrijgbaar zijn. Als je geen kaartje hebt, laten veel buschauffeurs je niet instappen. In dit geval biedt de app Unico Campania uitkomst. Met slechts een paar klikken kun je via deze app het gewenste kaartje aanschaffen. Vervolgens kun je bij het instappen het kaartje activeren en aan de buschauffeur laten zien. Als je niet zeker weet welk kaartje je nodig hebt, kun je de optie selecteren waarbij je het vertrek- en eindpunt van je reis kiest. Op die manier worden de beschikbare opties weergegeven, zodat je het gewenste kaartje kunt selecteren
Punctualiteit
De bussen volgen een dienstregeling, maar het kan gebeuren dat je keurig op tijd bij de halte staat en er toch geen bus te zien is. Zoals eerder vermeld, betreft de weg die de verschillende plaatsen met elkaar verbindt een enkele rijbaan. Ook de bussen moeten deze weg gebruiken. Vanwege de verkeersdrukte, af en toe stilstaand verkeer, noodzaak tot achteruitrijden en het uitstappen van toeristen met bagage onderweg, verliest de bus waardevolle tijd, waardoor het moeilijk is om exact op het aangegeven tijdstip bij de halte aanwezig te zijn. Soms moet je wellicht twintig tot dertig minuten wachten voordat de bus aankomt.
Volle bus = doorrijden
Het is ontzettend teleurstellend wanneer je eindelijk de bus ziet naderen, maar deze voorbijraast zonder te stoppen bij de halte. Dit gebeurt omdat de bus al overvol is en volgens de regels mag de buschauffeur dan geen passagiers meer toelaten. Gelukkig zal er meestal snel een andere bus arriveren. Vaak worden er een tweede of zelfs een derde bus ingezet, zodat niemand achterblijft en iedereen gewoon naar zijn gewenste bestemming kan reizen.
Alle informatie over de bussen aan de Amalfikust, heb ik in onderstaand artikel voor je op een rij gezet.
7. De diensten van rederij Travelmar zijn enorm handig
Omdat de bussen vaak erg vol zitten en mogelijk jouw halte overslaan vanwege de drukte, zijn de veerboten van rederij Travelmar een uitstekend alternatief. Het is een uiterst comfortabele manier om de kustplaatsen te bereiken, terwijl je tijdens de boottocht ook nog eens kunt genieten van een adembenemend uitzicht op de kustlijn. De veerboten vertrekken vanuit Salerno, vanaf Piazza della Concordia en Molo Manfredi (bij de cruise terminal). Deze boten maken stops in verschillende plaatsen langs de kust, zoals Vietri sul Mare, Cetara, Maiori, Minori, Amalfi en Positano.
Bovendien biedt Travelmar een handige service aan die het gemakkelijker maakt om de hoger gelegen gebieden te bereiken. Tegen een kleine meerprijs kun je bij aankomst in Amalfi bijvoorbeeld gebruikmaken van de shuttlebus die je naar het startpunt van de wandelroute Sentiero degli Dei in Agerola brengt. Ook het romantische Ravello wordt op deze manier veel toegankelijker. Als je de verschillende frazioni van Tramonti wilt verkennen, kun je een overtocht boeken naar Maiori, vanwaar de shuttlebus naar deze berggemeente vertrekt. Het voordeel is dat je op deze manier gegarandeerd een plek hebt en niet hoeft te wachten op de aansluitende Sita-bus.
Voor vertrektijden, bestemmingen en tarieven van de verschillende overtochten kun je een kijkje nemen op de website van Travelmar.
8. Het Pad van de Goden is een pittige wandeling
Het Pad van de Goden – Il Sentiero degli Dei – is de bekendste en populairste wandelroute aan de Amalfikust. Het is echter ook een wandeling die vaak wordt onderschat. Het betreft namelijk een stevige wandelroute door de bergen waarbij goede schoenen noodzakelijk zijn. De route omvat stoffige paadjes, delen met kiezelsteentjes en af en toe enkele uitdagende klimpartijen over rotsachtig terrein. Een degelijk paar wandelschoenen is daarom geen overbodige luxe. Bovendien is het van groot belang om uiterst voorzichtig te zijn en aandachtig te letten op waar je je voeten plaatst.
In onderstaand artikel heb ik mijn tips verzameld voor het Pad van de Goden, zodat je goed voorbereid aan deze fantastische wandelroute kunt beginnen.
9. Niet alle plaatsen aan de Amalfikust liggen direct aan zee
De meest bekende plekken aan de Amalfikust liggen direct aan de zee, maar dat geldt niet voor alle stadjes. Zo bevindt Tramonti zich niet aan zee maar in de bergen achter de badplaats Maiori. Plaatsen als Ravello en Scala liggen meer dan driehonderd meter boven zeeniveau, terwijl Furore, bekend om zijn schilderachtige fjord, zich verspreidt over verschillende hoogten, waarbij het hoogste punt bijna zeshonderd meter boven de zeespiegel ligt. Bij het boeken van accommodatie aan de Amalfikust is het handig om hier rekening mee te houden, vooral als je graag dicht bij zee wilt verblijven. Als je bijvoorbeeld een bed & breakfast hoog in Furore boekt, duurt het meer dan veertig minuten om af te dalen naar Amalfi.
Tip: je kunt op Google Maps de hoogte van verschillende plaatsen controleren door de terreinweergave in te schakelen.
Meer tips voor de Amalfikust
Met al mijn verzamelde informatie en mijn uitgebreide ervaring in dit prachtige gebied, heb ik de meest fantastische tips voor de Amalfikust op een rij gezet. Ik heb al deze unieke inzichten samengebracht in de digitale reisgids genaamd 100 tips voor de Amalfikust. In deze gids neem ik je mee op een betoverende reis langs de adembenemende Amalfikust en ik deel persoonlijke aanbevelingen zodat jij ook de magie van deze plek kunt ervaren. Van geweldige plekjes om te genieten van heerlijke koffie tot verhalen die de essentie van de Amalfikust echt laten zien.
Meer handige tips en informatie over de Amalfikust vind je in onderstaande artikelen:
Amalfi staat bij veel mensen op het programma tijdens een reis naar de Amalfikust. De plaats waar deze kustlijn haar naam aan te danken heeft, kan dan ook zeker niet worden overgeslagen. De meeste toeristen vermaken zich door op het centrale plein Piazza Duomo neer te strijken op een terras met uitzicht op de prachtige kathedraal, terwijl de massa aan hen voorbij trekt en schattige fiat’s zich een weg proberen te banen door de drukte. Vaak worden er een paar foto’s geschoten op de imposante trappen van de Dom, om vervolgens de hoofdstraat te volgen die is voorzien van vele kleine winkeltjes gevuld met kleurrijke souvenirs.
Zonder twijfel zul jij je op deze manier best vermaken in Amalfi, maar zijn er veel andere manieren om de authentieke sfeer van dit dorpje daadwerkelijk te kunnen proeven. Graag help ik je op weg en zul je aan de hand van mijn tips Amalfi écht ervaren, beleven en proeven.
Tip: Boek de Amalfi & Atrani Tour om juweeltjes te ontdekken waar de meeste toeristen aan voorbij gaan! Je wordt meegenomen op een lokale ontdekkingsreis, waarbij je de verborgen schatten van deze prachtige kustplaatsen kunt verkennen en een dieper inzicht krijgt in de rijke geschiedenis en cultuur van de regio.
