Het eiland Procida was in 2022 de Italiaanse Culturele Hoofdstad. Dit nieuws was voor het muzikale duo Marco Gambardella en Giacomo Di Benedetto reden om het nummer Conosci Procida te schrijven. Al zingend en spelend op hun muziekinstrumenten proberen Marco en Giacomo te vertalen wat Procida nu precies zo uniek maakt. De muziek voert je mee naar dit bijzondere stukje Campania en je kunt door de melodieuze klanken en vrolijke tonen de sfeer van het eiland bijna proeven. Met deze muzikale liefdesverklaring proberen Giacomo en Marco de hele wereld verliefd te laten worden op dit kleurrijke eiland in de Golf van Napels.
Lofzang over Procida
Het bericht dat Procida in 2022 de titel van Italiaanse Culturele Hoofdstad mocht dragen, werd met veel vreugde ontvangen. Het pittoreske Procida is het eerste eiland dat deze titel kreeg toegewezen, wat dit nieuws allemaal nét even specialer maakt. De meeste eilandbewoners zijn bijzonder trots en zijn verheugd dat Procida internationale faam heeft weten te verwerven. Het eiland maakt zich op voor een vol maar mooi jaar, waarin men hoopt zo veel mogelijk van de lokale pracht en tradities met anderen te kunnen delen.
Muzikanten Giacomo Di Benedetto en Marco Gambardella, die samen het zangduo Dr. Giac & Mr. Marc vormen, twijfelden geen moment en trokken hun instrumenten tevoorschijn en klommen in de pen om een lofzang te componeren, opgedragen aan dit pareltje voor de kust van Napels. Met de poëtische gevormde zinnen en muziekklanken hebben zij geprobeerd de schoonheid en authenticiteit van het eiland te vangen en deze al zingend aan de luisteraar over te brengen.
Giacomo Di BenedettoMarco Gambardella – Foto’s Conosci Procida
Podcast Ciao tutti
In een podcastaflevering van Ciao tutti neem ik de luisteraar mee naar Procida. Ik leg hierin uit wát het eiland nu precies zo magisch maakt dat je al heimwee krijgt zodra je weer op de boot richting het vasteland stapt. Ook Giacomo is in deze aflevering te horen, hij weet mooi te verwoorden waarom hij het eiland zo bijzonder vindt.
In minuut 09:30 zegt Giacomo: “Procida is een parel die schittert vanwege de schoonheid van de natuur én vanwege de geschiedenis en cultuur die het eiland omvat. Het landschap en de zee zijn simpelweg uniek. De sfeer op het eiland zorgt er meteen voor dat je je goed voelt, vanaf het moment dat je voet aan wal zet.”
Kleurrijk voorproefje
Het nummer is heerlijk om naar te luisteren, de beelden van de bijbehorende videoclip zijn al helemaal om bij weg te zwijmelen.De gekleurde huisjes van Marina Corricella, de faraglioni di Procida tussen de stranden Ciraccio e Ciracciello en het weidse uitzicht vanaf Terra Murata passeren in de video allemaal de revue. Deze schitterende beelden zorgen voor een mooi voorproefje wanneer je het eiland nog niet hebt bezocht of voor een flinke dosis heimwee voor wie hier al eens voet aan wal heeft gezet.
Il Postino
In dit schitterende eerbetoon is een kleine maar onmisbare rol weggelegd voor Gerardo Ferrara. Gerardo werd tijdens het draaien van de film Il Postino gevraagd om als stand-in van Massimo Troisi te fungeren. Diverse scènes werden op Procida opgenomen en het eiland speelt dan ook een belangrijke rol in deze legendarische film. Hoofdrolspeler Troisi had in verband met zijn gezondheid wat ondersteuning nodig in de vorm van een stand-in. De acteur was destijds al erg ziek en het was voor hem fysiek onmogelijk om de scènes op de fiets voor eigen rekening te nemen. Troisi was erg blij met de komst van de uit Sapri afkomstige Ferrara, die enorm veel op hem leek. Nog steeds spreekt Gerardo liefdevol over de bijzondere vriendschap die er op de set tussen hen ontstond. Dat Gerardo na achtentwintig jaar wederom zijn fysiek leent om Massimo Troisi in zijn onvergetelijke en laatste rol in Il Postino onderdeel te kunnen maken van dit eerbetoon aan Procida, zorgt wellicht voor een brok in je keel.
Het nummer Conosci Procida zal er ongetwijfeld voor zorgen dat je, net als de hoofdpersoon in de video, direct je koffer wilt pakken om op het eerste vliegtuig richting Napels te stappen. Zin om alvast even weg te dromen? Bekijk de video hieronder!
Reisgids Procida
Met de digitale reisgids Procida – Parel in de Golf van Napels heb je alle informatie op zak om het beste uit een bezoek aan deze kleurrijke parel te halen. Ik deel hierin mijn persoonlijke tips voor het eiland waar ik lang geleden mijn hart aan heb verloren. Heerlijke plekken waar je kunt proeven van de eilandspecialiteiten, verborgen plekjes en unieke uitkijkpunten heb ik allemaal in de reisgids verzameld. Je vindt bovendien handige informatie die goed van pas kan komen, zoals de bereikbaarheid en het openbaar vervoer en ik tip een aantal fijne accommodaties wanneer je langer dan een dag op het eiland wilt verblijven. Daarnaast heb ik een mooie wandelroute uitgestippeld waarin ik een aantal van mijn favoriete hoogtepunten heb verwerkt.
Meer tips voor Procida zijn te vinden in onderstaande artikelen
Het is bijna carnaval en dat gepaard met een hoop lekkernijen. Waar elke feestdag wel een traditioneel gebakje of gerecht kent, is dat met carnaval niet anders. Rond de carnavalsperiode vind je in de regio Campania dan ook een hoop lekkernijen die het proberen waard zijn. Zo lieten we je eerder al kennis maken met de smakelijke lasagne di carnevale, een traditioneel en onmisbaar gerecht in deze periode.
Een ander kenmerkend gerecht voor deze periode zijn de chiacchiere. Dit geldt voor heel Italië, maar kan de naam en bereidingswijze per regio verschillen. Het kan dus best zijn dat dit lekkers voor jou niet helemaal onbekend is. Chiacchiere, wat letterlijk gebabbel/praatjes betekent, zijn knapperige, gefrituurde koekjes die vrij eenvoudig zijn. Door de jaren heen zijn er heel wat variaties ontstaan en vind je ze nu ook bedekt met een laagje chocolade of pistache.
In Napels kan de sanguinaccio niet ontbreken wanneer je het over chiacchiere hebt. Sanguinaccio is een typisch Napolitaans dessert dat wordt gebruikt om de koekjes in te dippen. Het is een pure chocoladepudding die in het verleden met varkensbloed werd bereid, wat de naam van het goedje verklaart. Dit is nu echter verboden en is de sanguinaccio een zoete chocoladeroom, zonder varkensbloed, die perfecte is in combinatie met de knapperige chiacchiere.
Speciaal voor de zoetekauw deelt Michelle – die jarenlang in Napels heeft gewoond en bij haar thuis kookworkshops gaf – het recept van deze Napolitaanse carnavalslekkernij.
Boodschappenlijst
Voor de sanguinaccio
500 ml melk
90 gram suiker
Een klein zakje vanillesuiker
Snufje zout
Snufje kaneel (naar smaak)
50 gram cacaopoeder
1 tot 4 el likeur naar keuze: bijv. Disaronno, rum, grand marnier, Strega, Marsala (optioneel)
120 gram pure chocolade, in stukjes gehakt
10 gram maïzena
1 el boter
Voor de chiacchiere
180 gram bloem
1 ei
Fijn geraspte schil van 1/2 citroen
20 gram gesmolten boter
30 ml melk
1 tl likeur naar keuze
Snufje zout
20 gram suiker
Overig
Poedersuiker om af te werken
1 liter zonnebloem- mais- of pindaolie om te frituren
Bereidingswijze
De sanguinaccio
Verhit 400 ml melk in een pannetje met de cacao, kaneel, suiker en vanillesuiker en een snufje zout. Roer de maïzena door de overgebleven 100 ml melk. Zodra de inhoud van je pannetje goed verhit is en begint te stomen, voeg je het mengsel van maïzena en de chocola toe. Roer over een laag vuurtje totdat dit net begint in te dikken. Als je de chiacchiere ook gevuld (zoals ravioli) wilt maken, giet dan nu ongeveer een kwart van het mengsel in een apart kommetje en houd dit apart. Voeg dan aan de inhoud van de pan naar smaak je likeur toe. Hoe sterker je likeur, hoe minder je nodig hebt. Proef, voeg eventueel meer likeur, kaneel of cacaopoeder naar smaak toe en draai het vuur uit. Roer dan de eetlepel boter door de pudding tot deze volledig gesmolten is. Dit geeft een mooi, glanzend effect. Giet de pudding dan in kommetjes of één grote kom. Leg een stuk plasticfolie op de bovenkant van de pudding om te voorkomen dat er zich een velletje vormt en laat de pudding dan afkoelen in de koelkast. De pudding dikt bij het afkoelen nog een stuk verder in, dus geen zorgen als hij redelijk vloeibaar de koelkast in gaat. Het resultaat moet geen gestolde pudding of panna cotta zijn, je moet er namelijk je chiacchiere makkelijk in kunnen dippen. De uiteindelijke consistentie zal ongeveer die van een dikke vla of yoghurt zijn.