#1 Bezoek het Antico Arsenale della Repubblica di Amalfi
Gedurende de periode dat Amalfi een machtige maritieme republiek was, leverden de Amalfitaanse schepen diverse malen een bijdrage tijdens verschillende aanvallen. Voor de bouw van deze oorlogsschepen beschikte de stad over een scheepswerf waarvan de resten vandaag de dag nog steeds zichtbaar zijn, het Arsenale di Amalfi. Bestaande uit twee gangenstelsels die worden gescheiden door tien pilaren, is deze ruimte het enige overgebleven voorbeeld van een middeleeuws arsenaal in Zuid-Italië. De bouw dateert uit de elfde eeuw maar zijn er duidelijk tekenen waar te nemen van restauraties die in latere periodes hebben plaatsgevonden. Het is een interessante plaats om te bezoeken en een stukje van Amalfi’s rijke geschiedenis met eigen ogen te aanschouwen. Vandaag de dag herbergt het Arsenale de collecties van het Museo della Bussola e del Ducato Marinaro.
#2 Belvedere Cimitero Monumentale
Vanuit de haven domineert de imposante colonnade van het cimitero monumentale, een monumentale begraafplaats, de omgeving. Voorheen stond er op deze plek een benedictijnenklooster maar maakte deze in 1816 plaats voor de huidige begraafplaats. Binnenin bevinden zich de overblijfselen van een middeleeuwse kapel met een fresco van Christus en tevens een Romeinse urn, daterend uit de tweede eeuw voor Christus. Alleen het uitkijkpunt is al de moeite waard om deze plek te bezoeken. Vanaf hier kijk je namelijk uit over Amalfi en het achterland, gevuld met groene citroenboomgaarden. Je kunt dit punt bereiken door vele treden te beklimmen of door de lift te nemen vanaf het Piazza Municipio. Wanneer je op de heenweg de lift neemt, daal dan zeker af via de trappen. Onderweg word je namelijk getrakteerd op spectaculaire doorkijkjes die de mooiste plaatjes opleveren.
#3 Duik de steegjes in
Vanaf het Piazza Duomo word je vanzelf de nauwe hoofdstraat ingetrokken waar je het ene na het andere kleurrijke winkeltje tegen zult komen. Ideaal wanneer je op zoek bent naar een souvenir maar niet wanneer je daadwerkelijk op zoek bent naar de pure Amalfitaanse sfeer. Wijk daarom van de hoofdstraat af, duik de steegjes in en ervaar zelf wat voor een verschil dit maakt. Waar het in de winkelstraat altijd druk is, kom je in de steegjes die parallel aan de hoofdstraat lopen vrijwel niemand tegen. Met altaartjes, street art, wasgoed dat wordt opgehangen, een local die een gevulde boodschappentas de trappen opdraagt of misschien zelfs een ezel onderweg naar zijn werk, ervaar je in deze straatjes de échte sfeer van Amalfi.
#4 Koffie en gebak bij Pansa
Een stop bij Pasticceria Pansa is onmisbaar tijdens een bezoek aan Amalfi. De zaak bevindt zich naast de trappen van de Dom en werd in 1830 geopend door Andrea Pansa. Nu, vijf generaties verder, heeft de zaak al vele kunstenaars, schrijvers en muzikanten laten genieten van de heerlijke gebakjes, koekjes, gekonfijt fruit en chocolaatjes. De familie Pansa heeft een sterke band met hun eigen grondgebied en maken dan ook voornamelijk gebruik van lokale producten. Het pasticciotto gebakje met een vulling van room en kersen is een klassieker en, vergezeld met een smakelijk kopje koffie, absoluut het proberen waard.
#5 Breng een bezoek aan de citroenboomgaarden
Een bezoek aan de citroenboomgaarden van de familie Aceto is bijna een must wanneer je deze kustplaats bezocht. Tijdens de Lemon Tour word je ondergedompeld in de wereld van de beroemde sfusto amalfitano en kom je meer te weten over de productie en de lange geschiedenis van de citroenen die in dit gebied groeien. Het is niet alleen bijzonder interessant maar bovendien wordt de tour afgesloten met een stuk citroentaart en een verfrissende citroenlimonade. Wanneer je meer lekkernijen wilt proberen, kun je aanschuiven voor de Lemon Lunch waar je smaakpapillen flink verwend zullen worden.
Lees meer over deze bijzondere ervaring in het artikel dat ik schreef voor Ciao Tutti.
#6 Ontdek het achterland: Pontone & Valle delle Ferriere
Wanneer je vanuit de haven van Amalfi een blik werpt op het gebied, kun je hoger in de bergen kleine groepjes huizen waarnemen die worden afgewisseld door prachtig groene bospartijen. Een van deze dorpjes is het kleine Pontone, gelegen op vijf kilometer van Amalfi. Het dorpje is bereikbaar per bus vanuit Amalfi maar is te voet ook een mogelijkheid.
Pontone ligt op 252 meter boven zeeniveau, met aan de ene kant de Valle del Dragone en anderzijds de Valle del Canneto. Dankzij deze ligging had het kleine dorpje gedurende de middeleeuwen de belangrijke taak om toezicht te houden op beide valleien. Pontone bestaat voornamelijk uit kleine vlakke stukken straat, afgewisseld met behoorlijk wat trappen en smalle steegjes die zijn versierd met traditionele voorwerpen uit de omgeving.
Vanaf het dorpsplein van Pontone start een van de wandelroutes die je naar het beschermde natuurreservaat van de Valle delle Ferriere brengt.
Meer over Pontone en bezienswaardigheden in de buurt, kun je lezen in het artikel dat ik schreef voor Ciao tutti.
#7 Museo della Carta
In de Valle dei Mulini, gelegen achter Amalfi, was het vervaardigen van papier een van de belangrijkste activiteiten van de Amalfitanen. De papierproductie in Amalfi begon tussen de twaalfde en de dertiende eeuw en waren het waarschijnlijk de Arabieren die het papier naar het westen importeerden. Het kleine kustplaatsje bleek de aangewezen plek voor de papierproductie aangezien het alles in huis had om papier van hoge kwaliteit te kunnen produceren. Niet alleen wisten de Amalfitanen namelijk de kunst van het papier maken al snel onder de knie te krijgen, ook beschikte deze kustplaats over de juiste grondstoffen en technieken waardoor de papierproductie in Italië tot stand kwam. Dit gebeurde met behulp van papiermolens die werden aangedreven door het water van Canneto rivier, verscholen tussen de citroenbomen en watervallen in de vallei achter Amalfi.
Het papier van Amalfi werd onder andere gebruikt voor officiële documenten van het hertogdom, huwelijksaankondigingen en uitnodigingen van de rechtbank. La Carta di Amalfi wordt nog steeds geproduceerd en door het Vaticaan gebruikt voor correspondentie.
Het Museo della Carta, het papiermuseum, ligt net buiten het drukke centrum van het stadje. Op deze plek kom je meer te weten over het productieproces van het papier van Amalfi en kun je hier zelfs je eigen papier maken. Een interessante plek om te bezoeken die wederom de rijke geschiedenis van deze kustplaats in beeld brengt.
Adres: Via delle Cartiere, 23
#8 La Scuderia del Duca
Wanneer je een bezoek hebt gebracht aan het Museo della Carta, ga dan langs bij La Scuderia del Duca. Deze werkplaats wordt sinds 1980 gerund door Andrea De Luca en Giovanna Fusco en biedt een schat aan artikelen die zijn vervaardigd met het papier van Amalfi. Je vindt er speciale kaarten, boekenleggers, kalenders, schrijfartikelen, kostbare publicaties en bieden zij ook de mogelijkheid om een boek te laten binden in leer of papier. Naast de eerder genoemde Pasticceria Pansa op het Piazza Duomo vind je een kleine winkel met interessante artikelen die leuk zijn om mee te nemen als souvenir. Ook kun je een bezoek brengen aan Dalla carta alla cartolina, waar je eveneens artikelen aan kunt schaffen maar is de ruimte tevens ingericht als een klein museum (Via Cardinale Marino del Giudice, op een paar passen van het Museo della Carta).