De inhoud van het kommetje pudding zonder likeur wat je eerder opzij hebt gezet, giet je in een spuitzak of in kleine ijsblokjesvormpjes. Gebruik je de spuitzak, laat deze dan ongeveer een uur in de vriezer afkoelen. Je pudding zal dan stevig, maar niet bevroren zijn. Gebruik je de ijsblokjesvormpjes, laat de pudding dan volledig hard worden gedurende een paar uur.
De chiacchiere
Meng alle ingrediënten en kneed kort totdat je een bal deeg hebt gevormd. Wikkel deze in plasticfolie en laat ongeveer een half uur in de koelkast rusten. Strooi wat bloem op een werkblad en rol het deeg dan zo dun mogelijk uit. Het kan zijn dat het deeg wat elastisch is en terug krimpt, in dat geval blijf je rollen, dit effect gaat er vanzelf uit. Nu kun je de vormpjes van de chiacchiere snijden. Het leuke is dat er geen standaard vorm of grootte bestaat, meestal zijn het rechthoekjes. Ik laat de keuze dus aan jou!
Indien je ook de gevulde chiacchiere maakt, snijd dan een aantal vierkantjes van gelijke grootte en spuit wat van de stevig geworden pudding uit te spuitzak of leg een puddingijsblokje in het midden van de helft van de vierkantjes. Houd ongeveer een centimeter ruimte over aan alle kanten, en maak deze randen vochtig door er met een natte vinger overheen te strijken. Leg er dan voorzichtig de overgebleven vierkantjes bovenop en druk deze aan de randen goed dicht, zonder op de chocolade te duwen. Dit zijn je ravioli!
Frituren en serveren
Verhit de olie in een grote pan tot ongeveer 180 graden. Als je geen thermometer hebt, kun je als test een stukje van je deeg in de olie laten vallen. Als er zich direct veel bubbeltjes omheen vormen en de olie een beetje sist, is de temperatuur juist. Vormen er zich grote bubbels en spat de olie, dan is deze te heet, vormen er zich pas na een paar seconden bubbeltjes, dan is je olie nog net te koud. Frituur de chiacchiere, telkens een paar tegelijk, totdat ze mooi goud zijn. Draai ze tijdens het frituren zo nu en dan om beide kanten mooi te laten kleuren. Dit duurt ongeveer twee minuten. Laat de chiacchiere even uitlekken op keukenpapier en werk ze voor het serveren af met een laagje poedersuiker. Voor de gevulde chiacchiere geldt dezelfde bereidingswijze. Serveer ze met de afgekoelde pudding om in te dippen. De pudding kan eventueel ook warm geserveerd worden.
Buon appetito!
Kookboek Italiaans koken met Felicia
Nog veel meer heerlijke, authentieke recepten uit de Italiaanse keuken heb ik verzameld in het digitale kookboek Italiaans koken met Felicia. Met deze authentieke recepten in de hand kun je moeiteloos de meest traditionele gerechten bereiden en jezelf verwennen met de smaken van Napels en omgeving.
In het dagelijks leven let je goed op wat je binnen krijgt, op vakantie gooi je deze levensstijl echter vaak overboord en wil je zo veel mogelijk kennis maken met de plaatselijke lekkernijen. Begrijpelijk, want veel van de producten zijn thuis niet te vinden.
Wanneer je het hebt over een stad zoals Napels waar je met de heerlijkste dingen om de oren wordt geslagen, gooit men goede voornemens vaak overboord. Heb je echter de behoefte om even de pizza, pizza fritta en andere gefrituurde hapjes links te laten liggen en een gezonde, verantwoorde maar heerlijke maaltijd te nuttigen? Ook dat kan gewoon in Napels! Ik zet voor jou een aantal healthy hotspots op een rijtje waar je zonder schuldgevoel kunt genieten van smakelijke gerechten!
Amico Bio – Un Sorriso Integrale
Un Sorriso Integrale was het eerste vegetarische restaurant dat in Napels haar deuren opende. Al ruim twintig jaar wordt er met plezier en passie gewerkt om iedere dag weer de heerlijkste gerechten te bereiden. Uiteraard wordt er ook hier enkel met verse en seizoensgebonden producten gewerkt. Ze hebben een uitgebreide menukaart die om de paar dagen wordt aangepast.
Hoewel dit restaurant midden in het centrum ligt, is het
niet erg gemakkelijk te vinden. Een beetje verstopt in een steegje, net buiten
het gedrang maar zeker de moeite waard. Je kunt hier namelijk tegen een goede
prijs smullen van vegetarische en veganistische specialiteiten die op Mediterrane
wijze worden bereid.
Wanneer je op zoek bent naar een goede veganistische maaltijd, dan kun je bij Sbuccia & Bevi genieten van een compleet vegan menu. Heerlijke pasta’s, veganistische huisgemaakte ricotta, koekjes, cup cakes en zelfs de veganistische versie van de traditionele Napolitaanse lekkernij babà kun je hier vinden. Zelfs voor echte vleeseters zal het geen gemakkelijke keuze zijn! Gelukkig staat het personeel voor je klaar om gerechten aan te raden en tot in detail uit te leggen wat erin zit.
Het is een kleine, maar gezellige, eetgelegenheid dus kan de
zaak snel vol zitten. Laat je hier niet door tegenhouden, het is het wachten
zeker waard!
Adres: Via Duomo 238
Bowl Napoli
Bij Bowl Napoli draait alles om snel én gezond eten, zonder concessies te doen aan smaak. Hier bestel je complete maaltijden in een kom, samengesteld uit een uitgebalanceerde mix van zorgvuldig geselecteerde ingrediënten. Daarbij wordt zowel gebruikgemaakt van producten uit de lokale Napolitaanse keuken, zoals baccalà, als van invloeden uit internationale keukens. Je hebt volop keuze uit bowls met vlees of vis, maar ook vegetarische en vegan opties staan ruim op de kaart. Veel bowls zijn bovendien glutenvrij en lactosevrij, waardoor deze plek geschikt is voor vrijwel iedereen. Ideaal voor wie in Napels gezond wil eten en tegelijkertijd weinig tijd heeft.
Wanneer je in Napels bent, kan een pizza uiteraard niet ontbreken. Gelukkig hebben ze bij Vitto Pitagorico vegan pizza op het menu staan die erg smaakvol is! De menukaart is gevuld met traditionele gerechten die volledig vegetarisch en veganistisch zijn, zodat een ieder met plezier de smaken van de plaatselijke keuken kan ontdekken. Ook hier is het personeel erg behulpzaam. Met hun kennis helpen ze jou graag op weg bij het maken van een keuze.
Naast veganistische en vegetarische gerechten, kan ook de liefhebber van raw food hier prima terecht.
Zero Healthy Bar, bij de Galleria Umberto I, is een fijne plek waar gezond eten makkelijk en toegankelijk wordt gemaakt. Alles draait hier om verse, voedzame gerechten die zonder stress besteld en gegeten kunnen worden. Op het menu staan onder andere smoothies, poké bowls, specialty coffee en vegan zoetigheden, aangevuld met zowel zoete als hartige opties. De gerechten zijn gericht op welzijn, maar altijd met oog voor smaak. Zero Healthy Bar is daarmee een prettige tussenstop tijdens een dag in de stad, waar je je al snel op je gemak voelt.
Hoop Bagel & Salad is een frisse, groene hotspot waar duurzaamheid en kwaliteit centraal staan. Er wordt gewerkt met hoogwaardige ingrediënten en zoveel mogelijk lokale producten. De specialiteit van het huis is de bagel: een knapperige ring van deeg die je zowel hartig als zoet kunt bestellen. De bagels vormen een verrassend alternatief voor de klassieke Napolitaanse snack en worden gecombineerd met originele, niet-alledaagse smaken. Een fijne plek voor wie zin heeft in iets anders, maar toch bewust en gezond wil eten in Napels.
Heb je tijdens jouw vakantie de mogelijkheid om zelf in de keuken te gaan staan en ben je op zoek naar geschikte producten? Loop dan binnen bij ToBío Vegan Shop. Deze bio winkel bevindt zich net buiten het centrum van Napels. Ze bieden een breed assortiment aan biologische, veganistische en gluten vrije producten zoals verantwoorde snacks zonder toegevoegde suikers, chocoladerepen, suikervrije taarten en paars brood. Daarnaast organiseren ze regelmatig evenementen waarbij natuurlijke cosmetica producten onder de aandacht worden gebracht.
Adres: Via Lepanto 81
Officina Vegana
Bij Officina Vegana ben je welkom voor een verantwoorde snack, lunch of diner (diner alleen op vrijdag en zaterdag). Geniet van de eigengemaakte seitan en tofu, de broodjes en de heerlijke toetjes (waarvan de vegan bounty erg populair is). Dagelijks wordt er een menu gepresenteerd met gerechten die worden bereid met verse ingrediënten. Geregeld kom je nieuwe gerechten tegen op de kaart. Bij Officina Vegana zijn ze namelijk voortdurend bezig om nieuwe smaken te ontdekken zodat deze uiteindelijk verwerkt kunnen worden in unieke en heerlijke creaties.