#9 Chiostro del paradiso en de crypte
Op het centrale plein van Amalfi springt de klokkentorren in Moorse stijl van de Cattedrale di Sant’Andrea direct in het oog. De indrukwekkende trap, bestaande uit tweeënzestig treden, die leidt naar de ingang van de kathedraal, is voor toeristen een geliefde plek voor het maken van een foto om hun bezoek aan dit stadje te vereeuwigen. De kathedraal is gewijd aan de apostel Andreas (Andrea in het Italiaans), wiens relieken in de crypte worden bewaard.
Met de bouw van de kerk werd in de negende eeuw begonnen. Oorspronkelijk stonden er op deze plek twee verschillende kerken, die in de eerste decennia van de dertiende eeuw werden samengevoegd. De Neomoorse gevel met neogotische invloeden is het werk van van Errico Alvino, die in de negentiende eeuw de taak kreeg om de gevel opnieuw op te bouwen nadat deze door een storm gedeeltelijk was verwoest.
Onderdeel van deze kerk is het Chiostro del Paradiso, waarvan de ingang zich aan de linkerkant van de hoofdingang van de Duomo bevindt. Het Chiostro del Paradiso werd in 1266 gebouwd en diende als adellijke begraafplaats. Toen deze plek op een gegeven moment in verval dreigde te raken, werd de begraafplaats gerestaureerd en opengesteld voor het publiek. Het is een bijzondere plek waar je even ondergedompeld wordt in oosterse sferen. Bij binnenkomst kun je direct al de spitsbogen waarnemen waar de binnenplaats door wordt omringd, ondersteund door in totaal honderdtwintig smalle pilaren. De open ruimte in het midden wordt gesierd door bomen, diverse planten en een smal wandelpad. De verschillende kapellen die zich in de portieken bevinden, zijn versierd met mozaïeken en schilderingen uit de dertiende en veertiende eeuw. Zo vind je in het rechterportiek een fresco waar de kruisiging van Christus is afgebeeld van de hand van kunstenaar Roberto d’Odorisio, de belangrijkste schilder die in het midden van de veertiende eeuw in Campania actief was.
Vanuit het Chiostro del Paradiso kun je verder lopen naar de Basilica del Crocifisso om uiteindelijk een bezoek te brengen aan de crypte waar het graf van de patroonheilige zich bevindt. De ruimte is versierd met waardevolle, indrukwekkende fresco’s die verschillende episodes van Sant’Andrea’s verhaal vertellen. Op het altaar schittert een bronzen beeld van de heilige Andrea, gemaakt door Michelangelo Naccherino. Het marmeren beeld van San Lorenzo werd vervaardigd door Pietro Bernini (vader van Gian Lorenzo Bernini), terwijl het beeld van Santo Stefano het werk is geweest van een lokale beeldhouwer. Zonder meer zijn deze plekken en de aanwezige schatten de moeite waard om met eigen ogen te aanschouwen.
#10 Wandelen naar Atrani
Wanneer je uitgekeken bent in Amalfi, wandel dan naar het naastgelegen dorpje Atrani. Dit hoeft niet langs de kant van de weg met naast je het verkeer dat met een hoge snelheid voorbij komt razen, maar bestaan er gelukkig verschillende opties om dit dorpje te bereiken. Zo wandel je via de voetgangerstunnel (Piazza Municipio) eenvoudig en op je gemak naar Atrani. Wanneer je de voetgangerstunnel uitkomt, steek je de weg over en neem je voor de tunnel waar het verkeer doorheen gaat, de trap naar beneden. Al snel word je getrakteerd op een schitterend plaatje van dit karakteristieke dorpje.
Voor wie wel van een wandeling houdt, bestaan er nog een aantal andere routes waarmee je via trappen en smalle steegjes vanuit Amalfi het centrum van Atrani kunt bereiken. Ook dit is zeker een aanrader en geniet je in alle rust van de mooie vergezichten en typische taferelen die je onderweg tegenkomt.
Reisgids Amalfikust
De beste tips en bijzondere verhalen heb ik gebundeld in de digitale reisgids 100 tips voor de Amalfikust. Hierin neem ik je mee naar de schitterende Amalfikust en deel ik mijn persoonlijke tips zodat ook jij de magie van dit gebied kunt ervaren. Van leuke adressen voor een heerlijke koffie tot verhalen waar je de ziel van de Amalfikust daadwerkelijk leert kennen. Daarnaast vind je een hoop extra informatie die goed van pas kan komen. Opties voor het openbaar vervoer, de mooiste stranden en tip ik een aantal heerlijke accommodaties.
Een stukje boven het kleurrijke Vietri sul Mare bevinden zich een aantal andere parels die eveneens tot de Amalfikust worden gerekend. Waar het in de met keramiek gevulde straatjes van Vietri sul Mare vaak druk is, baadt de hoger gelegen frazione Benincasa in complete rust. Benincasa geniet geen grote bekendheid, het dorp heeft slechts een handjevol inwoners en toeristen zijn hier ver te zoeken.
Benincasa bestaat uit verschillende terrassen, trappen en paden met volop details en typische taferelen die bij het dorpsleven horen. Het dorp wordt omringd door een schitterende natuur en je geniet op verschillende plekken van adembenemende vergezichten op de kust en de Golf van Salerno. Het redelijk anonieme Benincasa heeft niet alleen een ongekende schoonheid, er is hier ook een verborgen parel te vinden waar met name het hart van paardenliefhebbers sneller van zal gaan kloppen. Op deze bijzondere plek kun je te paard op grote hoogte de schatten van de Amalfikust ontdekken.
De gebroeders Imparato
Verstopt langs de doorgaande weg, bevindt zich de ingang die leidt tot het terrein waar de drie broers Francesco, Mauro en Alessandro Imparato hun eigen paradijs hebben gerealiseerd: 3 Brothers Ranch. Op dit stukje grond bieden zij toeristen de mogelijkheid om op een bijzondere en unieke manier kennis te maken met de schitterende Amalfikust.
Het terrein waar de ranch zich bevindt, is al lange tijd in handen van de familie Imparato. In 1939 kocht overgrootvader Imparato een gedeelte van het huidige stuk land, dat hij gebruikte voor het aanplanten van citroen- en sinaasappelbomen. In eerste instantie was hij van plan om een veel groter stuk grond aan te schaffen. Helaas kwam hij hiervoor een paar duizend lires tekort waardoor het hele feest niet door kon gaan en hij het met het stukje land moest doen dat hij reeds in bezit had.
Met het verlangen van hun overgrootvader in hun achterhoofd, sloegen de broers Imparato de handen ineen. Na ruim tachtig jaar lieten de drie broers de wens van hun overgrootvader uiteindelijk in vervulling gaan door het stuk land dat hij graag had willen hebben, alsnog te kopen. Op de drie hectare grond die zij nu in bezit hadden, werkten Francesco, Mauro en Alessandro vervolgens aan hun eigen droom.
Unieke ervaringen
Bij de 3 Brothers Ranch kun je terecht voor verschillende ervaringen die een reis naar de Amalfikust compleet en onvergetelijk zullen maken. Naast de verschillende hikingtours die zij in de directe omgeving verzorgen, kun je op de ranch zelf terecht voor een sfeervolle barbecue (van april tot oktober). Je krijgt op die manier een kijkje in het Italiaanse ranchleven terwijl je smult van lokale lekkernijen en geniet van een adembenemend uitzicht.