In Giulia’s kookhoek neemt Giulia Giordano je mee naar haar Zuid-Italiaanse roots en laat ze je kennismaken met haar favoriete Italiaanse gerechten die je eenvoudig zelf thuis kunt maken.
Giulia: “Deze keer neemt mijn zus Felicia het van mij over! Zij geeft ons wederom een kijkje in de Napolitaanse keuken met een makkelijk recept.”
Felicia: Ik ga deze keer laten zien hoe je de traditionele tarallo napoletano zelf thuis kunt maken! Het is een simpel gerecht, ideaal voor bij een aperitief. De tarallo is ontstaan aan het einde van de achttiende eeuw met de overblijfselen van het deeg waar bakkers het brood mee maakten. Hier werden enkele ingrediënten aan toegevoegd waarmee uiteindelijk de tarallo ontstond zoals wel deze tegenwoordig kennen.
Wat heb je nodig en hoe maak je de tarallo napoletano? Ik laat het je stap voor stap zien. Bekijk je liever de video van hoe ik zelf dit gerecht heb gemaakt? Dat kan natuurlijk!
Boodschappenlijst voor 12 taralli
500 gram bloem (liefst type 00 maar gewone kan ook)
15 gram zout
5 gram peper
1 lepel suiker
25 gram biergist
180 ml water
200 gram boter
250 gram amandelen
Bereidingstijd: 90 minuten
Stap 1: Het deeg (deel 1)
We mengen eerst 100 ml water met biergist door het te roeren met een lepeltje. In een andere kom mengen we 100 gram bloem met een lepel suiker en voegen we de mix van biergist en water hieraan toe. Met onze handen mengen we dit geheel tot een bolletje en we dekken de kom vervolgens af met folie zodat het kan rijzen (minimaal een uur).
Stap 2: De amandelen
In de tussentijd kun je de amandelen roosteren. Ik heb een zakje van 250 gram amandelen waarvan ik de helft hiervoor gebruik. Zet de oven op 180 graden en laat ze staan totdat ze een mooi kleurtje hebben. Laat ze daarna goed afkoelen.
De andere helft van de amandelen vermaal je met een keukenmachine (met de hand kan ook) en bewaar je voor later.
Stap 3: Het deeg (deel 2)
We nemen 400 gram bloem waaraan we het zout toevoegen, de peper, de gemalen amandelen en 80 ml water. Meng dit goed en voeg als laatste de boter toe. Kneed het geheel met je handen tot een mooi stuk deeg Vervolgens voeg je het eerder gerezen deeg toe aan het geheel. Je kneedt deze samen tot één stuk deeg dat lekker soepel aanvoelt.
Vervolgens laat je het deeg nogmaals staan om te laten rijzen, totdat het tweemaal zo groot is.
Stap 4: De taralli maken
Wanneer het deeg klaar is, gaan we beginnen met het vormen van de taralli. Je neemt een stuk van ongeveer 70 gram. Deze verdeel je in twee stukken die je ieder uitrolt tot een stuk van ongeveer 20 cm. Je plakt de uiteinden aan elkaar om vervolgens de twee strengen om elkaar heen te laten draaien zodat er een soort vlecht ontstaat. Vervolgens breng je beide uiteinden bij elkaar, druk deze goed tegen elkaar aan zodat er een ronde vorm ontstaat.
Als final touch voeg je de amandelen toe. Gebruik 3 of 4 amandelen per tarallo. Druk deze zachtjes aan zodat ze goed in het deeg komen te zitten.
Stap 5: In de oven
Wanneer je de taralli gevormd hebt, zijn ze klaar om in de oven te gaan. Zet ze voor 90 minuten in de oven op een temperatuur van 160 graden. Laat ze hierna afkoelen en dan…
Cin cin en eet smakelijk!
Kookboek Italiaans koken met Felicia
Nog veel meer heerlijke, authentieke recepten uit de Italiaanse keuken heb ik verzameld in het digitale kookboek Italiaans koken met Felicia. Met deze authentieke recepten in de hand kun je moeiteloos de meest traditionele gerechten bereiden en jezelf verwennen met de smaken van Napels en omgeving.
In april 2020 verscheen het boek ‘Mijn Napels’ van dé Italiëblogger Saskia Balmaekers, oprichtster van de website Ciaotutti.nl. Dat is inmiddels al een paar jaar geleden, maar het blijft een fantastisch boek om in huis te halen. Of je nu een liefhebber bent van Napels, plannen hebt om de stad te bezoeken of op zoek bent naar een mooi cadeau voor iemand die gek is op Italië, Mijn Napels is een echte aanrader.Na het grote succes van haar boek over Puglia, was het deze keer de beurt aan de boeiende stad Napels om in de schijnwerpers te staan en haar schatten op papier te vereeuwigen. Met dit prachtige boek, voorzien van persoonlijke tips en verhalen, neemt zij jou mee op reis naar het altijd fascinerende Napels en heeft zij weer een fantastisch werk weten neer te zetten.
Het boek
Het tweehonderdzeventig pagina tellende boek is meer dan slechts een reisgids. Gevuld met kleurrijke foto’s, bijzondere verhalen en persoonlijke tips, word je meegenomen op een bijzondere reis door de straten van Napels. Op een unieke, persoonlijke en sfeervolle manier neemt Saskia je mee op ontdekkingstocht door de verschillende wijken van de stad, laat zij jou kennis maken met traditionele gebruiken, bijzondere verhalen, leuke weetjes, onmisbare bezienswaardigheden en komt de rijke geschiedenis van deze Zuid-Italiaanse stad ruim aan bod.
Met haar woorden weet Saskia de lezer te raken en kun je de pure Napolitaanse sfeer daadwerkelijk ervaren, voelen en proeven. Op schitterende wijze weet zij de meest fascinerende stad van Italië te omschrijven, wat wel blijkt uit de volgende zinnen die in het boek te lezen zijn:
“Napels is een zinderende stad. Het bruist er van het leven, of je nu in een restaurant zit of op straat loopt. De stad is één groot toneel, met als hoofdrolspelers de gepassioneerde Napolitanen.”
Saskia Balmaekers
OmgevingNapels
Ook de omgeving van Napels wordt door Saskia onder de aandacht gebracht en neemt zij je mee naar de brandende velden van de Campi Flegrei, de pittoreske eilanden Capri, Ischia en Procida, zijn er pagina’s gewijd aan Pompeii, Herculaneum en de Vesuvius en neemt zij je mee voor een roadtrip langs de altijd betoverende Amalfikust. Dit boek biedt dus zonder twijfel de informatie en inspiratie die je nodig zult hebben wanneer je een reis richting de regio Campania gaat maken.
Salerno Travel in ‘Mijn Napels’
Naast alle informatie en verhalen die Saskia met haar lezer deelt, geeft zij ook nog een aantal andere handige tips die je goed kunt gebruiken tijdens een bezoek aan Napels. Met het werk dat ik doe en de informatie die ik zelf deel over de regio Campania, vond Saskia dat ik niet kon ontbreken in ‘Mijn Napels’! Ik ben dan ook bijzonder trots dat ik, met Salerno Travel, een plekje heb gekregen in dit schitterende boek en ik mijn persoonlijke verhaal en missie met zo’n groot publiek mag delen.
Review
Saskia heeft met haar werk geprobeerd het ongrijpbare van deze stad te vangen en over te brengen aan haar lezers, iets waar zij zonder meer in is geslaagd. Zij heeft begrepen dat Napels een stad is die jou beetje bij beetje moet veroveren en je moet leren kennen voor je er écht van kunt houden. Dat is dan ook duidelijk te merken in de verhalen die zij met het publiek deelt en de woorden die zij hier zorgvuldig voor heeft gekozen. Het is heerlijk om door het boek te bladeren – dat bovendien een heel fijn formaat heeft -, te genieten van de geweldige foto’s waarmee de sfeer van Napels en omgeving zo goed mee worden weergegeven en de bijzondere verhalen te lezen. Je kunt echt even wegdromen en lijkt het net alsof je zelf door de smalle steegjes van de Quartieri Spagnoli loopt, onder het wapperende wasgoed door, of een pizza eet bij Concettina ai Tre Santi in de wijk Sanità. Dat ook het groene Tramonti in het boek genoemd wordt, vind ik persoonlijk ook een heel groot pluspunt!
Gesigneerd exemplaar
Het boek is ideaal om cadeau te doen aan een Italiëliefhebber maar doe je bovenal jezelf er een plezier mee door dit kleurrijke boek over het intrigerende Napels in huis te halen. Wil je graag een persoonlijke boodschap van Saskia zelf in dit bijzondere boek, bestel dan via de website van Ciao tutti een gesigneerd exemplaar van ‘Mijn Napels‘!
Armoede is de grondlegger van veel traditionele gerechten uit de Napolitaanse keuken geweest. De armoede maakte de Napolitanen noodgedwongen creatief en er werd flink geëxperimenteerd en gecombineerd met de ingrediënten die er voor handen waren. Het gevolg was dat er uiteindelijk de heerlijkste gerechten ontstonden waar in de basis maar weinig en goedkope ingrediënten voor nodig waren en die tegenwoordig nog steeds op in Napels en omgeving op de menukaart terug te vinden zijn.
Een voorbeeld van zo’n gerecht is pasta e patate, pasta met aardappelen. Aardappelen waren goedkoop en bleken in combinatie met pasta de maag goed en voor lange tijd te vullen. Oorspronkelijk werd de pasta e patate bereid met pasta mista, een mix van verschillende soorten pasta. Je kent het wel: open zakjes pasta waar nog een restje inzit maar te weinig voor het aantal personen waar je voor moet koken. Aangezien in de Napolitaanse keuken niet aan voedselverspilling wordt gedaan, werden alle verschillende soorten pasta bij elkaar gegooid om er een gerecht van te kunnen maken. Tegenwoordig is dit niet meer nodig en kun je in de supermarkt een pak pasta mista kopen.
Het bereiden van deze pasta is nog een hele kunst. Het is namelijk belangrijk dat de pasta niet te waterig is maar juist een stevig geheel wordt. Tegenwoordig wordt er vaak ook nog eens provola-kaas aan toegevoegd om het gerecht nog net even iets smakelijker te maken. Michelle Bogers woonde jarenlang in Napels en gaf kookworkshops bij haar thuis. Zij legt stap voor stap uit hoe je dit eenvoudige maar zeer smakelijke gerecht bereidt.
Boodschappenlijst voor 3-4 personen
1⁄2ui
1⁄2 wortel
1⁄2 stengel bleekselderij
Olijfolie
5 rijpe kerstomaatjes
500 gram aardappelen
200 gram korte pasta (elk type kleine pasta, gemengd kan ook)
100 gram Provola
Bereidingstijd: 30 minuten
Bereidingswijze
Hak de ui, wortel en selderij fijn. Verhit wat olijfolie in een pan en bak de groenten tot ze zacht zijn. Snijd de tomaten in kleine stukken en doe deze in de pan. Schil en snijd de aardappelen, waarbij je de helft in kleine stukjes snijdt en de andere helft in middelgrote stukken. Doe alle stukjes in de pan, voeg royaal peper en zout toe en giet er 800 ml water bij. Breng dit aan de kook en laat dit sudderen tot de kleinere stukjes aardappel gemakkelijk met de achterkant van een lepel kunnen worden geplet. Voeg op dit moment de pasta toe en roer regelmatig om ervoor te zorgen dat de pasta gelijkmatig kookt.
Terwijl de pasta kookt, moeten de kleinere stukjes aardappel uit elkaar vallen en een romige saus vormen, terwijl de grotere stukken het gerecht voorzien van textuur. Zet het vuur uit net voordat de pasta al dente is. Door de warmte in de pan, gaat het kookproces namelijk nog even door. Snijd de provola in stukjes en roer deze door de pasta tot het gesmolten is.
Buon appetito!
Kookboek Italiaans koken met Felicia
Nog veel meer heerlijke, authentieke recepten uit de Italiaanse keuken heb ik verzameld in het digitale kookboek Italiaans koken met Felicia. Met deze authentieke recepten in de hand kun je moeiteloos de meest traditionele gerechten bereiden en jezelf verwennen met de smaken van Napels en omgeving.
Spaghetti alle vongole is een onmisbaar gerecht in Italiaanse kustgebieden. Het is een eenvoudig gerecht maar zijn de ingrediënten en de techniek die je toepast bij de bereiding van deze smaakvolle pasta, essentieel.
Michelle Bogers woonde jarenlang in Napels en gaf kookworkshops bij haar thuis. Zij laat jou graag stap voor stap zien hoe je deze pasta gemakkelijk zelf thuis kunt bereiden. Met de nodige tips leert zij jou hoe jij zelf op traditionele wijze dit populaire gerecht in een handomdraai op tafel kunt toveren.
Verhit een bodempje olijfolie in een grote koekenpan, voeg een licht geplet teentje knoflook toe en een paar takjes peterselie (zonder blaadjes). Fruit zachtjes tot de olie een heerlijke knoflookgeur heeft. Zet het vuur hoger en voeg de vongole toe samen met een scheut witte wijn. Blijf doorroeren en begin de vongole een voor een uit de pan te halen zodra ze openen. Openen ze ongeveer allemaal tegelijk, laat ze dan allemaal openen. Giet het vocht uit de pan af door een zeefje en bewaar dit.
Breng een pan water aan de kook en voeg wat zout en de pasta toe. Zet de pan waarin je de vongole hebt klaargemaakt weer op het vuur met een beetje olijfolie, fruit er een licht geplet teentje knoflook in en voeg dan een handvol doormidden gesneden kerstomaatjes toe. Laat deze zacht worden in de tijd dat de pasta kookt. Twee minuten voordat de pasta de al dente kooktijd heeft bereikt, giet je de pasta af. Bewaar een kopje van het pastawater. Voeg het vocht van de vongole toe aan de pan met tomaten en giet er pastawater bij tot je ongeveer een centimeter vloeistof in je pan hebt staan. Voeg de afgegoten pasta toe en blijf de pasta over een matig tot hoog vuurtje omscheppen. Op deze manier krijgt de pasta zijn laatste minuten kooktijd en bind je de saus aan de pasta.
Zodra het meeste vocht is verdampt, voeg je de vongole toe. Verhit deze kort mee een draai dan het vuur uit. Schep een eetlepel fijngehakte peterselieblaadjes door de pasta. Dien de pasta op, en werk af met de fijngehakte tarallo of amandelen, optioneel een klein lepeltje bottarga en nog wat gehakte peterselie.
Tip: je kunt er eventueel voor kiezen om de kokkels uit de schelp te halen of om ze in de schelp te serveren.
Buon appetito!
Kookboek Italiaans koken met Felicia
Nog veel meer heerlijke, authentieke recepten uit de Italiaanse keuken heb ik verzameld in het digitale kookboek Italiaans koken met Felicia. Met deze authentieke recepten in de hand kun je moeiteloos de meest traditionele gerechten bereiden en jezelf verwennen met de smaken van Napels en omgeving.
Napels kent een aantal belangrijke personages die onlosmakelijk zijn verbonden met de stad. Vaak hebben deze personen een grote invloed gehad en spelen ze nog steeds een belangrijke rol in het dagelijks leven.
Door de hele stad zijn er dan ook afbeeldingen van deze personen terug te vinden, in verschillende soorten en maten. Bekende en minder bekende gezichten vullen het straatbeeld en de vele souvenirwinkeltjes die de stad rijk is. Waar sommige persoonlijkheden geen introductie nodig hebben, kunnen andere gezichten wellicht wat minder bekend voorkomen. Wanneer je nieuwsgierig bent naar de verhalen achter deze gezichten, heb ik voor jou de belangrijkste en meest voorkomende personages van Napels in beeld gebracht.
#1 Totò
De afbeelding van de man met het karakteristieke gezicht zul je vele malen tegenkomen tijdens een bezoek aan Napels. Je vindt deze niet alleen terug in de vele souvenirwinkels maar ook in diverse Street Art werken, monumenten en zelfs lichtversieringen. Antonio de Curtis, beter bekend als Totò wordt ook wel de Prins van de lach genoemd, al had hij met gemak de titel ‘Koning van de lach’ toebedeeld kunnen krijgen.
De komiek groeide op in de volkswijk Sanità, waar tot op de dag van vandaag nog steeds zijn geboortehuis staat. Helaas is het niet mogelijk het huis te betreden. Wel kun je vanaf de buitenkant het balkon aanschouwen en vanaf de binnenplaats een glimp opvangen van de keuken waar zijn moeder de pasta voor hem bereidde.
Opgroeien in de een wijk als de Rione Sanità, was niet altijd even makkelijk. Toch heeft de acteur juist hier bijzonder veel inspiratie uit weten te putten en wist hij met zijn bijzondere gevoel voor humor, het hart van velen te raken. Het leed, verdriet en de moeilijkheden waar hij zelf mee te maken had, wist hij namelijk te verwerken in zijn grappen, rake opmerkingen en gedichten. Juist omdat dit voor velen zo herkenbaar was, werd hij ongekend populair en geliefd.
Met regelmaat keerde hij terug naar ‘zijn’ wijk. Niet enkel om scenes op te nemen voor een film, maar ook om duidelijk te maken dat hij nooit vergat waar hij vandaan kwam. Overdag werd hij vaak omringd door een grote hoeveelheid mensen, dus gaf hij er de voorkeur aan om in de avonduren rond te dwalen door de steegjes van de wijk. Tijdens deze nachtelijke wandelingen vond hij het leuk om bij verschillende huizen wat geld achter te laten, vastgeklemd tussen de luiken van een basso. Wanneer de bewoners in de ochtenduren het geld vonden, wisten zij direct dat Totò weer eens was langs geweest. Rione Sanità ademt dan ook Totò en kom je om de paar stappen zijn beeltenis, naam of regels uit gedichten tegen.
Vico Totò
Ook op andere plekken in de stad is zijn gezicht, met de kenmerkende gelaatstrekken, vereeuwigd. In de Quartieri Spagnoli is er bijvoorbeeld een steeg omgedoopt tot de Vico Totò. Deze straat is gevuld met tientallen afbeeldingen uit verschillende legendarische films waar de acteur in heeft geschitterd. Het is een mooi eerbetoon aan een belangrijk personage en draagt er op deze manier aan bij dat ook de jongere generaties Totò niet zullen vergeten.