Een andere unieke ervaring waarvoor je bij hen terecht kunt, is paardrijden hoog boven de Amalfikust. Het is een bijzondere rit waarbij je door één van de drie broers wordt vergezeld. Onderweg kom je veel te weten over de rijke geschiedenis van het gebied en je wordt getrakteerd op adembenemende panorama’s. Ver onder je kun je de dorpjes Raito, Vietri sul Mare herkennen terwijl voor je de indrukwekkende Golf van Salerno zich openbaart. De paarden, die zich zonder problemen over het ruige terrein weten te bewegen, brengen je op plekken die voor de meeste toeristen onbekend blijven. Al paardrijdend de schatten van de Amalfikust ontdekken, is zonder twijfel een unieke belevenis die je nog lang bij zal blijven.
Paardenfluisteraars
Het is belangrijk en fijn om te weten dat er voor de paarden ontzettend goed wordt gezorgd. Ze worden met respect behandeld, de verzorgers weten precies wat welk paard nodig heeft en er wordt met hen gesproken alsof zij elk moment een antwoord terug kunnen geven. De broers hebben met elk paard een diepe band, wat schitterend is om te mogen aanschouwen. Het is dan ook niet vreemd dat de mannen aan hun gasten enkele eisen stellen om de veiligheid en gezondheid van hun dieren te kunnen waarborgen.
Tikkeltje magie
Wanneer jij jouw reis naar de Amalfikust een tikkeltje magischer wilt maken, neem dan contact op met de broers Imparato van 3 Brothers Ranch. Boek één van de schitterende ervaringen en dompel je onder in een uniek stukje Campania. Om een van deze schitterende tours te boeken, kun je contact opnemen met Francesco door een e-mail te sturen naar info@3brothersranch.it
Reisgids Amalfikust
De beste tips en bijzondere verhalen heb ik gebundeld in de digitale reisgids 100 tips voor de Amalfikust. Hierin neem ik je mee naar de schitterende Amalfikust en deel ik mijn persoonlijke tips zodat ook jij de magie van dit gebied kunt ervaren. Van leuke adressen voor een heerlijke koffie tot verhalen waar je de ziel van de Amalfikust daadwerkelijk leert kennen. Daarnaast vind je een hoop extra informatie die goed van pas kan komen. Opties voor het openbaar vervoer, de mooiste stranden en tip ik een aantal heerlijke accommodaties.
Meer tips voor de Amalfikust vind je in onderstaande artikelen:
De betoverende Amalfikust is een populaire bestemming die bij veel mensen hoog op het verlanglijstje staat. Een overnachting in een van de sprookjesachtige plaatsen aan de kust, is dan ook een ervaring die je niet wilt missen. Je volledig onder kunnen dompelen in de onvervalste sferen van de Amalfikust, gewekt worden door de geuren en kleuren van de betoverende omgeving, je mengen onder de locals en het dagelijks leven ervaren, zal een herinnering zijn die je niet snel zult vergeten.
Om ervoor te zorgen dat jij het beste uit jouw verblijf aan de Amalfikust kunt halen, heb ik een aantal prettige accommodaties geselecteerd waar je ongestoord kunt genieten van dit prachtige stukje Campania.
Tip: Waar je op moet letten bij het boeken van een verblijf, zoals prijzen en bereikbaarheid, heb ik in onderstaand artikel voor je op een rij gezet.
B&B Vietri360ligt in het hart van Vietri sul Mare en wordt gerund door het jonge en gastvrije koppel Vittoria en Marco. Beiden zijn dol op reizen en nieuwsgierig naar andere culturen. Gecombineerd met de liefde die zij hebben voor hun eigen grondgebied, heeft hen doen besluiten om de deuren van hun eigen huis te openen voor gasten van over de hele wereld. Hun doel is om toeristen de kans te geven zich volledig onder te dompelen in de authentieke sfeer van de Amalfikust. Dit doen zij onder andere door een uitgebreid ontbijt te serveren, dat rijkelijk is voorzien van lokale producten. Duurzaamheid speelt bij B&B Vietri 360ook een belangrijke rol en worden de gebruikte materialen zorgvuldig geselecteerd. Tijdens de verbouwing van het huis kozen Marco en Vittoria voor natuurlijke materialen om de werkzaamheden te verrichten en zijn de massief houten meubels met de hand gemaakt.
De B&B beschikt over drie kamers die stuk voor stuk een eigen stijl hebben. Vernoemd naar godinnen uit de Griekse mythologie, zijn alle kamers voorzien van een eigen badkamer, een klein balkon, een zithoek, flatscreen-tv en is er uiteraard Wi-Fi aanwezig.
In het hoger gelegen Raito kun je overnachten in het schitterende vakantiehuis il Rigiuolo, waar je persoonlijk door eigenaar Enrico wordt verwelkomd. Het ruime appartement bevindt zich op de eerste verdieping van een historisch gebouw en is volledig gerenoveerd. Het huis heeft een frisse uitstraling met mooie details waar een vleugje historie in verwerkt is. Het vakantiehuis beschikt over twee slaapkamers, een keuken, woonkamer, twee badkamers, zijn er meerdere televisies aanwezig en is er Wi-Fi. Hoogtepunt is echter het uitzicht dat je vanuit het appartement hebt, waarbij je uitkijkt op het lager gelegen Vietri sul Mare en de Golf van Salerno.
Direct aan de kust kom je geen campings tegen. Ben je echter liefhebber van deze vorm van overnachten, dan biedtBella Baiauitkomst. In een van de bochten van de Strada Statale 163 bevindt zich de ingang van dit kleine paradijs. Je moet wel eerst driehonderdtwintig treden naar beneden lopen maar heb je hier de mogelijkheid om onder pergola’s met geurige citroenen en uitzicht op zee, jouw eigen tentje op te zetten. Het is zeker geen overvolle camping maar is er bewust genoeg ruimte tussen de verschillende stations gehouden. Deze stations zijn voorzien van elektriciteit en verlichting en is het kampeerterrein verder uitgerust met keukens, koelkasten en ligstoelen. Voor de avontuurlijke reiziger is dit een ideale manier van overnachten aan de Amalfikust.
Voor de reiziger die iets meer luxe wenst maar wel van een nieuwe ervaring houdt, is het glamping gedeelte interessant. Verspreid over de hoger gelegen terrassen zijn er waterdichte tenten opgezet waar je zo in kunt stappen. Uitgerust met een bed, elektriciteit zowel binnen als buiten, een barbecue, een buitendouche, een kleine keuken en koelkast, kun je hier kamperen in stijl. Daarnaast ontbreekt ook hier het zeezicht niet, zodat je in de ochtend je tent open kunt slaan en de dag kunt beginnen door een blik te werpen op het oneindige blauw.
Bella Baia heeft daarnaast ook nog een aantal appartementen, die zich aan de andere kant van de SS163 bevinden. In plaats van bergafwaarts, zul je een aantal traptreden omhoog moeten om de ingang te bereiken. De appartementen zijn voorzien van de nodige gemakken, hebben een eigen tuin of terras en genieten van een waanzinnig mooi uitzicht waarbij het blauw van de zee wordt afgewisseld met het groen van de onderliggende terrassen. Bovendien kun je vanaf het terrein via een trap afdalen om vervolgens het heldere zeewater in te duiken.
Een verblijftip voor mensen met een camper, is Agriturismo Costiera Amalfitana in Tramonti. Aangezien er een camperverbod geldt op de kustweg, kun je de agriturismo via Valico di Chiunzi bereiken (afrit van de A3 en A30). Voor het toegangshek van de accommodatie, bevindt zich de bushalte van de maatschappij Sita en zit je binnen vijftien minuten in Maiori.
De agriturismo biedt ook zelf mogelijkheden voor een overnachting. Deze kamers hebben een simpele inrichting maar bieden alles wat je tijdens een verblijf nodig hebt. Het slaapgedeelte is daarnaast omringd door kastanjebomen en een wijngaard, waar je een wandeling kunt maken of op je terras vroeg in de ochtend met een kop koffie de dag kunt beginnen.
Een ander groot pluspunt is dat je in het bijbehorende restaurant aan kunt schuiven voor een smakelijke maaltijd. De gerechten worden bereid met lokale ingrediënten en is het menu afhankelijk van het seizoen en de beschikbaarheid van de producten. Het vlees dat in de gerechten wordt verwerkt, is afkomstig van dieren die op dit stuk grond zijn grootgebracht en produceert de familie ook hun eigen kazen. Met maaltijden rijk aan smaken en geuren, krijg je bij Agriturismo Costiera Amalfitana een stukje van de cultuur en tradities van dit gebied op je bord geserveerd.
Naast de kazen, produceert de familie ook een aantal likeuren. Wanneer de huisgemaakte producten in de smaak zijn gevallen, zijn deze ook te koop zodat je thuis nog even na kunt genieten.
#5 Minori – Agriturismo Villa Maria
Hoog boven Minori bevindt zich het kleine paradijs van Vincenzo en Maria. Agriturismo Villa Maria wordt omringd door een oude citroenboomgaard, waar je wordt verwelkomd door de geur van oranjebloesem en die van de beroemde sfusato amalfitano. Het terrein is verder gevuld met olijfbomen waarmee een geurige olijfolie wordt geproduceerd en wordt er van de aanwezige wijnstokken een smakelijke wijn gemaakt.
Tijdens een verblijf bij Vincenzo en Maria word je ondergedompeld in de traditionele sferen van deze kleine kustplaats. Waar Vincenzo graag een praatje maakt en mooie anekdotes met zijn gasten deelt, laat Maria liever haar kookkunsten zien om jou op deze manier kennis te laten maken met de smaken en tradities van de Amalfikust. Je kunt aanschuiven op het ruime terras waar je niet alleen kunt genieten van Maria’s creaties, maar ook van het schilderachtige uitzicht op de omgeving.
De kamers van de agriturismo zijn al net zo sfeervol en in stijl ingericht. Voorzien van frisse en zachte kleuren die perfect passen bij de omgeving, voel je je hier direct op je gemak. De kamers beschikken over alles wat je nodig hebt tijdens jouw verblijf en zijn bovendien uitgerust met een eigen terras. Zowel vroeg in de ochtend, wanneer de eerste zonnestralen zich laten zien, als in de avond tijdens zonsondergang, is het vanaf jouw eigen terras bij Villa Maria puur genieten.
Houd er wel rekening mee dat de accommodatie zich hoog boven Minori bevindt en het een aardige klim is. Ik kan je echter garanderen dat het de klim meer dan waard is. Het is ook bereikbaar met de auto, maar om bij de kamers en het terras te komen, zul je alsnog een aantal trappen moeten trotseren.
Een tip van Saskia Balmaekers van Ciao tuttivoor wie in het romantische Ravello wil verblijven: B&B Rosa e Valentino. Deze bed & breakfast ligt aan de rand van Ravello, met uitzicht op Scala en de groene wijnranken die door eigenaar Carlo en zijn opa Valentino worden onderhouden. De B&B dankt zijn naam aan deze Valentino en zijn vrouw Rosa, die helaas is overleden en op deze manier wordt herinnerd. In het verleden woonden zij met zijn tweetjes in dit kleine paradijsje vol druiven, olijven, tomaten, basilicum, rozemarijn, vijgenbomen, citroenen en rozen. Valentino deelt zijn huis nu met zijn kleinzoon en verwelkomen zij gasten van over de hele wereld, die hier behandeld worden als familie.
Elke ochtend geniet je op het terras van een ontbijt, dat bestaat uit verse producten. Carlo zorgt daarnaast voor warme cornetti, plukt vijgen van de boom en zet de moka op het vuur voor een espresso.
Foto’s: Saskia Balmaekers – Ciao tutti
De kamers zijn ruim, uitgerust met de nodige gemakken en hebben bovendien een balkon met uitzicht op de tuin.
#7 Amalfi – B&B il Porticciolo di Amalfi
B&B il Porticciolo di Amalfi is gevestigd in een historisch gebouw, gelegen op slechts een paar minuten lopen van het centrum van Amalfi. Je moet wel een paar traptreden beklimmen om bij de accommodatie te komen, maar is het een prachtige locatie waar je door de vriendelijke gastvrouw Mena gastvrij wordt ontvangen. De kamers van de B&B zijn sfeervol ingericht en voorzien van een eigen badkamer, Wi-Fi en airconditioning. De meeste kamers hebben bovendien zeezicht.
Het ontbijt bestaat uit verse producten en wordt geserveerd op het terras. Vanaf hier heb je een schitterend uitzicht op zee en de gekleurde huisjes van het stadje; de perfecte ingrediënten voor een goede start van de dag.
#8 Conca dei Marini – Hotel Conca Azzurra
In de kleurrijke omgeving van Conca dei Marini, kun je overnachten bij Hotel Conca Azzurra. Ingeklemd in een prachtige baai van Conca dei Marini met uitzicht op de blauwe zee, had dit viersterren hotel geen betere naam kunnen krijgen. Het hotel is omringd door een tuin die bestaat uit verschillende terrassen, gevuld zijn met pergola’s, zuilen, arcades en verschillende bloem- en plantensoorten. Het is heerlijk om vanaf hier te genieten van dromerige panorama’s waarbij het eiland Capri in de verte schittert. Als hotelgast mag je ook gebruik maken van het privéstrand, waar je een verfrissende duik in het heldere water kunt nemen.
Sabato 20 giugno ricominceremo❤
Saturday 20 June we will start again❤
Samstag, 20. Juni werden wir wieder anfangen❤
Meno 3
3 left
Minus 3
De kamers zijn voorzien van alle gemakken en is deze accommodatie een van de weinige hotels aan de Amalfikust waar alle kamers een eigen terras hebben met uitzicht op zee. Uitkijkend op misschien wel het mooiste stuk van de kust dat door het spel van het zonlicht voortdurend lijkt te veranderen, kun je hier rustig een paar uurtjes doorbrengen zonder je te vervelen.
What else ??? Buon Weekend a tutti
#amalficoast #lagrandebellezza #inostriclientichesirilassano
Tot het hotel behoort het ristorante Calajanara, waar je terecht kunt voor typische streekgerechten met verse vis, seizoensgroenten en zuivelproducten uit de directe omgeving.
#9 Praiano – Residence Li Galli
In het schilderachtige Praiano is Residence Li Galli de aangewezen plek om een paar nachten te verblijven. De ingang van de accommodatie bevindt langs de kustweg, maar is het vanaf daar nog een flink aantal treden omhoog om bij de accommodatie te komen. Dit betekent wel dat je hoog boven de drukte van de weg in rust kunt genieten. En genieten doe je daar zeker! Met uitzicht op het beroemde Positano, Capri en de eilandjes van Li Galli, heb je hier een uitzicht waar je wel eventjes stil van wordt. Zowel in de avond als vroeg in de ochtend wanneer de zon opkomt, is het vanaf het terras puur genieten geblazen. De accommodatie wordt omgeven door verschillende terrassen waar onder andere citroenen en druiven groeien. Het stuk grond wordt onderhouden door de vriendelijke en gastvrije eigenaren zelf, die je dan ook geregeld aan het werk kunt zien.