Dat mensen zich ook tegenwoordig kunnen vereenzelvigen met zijn humor en uitspraken, blijkt uit het feit dat Napolitanen zijn uitspraken nog steeds gebruiken in alledaagse gesprekken. Ook dit zorgt ervoor dat de acteur onsterfelijk is en onderdeel vormt van de Napolitaanse cultuur. Zijn krachtige uitspraken laten je lachen, maar hebben een enorme diepgang en bevatten vaak een kern van waarheid.
De volgende fantastische uitspraak van Totò, wil ik jullie dan ook niet onthouden.
“ Quando hai a che fare con una persona che si crede superiore agli altri e ne è fermamente convinta, ridici sopra e assecondala perché non è bello rovinare i sogni di un idiota.”
Totò
Vertaling:Wanneer je te maken hebt met een persoon die zichzelf beter vindt dan anderen en daar vast van overtuigd is, lach erom en ga ermee akkoord, want het is niet leuk om de dromen van een idioot kapot te maken.
De acteur overleed op 15 april 1967, kreeg drie begrafenissen en de stad was maandenlang in rouw. Tot op de dag van vandaag is niemand in Napels deze man vergeten. Totò zit in het hart van elke Napolitaan en men zorgt er voor dat ook bij jongere generaties iconen zoals Totò niet in de vergetelheid zullen raken. Zo wordt er dagelijks op de lokale televisie wel één van zijn films uitgezonden waar menig Napolitaan, zelfs na deze honderden keren gezien te hebben, nog steeds uitbundig om zijn grappen kan lachen.
#2 Massimo Troisi
De Italiaanse acteur Massimo Troisi werd geboren in San Giorgio a Cremano, onderdeel van de stad Napels. Massimo was een artiest in hart en nieren die, naast acteren, ook actief was als scenarioschrijver en regisseur. Met zijn kenmerkende stem, pure manier van acteren en gevatte humor, was hij enorm geliefd bij het publiek.
Al op jonge leeftijd kwam ik aanraking met zijn films en was ik gefascineerd door deze man die sprak in het dialect dat ik kende, op een zangerige toon waarmee hij met gemak zijn personages tot leven wist te brengen en met de kinderlijke onschuld die hij bezat. Vele malen keek ik de film Non ci resta che piangere, waarin hij, samen met Roberto Benigni, in een andere eeuw terecht kwam en de gekste dingen meemaakte. Ook andere films zoals Ricomincio da tre, Scusate il ritardo en No grazie, il caffè mi rende nervoso zijn absolute klassiekers waarvan bepaalde uitspraken onvergetelijk zijn en nog steeds een glimlach op onder andere mijn gezicht weten te toveren. Zo deel ik graag de volgende dialoog uit de film Ricomincio da tre, die bijna iedere Napolitaan wel kent.
Gaetano: Chello ch’è stato è stato… Basta, ricomincio da tre! – Dat wat is geweest, is geweest. Klaar, ik begin bij drie! Lello: Da zero… – Bij nul… Gaetano: Eh? Lello: Da zero: ricominci da zero. – Bij nul: Je begint bij nul Gaetano: Nossignore, ricomincio da… cioè… Tre cose me so’ riuscite dint’a vita, pecché aggi’a perdere pure chelle? Aggi’a ricomincià da zero? Da tre! – Nee meneer, ik begin bij…ik bedoel…drie dingen zijn mij gelukt in het leven, waarom moet ik die ook nog eens verliezen? Waarom moet ik bij nul beginnen? Bij drie!
Dialoog tussen Gaetano (Massimo Troisi) en Lello
Il Postino
Il Postino, zijn laatste film waarvan hij tevens scenarioschrijver was, wilde hij zo graag maken, dat hij hiervoor een levensreddende hartoperatie tot het laatst uit heeft willen stellen. Massimo werd geboren met een hartafwijking en tijdens de opnames van deze film, verslechterde zijn toestand waardoor enkel een harttransplantatie zijn leven kon redden. Hij nam de beslissing eerst de film af te maken en daarna pas aandacht te schenken aan zijn gezondheid. Tijdens de opnames van deze film kon hij slechts een uur per dag werken. Voor de scènes op de fiets werd een stand-in gebruikt omdat dit fysiek te zwaar voor hem was.
De film wist hij af te maken en is een waar meesterwerk geworden. Nog geen twaals uur na de laatste opnames van de film, overleed Massimo Troisi in zijn slaap aan de gevolgen van een hartstilstand.
Eerbetonen
Dat de artiest nog steeds niet vergeten is, blijkt wel uit de vele eerbetonen die zowel in Napels als in de directe omgeving zijn terug te vinden. Door de stad zelf zijn er diverse afbeeldingen en Street Art werken te vinden om de acteur te herinneren. De trap waar Massimo in de film Scusate il ritardo in de stromende regen met zijn tegenspeler een scène op heeft gespeeld, is omgedoopt tot de Scale Massimo Troisi.
Ook op het eiland Procida, waar Il Postino gedeeltelijk is opgenomen, zijn overal eerbetonen terug te vinden die verwijzen naar deze geliefde acteur. Daarnaast zijn er ook in zijn geboorteplaats meerdere werken aan hem opgedragen. Zo tref je op de muren van het Circumvesuviana-station van San Giorgio a Cremano prachtige werken die herinneren aan de grote artiest die Troisi was.
#3 Pino Daniele
Het beeld van de man met een gitaar zal verschillende malen aan je voorbij komen wanneer je door Napels wandelt. Je vindt dit personage terug op de San Gregorio Armeno tussen andere handgemaakte figuurtjes voor in de kerststal, maar ook op verschillende muren in de stad is zijn beeltenis achtergelaten. We hebben het over de Napolitaanse zanger Pino Daniele die met zijn bijzondere stemgeluid, prachtige melodieën en poëtische woorden het hart van veel Napolitanen heeft gestolen.
Carrière
De zanger werd in 1955 geboren in de Napolitaanse wijk Porto, in een gezin waar ze het niet erg breed hadden. Om die reden verhuisde hij uiteindelijk naar Piazza Santa Maria La Nova, waar hij bij zijn tantes een iets fatsoenlijker leven kon leiden. De verbeterde situatie stelde hem in de gelegenheid om naar school te gaan en zijn passie voor muziek te ontdekken en verder te ontwikkelen. Op latere leeftijd leerde hij zichzelf gitaar spelen om vervolgens de muziekwereld in te rollen. Hij was onderdeel van diverse bands en was op albums van verschillende artiesten terug te horen. Waar hij in eerste instantie voornamelijk de rol van gitarist aannam, maakte hij in de tweede helft van de jaren 70 een muzikale groei door waardoor de artiest ‘Pino Daniele’ meer en meer op de voorgrond begon te treden. Deze groei werd in 1977 bekroond met het debuutalbum Terra Mia, waarna er nog vele zouden volgen.
Tarumbò
Hij was een van de meest innovatieve muzikanten in de Italiaanse muziekscene aan het begin van de jaren 70 en 80. Gedurende zijn 40-jarige carrière heeft hij samengewerkt met een groot aantal artiesten en op diverse belangrijke podia gespeeld. Zijn passie voor verschillende muziekstijlen was aanleiding voor een totaal nieuwe stijl die hij zelf bestempelde als Tarumbò. Met deze naam verwees hij naar de mix van de traditionele dans Tarantella en de klanken van blues, die in zijn muziek terug te horen is.
De diepgaande band die Pino met Napels had, is dan ook in veel van zijn muziek duidelijk terug te horen. Zowel de klanken als de teksten zijn een verwijzing naar de Napolitaanse traditie. Een traditie die hij gedurende zijn gehele carrière nooit zou vergeten.
Vriendschap
Tussen Pino Daniele en de eerder genoemde Massimo Troisi bestond er een diepgaande vriendschap en hebben ze verschillende malen samengewerkt. Zo componeerde de zanger de muziek van een aantal films en schreef hij het ontroerende ‘Quando’ als titelsong voor Troisi’s film Pensavo fosse amore… invece era un calesse. Het is dus goed mogelijk dat je deze twee grootheden samen afgebeeld ziet staan tijdens een wandeling door de stad.
Overlijden
De zanger overleed plotseling op 4 januari 2015 aan de gevolgen van een hartaanval. In Napels sloeg dit nieuws in als een bom en was de stad in diepe rouw gedompeld. Voor de inwoners voelde het alsof ze een vriend hadden verloren en werd er steun bij elkaar gezocht. Op het beroemde Piazza del Plebiscito vond er op 6 januari een emotioneel eerbetoon plaats waarbij ruim honderdduizenden Napolitanen uit volle borst nummers van Daniele meezongen.
Naast de verschillende street art werken door de hele stad, werd ook zijn oude straat omgedoopt tot de Via Pino Daniele. Daarnaast prijkt er aan de muur van het gebouw een ijzeren versie van de geliefde elektrische gitaar, die door hem vaak werd bespeeld.
#4 San Gennaro
In totaal heeft Napels tweeënvijftig beschermheiligen maar je kunt wel stellen dat San Gennaro de belangrijkste is. Het is daarom niet vreemd dat veel mannen in de Zuid-Italiaanse regio naar deze heilige zijn vernoemd.