De ruime kamers zijn uitgerust met een eigen badkamer, airconditioning, televisie en Wi-Fi en hebben bovendien allemaal een terras of balkon. Je koffers hoef je trouwens niet over de trap omhoog te dragen, daar hebben ze een handig systeem voor bedacht. Bij de ingang wordt je bagage in een bak gedaan en via een takelsysteem helemaal naar boven gebracht.
#10 Positano – Villa Mary
In het hart van het historisch centrum van Positano, geniet je bij Villa Mary van een panoramisch uitzicht over deze wereldberoemde kustplaats. De locatie is ideaal en bereik je via de karakteristieke steegjes gemakkelijk het strand. Villa Mary beschikt over ruime en elegant ingerichte suites, allemaal voorzien van een eigen terras met een schitterend uitzicht op Positano. De suites zijn uitgerust met de nodige gemakken, zoals airconditioning, Wi-Fi, een flatscreen-televisie en een badkamer. Sommige kamers beschikken ook over een bubbelbad.
Voor het ontbijt kun je kiezen uit hartig of zoet en wordt geserveerd in de kamer of op je eigen terras. Zo kun je in alle rust genieten van een goede start van de dag, terwijl je uitkijkt op de vrolijk gekleurde huisjes.
Andere accommodaties aan de Amalfikust
Hier nog een aantal andere accommodaties aan de Amalfikust waar het prettig verblijven is.
De beste tips en bijzondere verhalen heb ik gebundeld in de digitale reisgids 100 tips voor de Amalfikust. Hierin neem ik je mee naar de schitterende Amalfikust en deel ik mijn persoonlijke tips zodat ook jij de magie van dit gebied kunt ervaren. Van leuke adressen voor een heerlijke koffie tot verhalen waar je de ziel van de Amalfikust daadwerkelijk leert kennen. Daarnaast vind je een hoop extra informatie die goed van pas kan komen. Opties voor het openbaar vervoer, de mooiste stranden en tip ik een aantal heerlijke accommodaties.
Meer tips voor de Amalfikust vind je in onderstaande artikelen:
Tramonti is de plek waar je moet zijn wanneer je droomt van kleine authentieke dorpjes waar het lijkt alsof de tijd heeft stilgestaan en je een puur stukje Amalfikust wilt ervaren. Deze groene gemeente wordt gevormd door dertien kleine dorpjes en ligt direct achter de badplaats Maiori. Ingeklemd tussen de bosrijke bergflanken van de Monti Lattari, draagt deze gemeente met recht de bijnaam ‘De Groene long van de Amalfikust’. Voorzien van een rijke geschiedenis, eeuwenoude tradities en vele wandelroutes, kun je in Tramonti een bijzonder stukje Campania ervaren dat door velen nog onontdekt is. Graag neem ik je mee naar dit schitterende stukje land tussen de groene bergen van de wereldberoemde Amalfikust.
Geschiedenis
Hoewel de geschiedenis van Tramonti niet helemaal zeker is, weten historici te vertellen dat de eerste inwoners van dit gebied vluchtelingen waren uit het Picentini gebergte. Noodgedwongen zochten zij onderdak in de nabijgelegen dorpen op Monte Albino, waar zij zich samenvoegden met andere volkeren. Uiteindelijk werd er tussen de vierde en vijfde eeuw voor Christus aan de westkant van deze berg het eerste dorp van Tramonti gesticht: Cesarano. Deze naam heeft het dorp te danken aan een zekere Cesare, de eerste inwoner van dit plaatsje. Vanwege zijn positie had dit dorp lange tijd een belangrijke verdedigingsrol tijdens oorlogen die gevoerd werden tegen machthebbers uit Napels.
De bevolking groeide geleidelijk en werden er steeds meer dorpen gesticht, waarvan de meeste vernoemd naar de eerste inwoner van het desbetreffende dorp.
Republiek Amalfi
Tramonti kan niet los worden gezien van Amalfi. Deze gemeente heeft namelijk een belangrijke rol gespeeld in de opkomst van de Republiek Amalfi, de eerste maritieme republiek van Italië. De inwoners van de verschillende dorpen verenigde zich met de kustbevolking om Amalfi te verdedigen tijdens verschillende aanvallen, totdat deze kustplaats zich op 1 december 839 uiteindelijk wist te bevrijden uit handen van de Hertog van Napels. Dit betekende het begin van een periode die maar liefst drie eeuwen zou duren waarin Amalfi zich ontwikkelde tot een grote maritieme macht. Ook Tramonti wist te profiteren van deze gloriejaren en ontwikkelde zich gedurende deze periode nog verder. Deze ontwikkeling is terug te zien in de vele religieuze bouwwerken en historische monumenten die hier nog steeds te bewonderen zijn en verklaart bovendien de aanwezigheid van vele adellijke families en belangrijke figuren.
Het was gedurende deze periode dat het kasteel van Montalto werd gebouwd, gelegen ten noorden van de badplaats Maiori. In 1127 was dit kasteel het toneel van een bittere strijd tussen de Amalfitanen en Noormannen. Waar de tramontani er in eerste instantie in slaagden om een eerste belegering af te weren, liep een tweede aanval minder goed af. Voor Amalfi brak er een donkere periode aan en ook de grootsheid van Tramonti nam hierdoor geleidelijk af. In de jaren die volgden, werd Tramonti ingenomen door verschillende machthebbers en werden er op deze plek diverse oorlogen uitgevochten.
Pizza uit Tramonti
Door de lange geschiedenis zijn er vele tradities ontstaan die tot op de dag van vandaag nog steeds bestaan en doen herinneren aan dit rijke verleden. De bereiding van de pizza is er hier een van en stamt uit de periode van de Maritieme Republiek van Amalfi. De houtovens in deze groene gemeente draaiden op volle toeren voor het bakken van pane biscottato. Dit brood werd twee keer gebakken en was dus ideaal voor de lange tochten op zee, waar het brood met wat zeewater weer zacht werd gemaakt. Wanneer de oven op de juiste temperatuur gebracht moest worden, bakte men eerst een brood van roggemeel dat op smaak werd gebracht met verschillende kruiden en reuzel. Dit brood groeide uiteindelijk uit tot de pizza zoals we die vandaag de dag kennen.
Dat de bereiding van pizza hier een serieuze zaak is, blijkt wel uit het feit dat Tramonti in 2010 als eerste Italiaanse gemeente de De.Co. (denominazione comunale, een gemeentelijke erkenning die de kwaliteit waarborgt) kreeg toegekend. Het is dus niet vreemd dat er wereldwijd ruim drieduizend pizzeria’s zijn waar de pizzabakkers of eigenaren oorspronkelijk uit Tramonti komen en op deze manier een belangrijke en eeuwenoude traditie in stand weten te houden.
Citroenen
Een andere herinnering aan de gloriejaren van de Republiek Amalfi, is de aanwezigheid van de citroenen in dit gebied. Jaarlijks vindt er in het dorpje Pucara het Festival del Limone plaats, een evenement dat volledig in het teken staat van het goud van de Amalfikust. Daarnaast herinneren de vele oude wandelpaden aan de tijd dat vrouwen, voorzien van manden met kilo’s citroenen op hun hoofd, dagelijks meerdere malen de berg op een neer wandelden voor het transport van de sfusato amalfitano.
Uiteraard kun je hier ook terecht voor de befaamde limoncello likeur. De productie van deze gele vloeistof gebeurt hier nog steeds volgens een authentiek recept waarbij deze wereldberoemde citroenen worden verwerkt tot een smakelijke limoncello van hoge kwaliteit.
Concerto likeur
Niet alleen wordt er in dit gebied limoncello geproduceerd, ook de bruine Concerto likeur vindt hier zijn oorsprong. Het is een van de oudste likeuren van Tramonti en werd oorspronkelijk bereid door de monniken van het Convento di San Francesco in Pucara. De naam Concerto verwijst naar de harmonie van de ingrediënten die nodig zijn om dit drankje te bereiden. Hier zijn maar liefst vijftien verschillende soorten kruiden voor nodig die veertig dagen worden geweekt in alcohol. Na deze veertig dagen wordt er nog een groot aantal ingrediënten toegevoegd om uiteindelijk de harmonieuze smaak van deze traditionele likeur te verkrijgen.
Hoewel het wetenschappelijk niet bewezen is, geloven de inwoners van Tramonti er heilig in dat het drankje ook een helende werking heeft. Hoofdpijn maar ook andere soorten kwalen kunnen worden opgelost door simpelweg een glaasje Concerto te nuttigen.
Kastanjebomen
In het groene Tramonti is er aan natuur geen gebrek. Het Lattari gebergte is al eeuwenlang geliefd vanwege de kastanjes en vind je deze in Tramonti dan ook in overvloed. Heerlijk om geroosterd op te smullen, maar worden ze onder andere ook gebruikt om kastanjehoning van te maken. Met een bittere smaak wordt dit goedje vooral gewaardeerd door mensen die niet erg van suiker houden.
Costa d’Amalfi wijn
Deze groene gemeente is ook een uitstekend gebied voor de productie van de Costa d’Amalfi wijn. Het is de benaming van een groot aantal rode, witte en rosé wijnen die in het kustgebied worden gemaakt door verschillende druifsoorten met elkaar te combineren. Zo is de witte wijn van Costa d’Amalfi vaak een combinatie van de druivensoorten Falanghina en Biancolella en de rode van Aglianico en Piedirosso druiven.
De Costa d’Amalfi wijnen zijn frisse, fruitige wijnen die je tijdens een bezoek aan een van de wijnhuizen in dit gebied kunt proeven en meer te weten kunt komen over het productieproces.
Wandelroutes
Wandelliefhebbers kunnen in Tramonti hun hart ophalen. Onder andere door de inzet van de organisatie Tramonti Amalfi Coast Trekking, bestaande uit jongeren afkomstig uit deze gemeente, zijn er in dit berggebied tal van wandelroutes te vinden die goed onderhouden worden en voorzien zijn van wegbewijzering, te herkennen aan de rood-witte strepen. Waar voorheen veel oude handelsroutes vergeten waren en daardoor overgroeid raakten, wisten deze lokale jongeren hier verandering in te brengen. Met het doel om Tramonti een referentiepunt te maken voor wandelliefhebbers, steken zij dagelijks de handen uit de mouwen om de paden begaanbaar te maken.
De jonge Matteo Giordano – gids en tevens oprichter van de organisatie Tramonti Amalfi Coast Trekking – blies een historische route nieuw leven in door deze onderdeel te maken van een nieuwe excursie waarbij natuur en geschiedenis met elkaar worden gecombineerd. Omgedoopt tot Il sentiero delle Formichelle, word je op deze route door de groene valleien van Tramonti geleid waarbij je oude dorpen en kerken passeert om uiteindelijk uit te komen bij de citroenterrassen aan de kust.
In het verleden werd dit pad gebruikt door vrouwen, afkomstig uit deze berggemeente, voor het transport van de citroenen. Zij staan bekend als de ‘Formichelle’, mieren, omdat zij als hardwerkende mieren de bergpaden in het kustgebied dagelijks meerdere malen op en neer wandelden. Il sentiero delle Formichelle is dan ook een eerbetoon aan deze krachtige vrouwen die een belangrijke rol hebben gespeeld in de geschiedenis van dit kustgebied.
Deze wandeling is slechts een van de vele routes die er in Tramonti bestaan. Een van de bekendste is het pad van de dertien kerken – il Sentiero delle 13 chiese – waarbij je de dertien frazioni ontdekt waar deze berggemeente uit bestaat. Een andere populaire route is die naar Monte Finestra, perfect voor liefhebbers van spectaculaire panorama’s.
Authentiek stukje Amalfikust
Geschiedenis, cultuur, gastronomie en sportieve activiteiten zijn zaken die je allemaal in het prachtige Tramonti kunt vinden. Het is dé plek waar je een puur en authentiek stukje Amalfikust kunt ervaren en volledig tot rust kunt komen, omringd door de schitterende natuur. Wanneer je Tramonti bezoekt, kan het niet anders dan dat ook jij een beetje verliefd zult worden op dit bijzondere plekje, verstopt tussen de bergen van een wereldberoemd gebied.
Reisgids Amalfikust
De beste tips en bijzondere verhalen heb ik gebundeld in de digitale reisgids 100 tips voor de Amalfikust. Hierin neem ik je mee naar de schitterende Amalfikust en deel ik mijn persoonlijke tips zodat ook jij de magie van dit gebied kunt ervaren. Van leuke adressen voor een heerlijke koffie tot verhalen waar je de ziel van de Amalfikust daadwerkelijk leert kennen. Daarnaast vind je een hoop extra informatie die goed van pas kan komen. Opties voor het openbaar vervoer, de mooiste stranden en tip ik een aantal heerlijke accommodaties.
Meer tips voor de Amalfikust vind je in onderstaande artikelen
Het Pad van de Goden, il Sentiero degli Dei, hoog boven de Amalfikust is zonder twijfel de populairste route die dit gebied kent. De route slingert van Bomerano (Agerola) naar Nocelle (Positano), tussen mediterrane struikgewas en imposante rotswanden door op ruim zeshonderd meter boven zeeniveau. Tijdens de wandeling word je constant verwend met adembenemende uitzichten die de pracht van de Amalfikust treffend weergeven.
Het Pad van de Goden is zonder twijfel een van de meest geliefde wandelroutes in het land, en in het hoogseizoen stromen talloze wandelliefhebbers toe om met eigen ogen de pracht van dit betoverende gebied te aanschouwen. Als je van plan bent om zelf de wandelschoenen aan te trekken en deze schilderachtige route te verkennen, deel ik graag een paar handige tips met je zodat je optimaal van je wandeling over het Pad van de Goden kunt genieten.
Algemene informatie over het Pad van de Goden
Startpunt:Piazza Paolo Capasso in Bomerano Totaal aantal kilometers van Bomerano tot Positano: 9 km Duur: 4 tot 5 uur Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld. Niet aanbevolen voor mensen die last hebben van duizeligheid
Ik raad aan om de wandeling van Agerola naar Positano te doen. Je kunt het natuurlijk ook andersom doen, maar dat is iets zwaarder. Als je in Praiano verblijft, kun je daar ook beginnen, wat handig is. Maar wees gewaarschuwd, vanuit Praiano moet je een paar honderd meter omhoog klauteren over ongelijke traptreden om op het eigenlijke pad te komen. Vooral op warme dagen kan dit behoorlijk inspannend zijn. Wees hier dus op voorbereid.