Hoewel er onduidelijk bestaat over de exacte geboorteplaats van Gennaro, is wel bekend dat hij de bisschop van Benevento was en op 19 september 305 werd onthoofd in Pozzuoli. Direct na de onthoofding wist een vrouw wat van zijn bloed in twee ampullen op te vangen. Deze ampullen zouden later een belangrijk onderdeel vormen bij een jaarlijks terugkerend ritueel. Het lichaam van San Gennaro is na zijn dood meerdere malen verplaatst. Pas in de vijfde eeuw werd zijn lichaam overbracht naar de catacomben van Capodimonte in Napels, maar werd hierna nog een aantal keer verplaatst. In 1497 kreeg hij uiteindelijk een definitieve rustplaats in de kathedraal van Napels.
Het wonder van San Gennaro
Naast de relieken die terug te vinden zijn in de Cappella del Succorpo, werd er later nog een andere kapel in de Dom aan de heilige opdragen. De indrukwekkende Cappella del Tesoro di San Gennaro werd in het jaar 1646 ingewijd en bevinden zich hier, veilig opgeborgen in een kluis achter het altaar, de twee ampullen met het bloed. Drie keer per jaar worden deze ampullen uit de kluis gehaald en moet het bloed, tijdens een speciale ceremonie, vloeibaar worden. Het vloeibaar worden van het bloed zou de stad moeten beschermen tegen rampspoed. Gebeurt dit niet, dan kan dit rampzalige gevolgen hebben voor Napels en omgeving. Een voorbeeld is in het jaar 1980, toen het bloed in de ampullen niet vloeibaar werd. Enkele maanden later werd de regio getroffen door een verwoestende aardbeving waarbij bijna drieduizend mensen om het leven kwamen.
Het wonder van San Gennaro moet plaatsvinden op 19 september, 16 december en de zaterdag vóór de eerste zondag in mei. Het ritueel wordt door veel gelovige Napolitanen bijgewoond en met grote spanning gevolgd.
Eerbetonen aan de heilige Gennaro
Hoewel men niet weet hoe San Gennaro er exact heeft uitgezien, kun je de beschermheilige van Napels in verschillende vormen afgebeeld zien door de hele stad. De bekendste is wellicht de enorme Street Art afbeelding van de artiest Jorit Agoch. Maar ook in andere steegjes van het historisch centrum kun je tegen werk aanlopen dat is opgedragen aan deze heilige. Daarnaast is een bezoek aan de catacomben van San Gennaro, waar zijn lichaam geruime tijd werd bewaard, zeer indrukwekkend en de moeite waard om te bezoeken.
#5 Pulcinella
Wanneer je door de straten van de stad loopt, zul je geregeld geconfronteerd worden met een in het wit gekleed personage dat een zwart halfmasker draagt. Dit kan zijn in de vorm van een beeldje of zelfs in levende lijven.
Dit opvallende figuur draagt de naam Pulcinella en is een personage uit de Italiaanse commedia dell’arte. Bij deze theatervorm werden serieuze en komische elementen gecombineerd en werd in zeventiende eeuw door Silvio Fiorillo dit karakter geïntroduceerd.
Fiorillo werd geïnspireerd door een schilderij waarin de boer Puccio d’Aniello werd afgebeeld. Deze boer had een opvallend lange neus en een donkergekleurd gezicht door de zon. Anderen zeggen weer dat de naam verwijst naar het woord ‘kuikentje’, iets wat ook terugkomt in de stem van Pulcinella; een hoog en kwakend geluid.
Wat de exacte oorsprong van Pulcinella dan ook mag zijn, het is duidelijk dat het voor Napels een belangrijk figuur is. Pulcinella belichaamt namelijk de Napolitanen: het is een personage dat zich bewust is van de problemen waarin hij verkeert, maar er altijd met een glimlach uit weet te komen.
Daarnaast zit het karakter vol met tegenstelling. Zo staat het voor man-vrouw, dom-slim, stad-platteland, demoon-heilige, wijs-dwaas: het dualisme waar de heidens-christelijke Napolitaanse cultuur uit bestaat.
Op verschillende plekken in de stad kom je werken tegen waar het personage van Pulcinella in te herkennen is.
In het historisch centrum vind je, in een van de steegjes, een beeld van Pulcinella’s hoofd. Opvallend is dat zijn neus veel lichter is dan de rest van zijn gezicht. Dagelijks poseren honderden toeristen voor een foto met dit symbool van Napels. Dit fotomoment wordt vervolgens afgesloten door even over de neus van het beeld te wrijven, een handeling waarvan wordt gezegd dat het geluk brengt. Of het waar is of niet, even over Pulcinella’s neus wrijven kan natuurlijk geen kwaad!
#6 Maradona
Uiteraard kan deze Argentijnse stervoetballer niet ontbreken wanneer het over Napels gaat. Diego Armando Maradona kwam in 1984 naar Napels en werd door de inwoners als een god onthaald, zonder ook maar een seconde voor de club gespeeld te hebben. Al hun hoop was op deze jonge en talentvolle voetballer gevestigd. Met een speler als Maradona bestond er namelijk een kans om eindelijk het rijke noorden te kunnen verslaan, iets waar een club uit het zuiden van Italië nooit eerder in was geslaagd.
Niet alleen maakte Maradona alle verwachtingen waar, hij zorgde er tevens voor dat Napels wereldwijd op de kaart werd gezet. Inwoners konden met recht weer trots zijn op hun mooie stad en maakte hij ruimte om te dromen over een betere toekomst.
Maradona heeft Napels meer gegeven dan enkel de overwinningen. Dat blijkt wel wanneer je door de straten van de stad wandelt en om de paar meter tegen een afbeelding van de Argentijn aanloopt. De band die Napolitanen met de voetballer hebben, is bijzonder en gaat erg diep. Wanneer je het met inwoners over de voetballer hebt, lijkt het alsof ze het over een goede vriend hebben bij wie ze regelmatig op de koffie komen. Ze beschouwen Diego Maradona dan ook als één van hen en zouden nooit een kwaad woord over hem kunnen spreken.
In de digitale reisgids Jouw Local in Napels ga ik dieper in op deze bijzondere band. Ik ben in gesprek gegaan met verschillende inwoners om een beter beeld te kunnen schetsen over de verafgoding van deze voetballer en waarom hij tot op de dag van vandaag – zelfs na zijn dood – nog steeds zo belangrijk is.
#7 Sophia Loren
Deze wereldberoemde filmster is de enige vrouw in het lijstje en is daarnaast niet eens in Napels geboren. Toch is Sophia Loren onlosmakelijk met Napels verbonden. In 1934 werd zij in Rome geboren, maar met Napolitaanse roots. Ze groeide op bij haar familie in Pozzuoli en woonde ook enige tijd in Napels.
Pozzuoli werd tijdens de Tweede Wereldoorlog meerdere malen gebombardeerd. Tijdens een van deze bombardementen, raakte Sophia door een granaatscherf gewond aan haar kin. De familie nam hierop het besluit om naar Napels te verhuizen om daar het einde van de oorlog af te wachten. Deze beide steden, met hun gebruiken en onmiskenbare cultuur, zijn dan ook altijd onderdeel blijven vormen van Sophia’s leven en lange carrière.
Photo credit Dexter van der Swaluw
Carrière
Op 15-jarige leeftijd won zij een schoonheidswedstrijd en keerde met het prijzengeld terug naar Rome om een carrière op te bouwen. Ze nam deel aan verschillende Miss verkiezingen, was model voor fotoromanzi (fotostripverhalen), was te horen op de radio en wist door haar prachtige voorkomen diverse, kleine, rollen in films te bemachtigen. Hoewel ze al in verschillende films had gespeeld, kreeg ze in 1953 haar eerste grote rol als Cleopatra in de film Due notti con Cleopatra. Vanaf toen ging het hard en schitterde ze in steeds meer rollen. In veel van deze films acteerde zij in het Napolitaanse dialect en speelde zij onder andere samen met een eerder genoemde persoonlijkheid in dit rijtje: Totò. Naast de vele rollen in komedies, liet zij in andere films zien dat ze ook prima in staat was om dramatische rollen vorm te geven.
In 1956 begon haar Engelstalige carrière en acteerde zij in een groot aantal Amerikaanse films, aan de zijde van grote namen in de filmwereld.
Onderscheidingen
Voor haar interpretatie van Cesira in de oorlogsfilm La ciociara, werd zij onderscheiden met onder andere een Oscar, een Gouden Palm en een BAFTA. Ook later in haar carrière werd zij voor haar acteerwerk verschillende malen genomineerd en beloond met diverse prijzen.
Napolitaanse
Je kunt stellen dat Sophia Loren het symbool is van een Italië dat na een trieste periode van oorlog, weer langzaam op begon te krabbelen. La Loren wordt vooral enorm gewaardeerd omdat zij, ondanks al deze grote successen, ‘normaal’ is gebleven. Met ‘normaal’ doelt men op het gegeven dat zij altijd veel waarde heeft gehecht aan de familiebanden, iets wat kenmerkend is voor de Zuid-Italiaanse cultuur. Zoals eerder aangegeven, is ze haar Zuid-Italiaanse achtergrond nooit vergeten en heeft ze dit ook meerdere malen uitgesproken. In een interview voor de Amerikaanse televisie, zei ze vol trots: Ik ben geen Italiaanse. Ik ben Napolitaanse, dat is iets anders.
Het is dan ook logisch dat Sophia in Napels nog steeds enorm geliefd is en wordt beschouwd als een authentiek stukje erfgoed voor de stad. Zij werd daarom in 2016 benoemd tot ereburger van de stad Napels.
#8 Eduardo de Filippo
Acteur, regisseur, theaterschrijver en dichter Eduardo de Filippo mag zeker niet ontbreken in dit rijtje. De Filippo wordt beschouwd als één van de belangrijkste Italiaanse artiesten en heeft dan ook talrijke theaterstukken op zijn naam staan.
Hij werd in 1900 geboren in de Napolitaanse wijk Chiaia en maakte al op 4-jarige leeftijd zijn theaterdebuut tijdens een optreden van het theatergezelschap van zijn oudere broer Vincenzo Scarpetta. Op latere leeftijd trad hij officieel toe tot dit gezelschap, samen met zijn oudere zus Titina en jongere broertje Peppino. Deze laatstgenoemde vormde later met Totò een van de populairste komische duo’s van de Italiaanse filmwereld. Ook van Peppino zijn er afbeeldingen terug te vinden in de stad.
I De Filippo
In de daarop volgende jaren, maakte het drietal deel uit van verschillende theatergezelschappen, om uiteindelijk in 1931 hun droom van een eigen groep realiteit te laten worden. Onder de naam ‘I De Filippo’ boekten zij enorme successen en verwierven veel bekendheid. Niet alleen in Napels, ook in de rest van het land werd het drietal steeds bekender. Net als zijn generatiegenoot Totò, wist Eduardo het publiek te raken door realistische, vaak moeilijke situaties op een ironische manier in beeld te brengen. Daarnaast wist hij in zijn teksten de tradities en gebruiken van de Napolitaanse cultuur goed onder woorden te brengen. Aangezien veel van zijn teksten vertaald zijn en de hele wereld over zijn gegaan, heeft hij mensen wereldwijd kennis laten maken met de Napolitaanse cultuur.
Zijn bekendste en meest gewaardeerde werk is wellicht Filumena Marturano, geschreven in 1946. Het stuk werd in 1964 verfilmd onder de titel Matrimonio all’Italiana en met Sophia Loren in de hoofdrol. In de Quartieri Spagnoli is er een eerbetoon te vinden aan dit fictieve karakter, dat door Eduardo speciaal werd geschreven voor zijn zus Titina.
Photo credit Fabio de Rienzo
Theater San Ferdinando
Na de oorlog vertrok Eduardo uit Napels, maar bleef de stad altijd een rol spelen in zijn leven. Zo kocht hij in 1948 het door bombardementen verwoeste theater San Ferdinando. Hij stopte er aardig wat geld in om dit theater, rijk aan geschiedenis, weer volledig op te kunnen knappen. Het theater werd in 1954 geopend en was er naast zijn eigen werk, ook ruimte voor stukken van andere Napolitaanse schrijvers om de traditie levende te kunnen houden.
Vriendschap met Totò
Aangezien ze beiden opgroeiden in Napels, in dezelfde periode met een soortgelijke achtergrond en een diepgaande interesse voor het theatervak, is het niet verwonderlijk dat er tussen Totò en Eduardo een diepe vriendschap ontstond. Bij de verfilming van Eduardo’s theaterstuk Napoli milionaria in 1950, werkten deze twee grootheden voor het eerst samen. Het verhaal wil dat Totò zonder te twijfelen een rol accepteerden en uit riep: “Eduardo, voor jou werk ik gratis!“
Eerbetoon
Met een enorme lijst aan zelfgeschreven, succesvolle en onvergetelijke theaterstukken, heeft Eduardo een belangrijke bijdrage geleverd aan de wereld van het theater. Niet alleen in Italië, maar wereldwijd wordt De Filippo gewaardeerd om zijn werk. Bovendien heeft zijn werk ook gediend ter inspiratie voor veel andere artiesten, waaronder de eerder genoemde Massimo Troisi. Het is dan ook logisch dat Eduardo de Filippo nog steeds wordt beschouwd als de één van de grootste artiesten aller tijden en is hij in Napels nog lang niet vergeten. Ook van hem zul je geregeld een afbeelding tegenkomen, waarvan de mooiste misschien wel te vinden zijn op de luiken van zijn eigen theater. Hier heeft de Napolitaanse Street Art artiest Jorit Agoch drie schitterende portretten gecreëerd om de ziel van de acteur te vereeuwigen. In het midden zien we Eduardo als persoon, terwijl we hem aan de linker en rechterkant zien afgebeeld als één van de vele onsterfelijke personages die hij gedurende zijn carrière tot leven heeft gebracht.
Reisgids Napels
Napels is een stad vol verrassingen en diversiteit, met unieke wijken die elk hun eigen verhaal vertellen. Met de digitale reisgids Jouw Local in Napelsontdek je de stad als een echte insider. Of je nu wilt genieten van een ontspannen stedentrip of een avontuurlijk weekend, deze gids biedt je alles wat je nodig hebt. Van heerlijke eettips tot unieke verhalen en praktische informatie, je zult Napels beleven als nooit tevoren.
Meer info en tips over Napels vind je onder andere in onderstaande artikelen:
In de vruchtbare regio Campania lijkt de wijn haast vanzelf uit de grond te ontspringen. Waar je ook kijkt, de hellingen en valleien zijn bedekt met wijnranken vol druiven die wachten om geoogst te worden en hun weg te vinden naar een fles. Of je nu in een lokaal restaurant de wijnkaart openslaat of door de Italiaanse supermarkt loopt, de kans is groot dat je een fles uit Campania tegenkomt, vaak van uitstekende kwaliteit.
Die kwaliteit wordt bewaakt door verschillende keurmerken. Denk aan de DOC (Denominazione di Origine Controllata), die niet alleen het herkomstgebied van de druiven aangeeft, maar ook garandeert dat de wijn aan strikte eisen voldoet. Nog een stap verder gaat de DOCG (Denominazione di Origine Controllata e Garantita), het hoogste kwaliteitslabel dat alleen wordt toegekend aan wijnen die zich jarenlang hebben bewezen.
In Campania vind je maar liefst vijftien DOC-wijnen en vier DOCG-wijnen (allemaal ook aangeduid met DOP), aangevuld met tien wijnen die het IGP-label dragen – afkomstig uit grotere gebieden maar nog steeds gebonden aan duidelijke criteria.
In dit artikel zet ik een aantal bijzondere en smaakvolle exemplaren in de schijnwerpers die je zeker eens geproefd moet hebben.
#1 Aglianico del Taburno (DOCG)
De Aglianico is de belangrijkste druif van het bergachtige Taburno-gebied in de provincie Benevento. Tot 2011 viel de wijn onder het DOC-keurmerk, maar sindsdien draagt de Aglianico del Taburno de hogere DOCG-status, toegekend aan wijnen uit verschillende gemeentes in Benevento.
Oorspronkelijk door de Grieken naar Campania gebracht, geldt deze druif als een echte klassieker van Zuid-Italië. De wijn staat bekend om zijn kracht en elegantie: vol en stevig, maar tegelijk rijp en sappig, met rijke fruitige aroma’s.
#2 Taurasi (DOCG)
De Taurasi is misschien niet de bekendste naam, maar wél een van de meest prestigieuze wijnen van Zuid-Italië. Hij wordt gemaakt van de Aglianico-druif, afkomstig uit het heuvelachtige Irpinia, verspreid over zeventien gemeenten in de provincie Avellino. Taurasi zelf is een klein stadje, vernoemd naar een oude Romeinse kolonie, dat vroeger een belangrijke rol speelde in de verspreiding van de wijnen in de regio.
De wijn staat bekend als krachtig en droog, met een diepe robijnrode kleur en intense aroma’s van fruit en kruiden. Met de jaren ontwikkelt hij zich tot een zachtere en verfijndere wijn, zonder zijn karakter te verliezen.
#3 Fiano di Avellino (DOCG)
De Fiano di Avellino geldt onder kenners als een van de beste witte wijnen van Zuid-Italië. Deze druif, ooit door de Grieken naar Campania gebracht, werd voor het eerst aangeplant in Lapio, een gemeente in de provincie Avellino waar de wijn nog altijd wordt geproduceerd.
Het is een elegante, droge witte wijn met frisse, fruitige tonen en perfect als aperitief of in combinatie met visgerechten.
#4 Greco di Tufo (DOCG)
De Greco di Tufo is een van de bekendere witte wijnen uit Campania. Zoals de naam al aangeeft, vindt hij zijn oorsprong in de gemeente Tufo, waar de Grieken de druif al in de eerste eeuw v.Chr. introduceerden.
Tegenwoordig wordt de wijn geproduceerd in acht gemeenten in de provincie Avellino en behoort hij tot de weinige witte wijnen met een DOCG-keurmerk. Greco di Tufo staat bekend om zijn karaktervolle en kruidige smaak, met fruitige en aromatische tonen, en is bijzonder geliefd bij visgerechten.
#5 Falanghina (DOC)
De Falanghina is een van de meest gewaardeerde druiven van Campania en kent een lange geschiedenis in de regio. Vooral in de provincie Benevento, op de hellingen van het Taburno-gebergte, vind je uitgestrekte wijngaarden waar deze druif uitstekend tot zijn recht komt. Vaak worden verschillende varianten met elkaar gecombineerd om tot een uitgebalanceerde wijn te komen.
Wijnen op basis van Falanghina dragen geregeld het DOC-keurmerk, waaronder Campi Flegrei, Falanghina del Sannio, Capri Bianco, Irpinia Falanghina en Falerno del Massico.