1. Trek goede schoenen aan
Ik begin met misschien wel de belangrijkste tip wanneer het op deze wandelroute aankomt. Het Pad van de Goden betreft een stevige wandelroute door de bergen waarbij goede schoenen noodzakelijk zijn. De route omvat stoffige paadjes, delen met kiezelsteentjes en af en toe enkele uitdagende klimpartijen over rotsachtig terrein. Een degelijk paar wandelschoenen is daarom geen overbodige luxe. Als je deze niet hebt, zijn sportschoenen met een profiel dat is ontworpen voor een betere grip op oneffen terrein een geschikt alternatief. Het is ten zeerste af te raden om slippers, sandalen of schoenen met een gladde zool, zoals Converse, te dragen wanneer je het Pad van de Goden bewandelt.
2. Wees onderweg alert en voorzichtig
Zorg ervoor dat je goed oplet en alert blijft tijdens je wandeling op het Pad van de Goden, want deze route wordt vaak onderschat. Mijn eerste tip is om degelijk schoeisel te dragen, maar het is ook essentieel om voorzichtig te zijn en nauwlettend te kijken waar je je voeten plaatst. Vergeet vooral niet om je telefoon op te bergen terwijl je loopt. Als je een foto of video wilt maken, neem dan even de tijd om rustig het benodigde materiaal vast te leggen. Laat je niet afleiden door nieuwe berichten op WhatsApp of updates op sociale media terwijl je aan het wandelen bent.
De route wordt goed aangegeven met bordjes en geverfde vlaggetjes die de juiste richting aanduiden. Zolang je deze goed in de gaten houdt, hoef je niet van het pad af te wijken. Er is wel een klein stuk van de officiële route afgesloten met een houten hekje. Hoewel het slechts een klein deel is, is het levensgevaarlijk om dit gebied te betreden, omdat het jaren geleden door een aardverschuiving is getroffen. Vlak naast het hekje zie je een alternatief pad dat om dit gevaarlijke stuk heen loopt. Gelukkig zijn er nu ook bordjes op het hekje aangebracht om aan te geven dat je er niet langs moet, maar eromheen moet lopen.
3. Maak een stop bij herder Antonio
Langs de route kun je een stop maken bij Antonio Milo, de laatste herder op het Pad van de Goden. Binnenwandelen bij Antonio staat garant voor een unieke en authentieke ervaring. Antonio, die het eeuwenoude vak van zijn vader leerde, deelt zijn liefde voor het gebied waar hij is opgegroeid graag met mensen van over de hele wereld. Enkele jaren geleden kocht hij een verlaten boerderij langs het beroemde pad en knapte deze op om reizigers van over de hele wereld te verwelkomen.
Het terras van de boerderij strekt zich uit over verschillende niveaus, met lange houten tafels en banken voor gasten. Bij het betreden van de boerderij waan je je in een filmdecor, met houten meubels, pannen aan de muur, felrode tomaatjes, en planken vol met huisgemaakte producten. Antonio verwelkomt bezoekers met zelfgemaakte wijn en bereidt heerlijke gerechten met verse ingrediënten van zijn land.
Het huis heeft geen vaste openingstijden; je kunt langskomen wanneer Antonio aanwezig is, en hij zal je altijd enthousiast ontvangen. Er is geen vast menu maar hij serveert wat het land hem biedt. De ene keer zijn dat krokante aardappeltjes, de andere keer verse friarielli met stukjes varkensvlees, een bord verse pasta met tomatensaus of een konijn dat is bereid volgens een oud familierecept. Betalen gebeurt naar eigen waardering aangezien er geen prijzenlijst is. Antonio’s huis is geen luxe restaurant, maar biedt een pure en bijzondere ervaring dankzij de eenvoudige sfeer en warme gastvrijheid.
Wanneer het echt gezellig wordt, worden de muziekinstrumenten tevoorschijn gehaald. Voor je het weet, zing je uit volle borst regionale klassiekers terwijl je een traditioneel instrument bespeelt. Het is meer dan alleen een maaltijd; het is een feestje en een onvergetelijke belevenis.
4. Met het openbaar vervoer, maak dan gebruik van Sita en Travelmar
De route start op het dorpsplein in Bomerano. Wanneer je gebruik maakt van het openbaar vervoer, neem dan de Sita-bus vanuit Amalfi met als eindbestemming Agerola. De rit duurt een kleine drie kwartier waarna je in Bomerano uitstapt en binnen een paar minuten naar het startpunt wandelt. Klik hier voor een overzicht van de bustijden.
Wanneer je de wandeling helemaal hebt uitgelopen tot aan het kleurrijke centrum van Positano, kun je daar op een veerboot van rederij Travelmar stappen naar een van de kustplaatsen. Of dit handig is, hangt natuurlijk af van waar je verblijft.
Verblijf je in Agerola en moet je weer terug omhoog, vermijd dan liever de Sita-bus op een later tijdstip. Veel mensen hebben namelijk hetzelfde idee en is het vaak duwen en trekken om aan boord te komen en de bus zit al snel goed vol. Een alternatief is om via Travelmar een ticket te kopen waarmee je met privé transport naar Agerola reist. Het is een service die tussen april en oktober wordt aangeboden. Je betaalt een paar euro meer maar je bent verzekerd van een plekje in de bus en het is een stuk relaxter reizen. Je kunt een kaartje kopen via de website van Travelmar, je selecteert dan als eindbestemming Agerola Sentiero. Je kunt ook voordat je aan de wandeling begint even binnenwippen bij het kantoor dat zich aan de rand van het Piazza Paolo Capasso in Bomerano bevindt (locatie kantoor Travelmar).
5. Met de auto naar Bomerano, loop de route dan in een lus
Als je de auto gebruikt, kun je deze gratis parkeren in Bomerano (locatie parkeerplaats). Een veelvoorkomende fout is echter dat wandelaars de hele route tot aan Positano lopen. In Positano nemen ze dan een bus naar Amalfi (tip: NIET doen) om vervolgens over te stappen naar Agerola en de auto weer op te pikken. Dit is een kleine inschattingsfout die vaak wordt gemaakt. Agerola ligt namelijk zo’n zeshonderd meter boven zeeniveau en de enige toegangsweg is een smalle, bochtige weg. Je bent al snel drie kwartier onderweg, afhankelijk van het tijdstip, en het kan ook langer duren. Bovendien is de bus overvol omdat veel andere wandelaars om dezelfde reden terug naar boven moeten. Kies je voor deze optie, dan ben je naast de wandeling zelf al gauw nog eens drie uur kwijt.
Een betere keuze is om tot Nocelle te wandelen, een dorpje dat je na ongeveer zes kilometer bereikt. Neem daar de tijd om te rusten, geniet van het uitzicht op Positano, neem een verfrissende citroen-granita en maak je klaar voor de wandeling terug naar Agerola. Het eerste deel van de route volg je hetzelfde pad, maar op een gegeven moment kun je ervoor kiezen het hoger gelegen pad te nemen. Zo loop je niet tweemaal dezelfde route en ontdek je een andere kant van het Pad van de Goden. Met deze optie ben je in totaal zes tot zeven uur onderweg.
Meer tips voor de Amalfikust
Met al mijn verzamelde informatie en mijn uitgebreide ervaring in dit prachtige gebied, heb ik de meest fantastische tips voor de Amalfikust op een rij gezet. Ik heb al deze unieke inzichten samengebracht in de digitale reisgids genaamd 100 tips voor de Amalfikust. In deze gids neem ik je mee op een betoverende reis langs de adembenemende Amalfikust en ik deel persoonlijke aanbevelingen zodat jij ook de magie van deze plek kunt ervaren. Van geweldige plekjes om te genieten van heerlijke koffie tot verhalen die de essentie van de Amalfikust echt laten zien.
Meer handige tips en informatie over de Amalfikust vind je in onderstaande artikelen:
We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Als je deze website blijft gebruiken gaan we ervan uit dat je dat goed vindt.