Het resultaat is een frisse, fruitige witte wijn die niet alleen ideaal is als aperitief, maar ook uitstekend past bij allerlei visgerechten.
#6 Lacryma Christi (DOC)
Lacryma Christi, letterlijk ‘traan van Christus’, dankt zijn naam aan een oude legende. Toen de engel Lucifer uit de hemel werd verdreven, nam hij een stukje van de hemel mee naar de aarde. Toen Christus over de Golf van Napels keek en het gestolen stukje herkende, huilde hij tranen van verdriet. Volgens de legende vielen die tranen op de hellingen van de Vesuvius, waar wonderlijk genoeg wijnstokken begonnen te groeien met druiven van hemelse smaak.
De wijn zelf wordt gemaakt van druiven die op deze vruchtbare vulkaangrond gedijen. Lacryma Christi is verkrijgbaar in wit, rood en rosé, waardoor hij zich perfect laat combineren met een groot aantal gerechten.
#7 Costa d’Amalfi (DOC)
De naam van deze DOC-wijn verklapt meteen waar hij vandaan komt: de Amalfikust, in de provincie Salerno. Onder deze benaming vallen verschillende rode, witte en rosé wijnen, gemaakt van lokale druivensoorten. Zo bestaat de witte Costa d’Amalfi vaak uit Falanghina en Biancolella, terwijl de rode wijnen worden gemaakt van Aglianico en Piedirosso. Het resultaat zijn frisse, fruitige wijnen die goed te combineren zijn met uiteenlopende gerechten.
Bij de productie wordt nog steeds vastgehouden aan traditionele methoden om het kwaliteitskeurmerk te behouden. De wijnproducenten zijn dan ook trots op hun wijnen en vertellen graag over de oorsprong, het proces en de kenmerken tijdens een bezoek aan hun wijnkelders langs de kust. Bovendien ligt in dit gebied één van de mooiste wijnroutes van Italië, een perfecte manier om de wijnen én het landschap te ontdekken.
#8 Cilento (DOC)
Met haar natuurlijke schoonheid is het vruchtbare Cilento ook een belangrijk wijnbouwgebied in Campania. De kalkhoudende kleigrond biedt ideale omstandigheden voor de wijnteelt. Net als elders in de regio vinden de wijnstokken hier hun oorsprong in het oude Griekenland, waar ze door de Grieken werden geïntroduceerd in Elea en Paestum.
De Cilento DOC wordt toegekend aan droge wijnen – rood, wit en rosé – die door geselecteerde producenten in de provincie Salerno worden gemaakt. Bezoekers kunnen vaak een kijkje nemen bij een wijnproducent om meer te leren over de verschillende wijnen en hun oorsprong, en zo de rijke wijntraditie van het gebied van dichtbij ervaren.
Wijnproeverij
Deelnemen aan een wijnproeverij is een graag gedane activiteit tijdens een vakantie. Het is niet alleen leerzaam, maar ook erg gezellig en lekker! Zowel in de omgeving van Napels als aan de Amalfikust kun je bij wijnhuizen terecht voor een wijnproeverij. Wil jij kennis maken met de bijzondere wijnen van de regio Campania? In onderstaand artikel tip ik de heerlijkste wijnproeverijen in omgeving Napels, aan de voet van de Vesuvius en aan de Amalfikust.
De Cilento, een gebied ten zuiden van de stad Salerno, is rijk aan karakteristieke, authentieke dorpjes, heerlijke lokale gerechten en adembenemende delen ongerepte natuur. Wanneer je op zoek bent naar rust en natuur, dan ben je in de Cilento prima op je plek. Ook de actieve vakantieganger hoeft zich hier niet te vervelen. Naast mountainbiken, paardrijden, duiken en zwemmen, zijn er ook talrijke hiking routes voor de wandelliefhebber te vinden. Voor één van deze routes neem ik je mee naar de plaats Marina di Camerota waar je langs de Sentiero del Mediterraneo de mooiste baaien van Cilento kunt aanschouwen.
Marina di Camerota
De Sentiero del Mediterraneo is een wandelroute die begint in de plaats Marina di Camerota. Marina di Camerota bevindt zich in het Nationaal park van Cilento en valt hiermee onder het cultureel beschermd erfgoed. De naam Camerota komt uit het Grieks en verwijst naar de talrijke kalksteengrotten die er in het gebied te vinden zijn. Verder staat Marina di Camerota bekend om haar mooie stranden en het prachtige zeewater. Het stuk kust dat loopt van Marina di Camerota tot Policastro Bussentino behoort dan ook tot een beschermd zeegebied (Area Marina Protetta Costa degli Infreschi e della Masseta). De beste manier om de verschillende stranden en baaien in dit gebied te bezoeken, is middels de eerder genoemde wandelroute.
Met de route ontdek je een deel van de ongerepte en onaangetaste natuur die dit gebied rijk is en zo uniek maakt. Beeldschone uitzichten over de turquoise gekleurde zee met op de achtergrond de bergen van de regio Calabria, de stranden en grotten zijn slechts enkele voorbeelden van de vele schatten die je onderweg kunt tegenkomen.
Het pad begint ten oosten van Marina di Camerota, vanaf het strand Spiaggia Lentiscelle. Vanaf hier wordt de route duidelijk aangegeven. Het eerste gedeelte is geasfalteerd maar gaat vervolgens over in een onverharde weg en al snel word je geconfronteerd met adembenemende vergezichten over de zee, afgewisseld met wijngaarden en olijfbomen.
Na eerst omhoog te zijn gegaan in de richting van Monte di Luna, begin je al snel aan de afdaling. Deze afdaling brengt je bij de eerste, sprookjesachtige baai op deze route.
#1 Spiaggia del Pozzallo
Spiaggia del Pozzallo is een klein paradijs dat ingeklemd ligt tussen hoge rotsen en het turquoise zeewater. Achter het strand vind je de overblijfselen van een oude oven die werd gebruikt voor de productie van kalk en ben je omringd door de natuur. Het is een klein strand dat bestaat uit kiezels en grind. Het heldere zeewater leent zich perfect voor een verfrissende duik of om te snorkelen.
Vanaf Spiaggia del Pozzallo gaat de route weer bergopwaarts. Na een korte klim kom je terecht bij de resten van een oude dorsmachine die in het verleden werd gebruikt om met ezels het graan te malen. Net voorbij deze overblijfselen, enigszins verstopt, kom je terecht bij de tweede baai van deze route.
#2 Cala Bianca
Cala Bianca is een pareltje, gelegen in een van de mooiste inhammen langs de kust van Camerota. Het strand bestaat voor een klein gedeelte uit zand maar voornamelijk uit witte kiezels. Deze kiezels vormen dan ook de oorsprong van de benaming van deze baai (Cala Bianca = Witte Baai). Verder ben je hier omgeven door de natuur en het prachtige, kristalheldere zeewater. Het strand wordt beschouwd als één van de mooiste stranden van Italië en is alleen te voet of via het water bereikbaar, al is het voor boten verboden om te ver de baai in te varen en wordt er door kustwacht met regelmaat gecontroleerd. Juist omdat het strand niet gemakkelijk te bereiken is, heeft het veel van haar oorspronkelijke en natuurlijk schoonheid weten te behouden.
Photo credit Francesco Sessa
Na de stop op het strand van Cala Bianca, gaat de route verder via de vallei. Tijdens de klim zorgen de olijfbomen en andere begroeiing voor voldoende schaduw. Eenmaal bovenaan de heuvel, begint de afdaling naar het paradijs dat in 2014 werd uitgeroepen tot het mooiste strand van Italië.
#3 Porto Infreschi
De Porto Infreschi, ook wel Baia degli infreschi genoemd, is misschien wel de bekendste baai van het Cilento gebied. Omdat dit gedeelte behoort tot een beschermd zeegebied, is het één van de laatste nog intacte en onbewoonde delen van de Zuid-Tyrreense kust. Je vindt hier een diversiteit aan natuurlijk schoonheid waar kliffen met grotten en koraal worden afgewisseld door bijzondere plantsoorten. Daarnaast vormt deze plek tevens als een belangrijke archeologische vindplaats waar resten uit de prehistorie zijn gevonden. De naam heeft de baai te danken aan de aanwezigheid van een grot waar zoet en heel koud water uitstroomt richting zee. In het verleden werd deze grot door vissers dan ook gebruikt om hun gevangen vis koel te houden. Dichtbij het strand vind je de kleine kerk van San Lazzaro en de Torre del Frontone.
Vanaf hier kun je de route weer teruglopen naar het beginpunt of een van de boten naar Marina di Camerota.
Overige informatie
Hoewel het een goed begaanbare route is, is het aan te raden om de juiste schoenen aan te trekken. Ook is het te adviseren om voldoende eten en drinken mee te nemen voor onderweg en om je, vooral in de zomermaanden, goed te beschermen tegen de zon. Wanneer je van plan bent om vanaf Porto Infreschi de boot terug te nemen, reserveer deze dan van te voren.
De totale afstand is 12 kilometer (begin- en eindpunt het strand Lentiscelle) en de wandeling duurt ongeveer 5 uur.
Meer info en tips over de Cilento vind je in onderstaande artikelen:
We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Als je deze website blijft gebruiken gaan we ervan uit dat je dat goed vindt.OkLees meer
